Nhận diện nhiều vấn đề lớn của văn học, nghệ thuật Việt Nam

“Đời sống văn học, nghệ thuật (VHNT) vẫn thiếu vắng những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đáp ứng sự trông đợi và kỳ vọng của công chúng. Hoạt động lý luận, phê bình (LLPB) còn trầm lắng, thiếu tính tích cực, chủ động, sắc bén, còn bộc lộ khá rõ tính nghiệp dư, tự phát, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn sáng tác và tiếp nhận VHNT”.

Đây là ý kiến đánh giá của PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng LLPB VHNT Trung ương (TƯ) tại hội thảo khoa học toàn quốc mang chủ đề “Các xu hướng vận động của VHNT Việt Nam hiện nay, thực trạng và định hướng phát triển" tổ chức tại Quảng Ninh ngày 5-12, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu là các chuyên gia, các nhà nghiên cứu LLPB VHNT và đại diện nhiều bộ, ban, ngành v.v…

Thực trạng đó chính là lý do để Hội đồng LLPB VHNT TƯ tổ chức hội thảo này, nhằm đánh giá một cách toàn diện, sâu sắc các xu hướng vận động của VHNT ở nước ta hiện nay và đưa ra các giải pháp phù hợp.

Nhìn lại tình hình VHNT thời gian qua, PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ nhấn mạnh: Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị (khóa X), VHNT Việt Nam tiếp tục có sự phát triển, đạt được nhiều thành tựu cả về sáng tác, LLPB, sản xuất, trình diễn, quảng bá tác phẩm...

Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.
Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.

PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ đánh giá một cách thẳng thắn: So với yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, hoạt động VHNT thời gian qua phát triển chưa tương xứng, còn bộc lộ không ít yếu kém, khuyết điểm. Khuynh hướng chạy theo hình thức, xem nhẹ các giá trị thẩm mỹ và nhân văn của VHNT chưa được khắc phục, mà có lúc, có nơi còn có chiều hướng gia tăng. Thị hiếu thẩm mỹ văn hóa, VHNT của một bộ phận công chúng đang chịu những tác động theo khuynh hướng lệch lạc, thiếu lành mạnh, thậm chí tiêu cực. Nhiều vấn đề lý luận cơ bản chưa được quan tâm đúng mức, chưa làm rõ được những vấn đề lớn, quan trọng của VHNT, nhiều vấn đề chưa được nhận thức, lý giải một cách có hệ thống, toàn diện và sâu sắc.

Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng LLPB VHNT TƯ - PGS.TS. Phan Trọng Thưởng cũng cho rằng: Nhìn một cách khái quát bức tranh VHNT, dễ dàng nhận thấy một thực trạng sôi động, phong phú và đa dạng nhưng cũng khá ngổn ngang, bề bộn và phức tạp… Trong sáng tác hiện có hàng chục xu hướng. Trên phương diện tiếp nhận, chưa bao giờ công chúng VHNT lại phân hóa sâu sắc về thị hiếu thẩm mỹ như hiện nay. Trước một tác phẩm, một hiện tượng, ý kiến khen, chê khác nhau… Trong tình hình VHNT như vậy, việc lý giải chính xác các xu hướng vận động, chỉ ra các yếu tố và cơ chế tác động, tính chất và triển vọng của mỗi xu hướng đặt ra như một yêu cầu khoa học cấp thiết, không chỉ trong hoạt động LLPB, mà còn với thực tiễn sáng tác, tiếp nhận lẫn quản lý.

Tuy nhiên, ông Thưởng cũng nêu rõ quan điểm thảo luận: Trước một thực tiễn đang vận động, các nhận thức, lý giải ở hội thảo này không phải để can thiệp thô bạo vào các xu hướng, làm nghèo đi tiềm năng và sức sống đa dạng của VHNT, mà trái lại, để chủ động nắm bắt thực tiễn, chủ động tạo ra các điều kiện thuận lợi cho các xu hướng VHNT lành mạnh, tiến bộ, có cơ hội phát triển và hoàn thiện, làm giàu có hơn gia tài văn hóa tinh thần của đất nước.

Vì thế, ba mục tiêu quan trọng được hội thảo hướng tới là: Nhận diện, mô tả, phân tích các hiện tượng, các khuynh hướng vận động của thực tiễn VHNT Việt Nam nói chung, của từng lĩnh vực nghệ thuật nói riêng, trên tất cả các phương diện hoạt động từ sáng tác, tiếp nhận, thưởng thức, LLPB đến quản lý, lãnh đạo VHNT; lý giải, đánh giá thực trạng, chỉ ra những yếu tố tác động, các nguyên nhân chủ quan và khách quan tạo nên xu hướng; đánh giá mức độ ảnh hưởng cũng như tác động của xu hướng vận động tới hoạt động sáng tạo, thưởng thức, thẩm định và đánh giá văn học nghệ thuật; dự báo, cảnh báo các xu hướng vận động và đề xuất các kiến nghị, xây dựng, định hướng phát triển VHNT.

Các đại biểu đã tập trung vào những vấn đề nóng bỏng của đời sống VHNT để tìm ra các giải pháp cần thiết đưa VHNT Việt Nam đi theo hướng đúng đắn, tích cực. Các ý kiến của các nhà quản lý, nhà khoa học, văn nghệ sỹ từ nhiều góc độ khác nhau đã được thảo luận cùng nhiều đề xuất, kiến nghị góp phần cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý VHNT ngày càng phù hợp.

Gần 70 bài tham luận của các chuyên gia hàng đầu, các các nhà nghiên cứu LLPB VHNT gửi đến hội thảo chứng tỏ VHNT vẫn luôn được công chúng chú ý, đồng thời, chủ đề của hội thảo đã đáp ứng những đòi hỏi của đời sống VHNT hiện nay, nên đã thu hút sự quan tâm của những người hoạt động trong lĩnh vực đặc thù này.

Hội thảo này là bước đi khoa học và cần thiết của Hội đồng LLPB VHNT, nhằm nhận diện, đánh giá thực tiễn đời sống VHNT trong nước, từ góc độ các xu hướng, các khuynh hướng vận động và phát triển, trên cơ sở đó đề xuất định hướng, các giải pháp tiếp tục phát triển lĩnh vực quan trọng này trong thời kỳ mới.

PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ cho biết, kết quả của hội thảo sẽ là tài liệu quan trọng của các nhà nghiên cứu VHNT và văn nghệ sĩ, góp phần hệ thống và tổng hợp các xu hướng vận động của VHNT. Đặc biệt, kết quả hội thảo cũng sẽ góp phần xây dựng luận cứ khoa học để đánh giá thực trạng, tìm định hướng đối với sự phát triển VHNT trong bối cảnh hiện nay, để từ đó có những kiến nghị, đề xuất, tham mưu, tư vấn cho Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành có cơ chế chính sách phù hợp trong công tác lãnh đạo, quản lý VHNT, góp phần xây dựng văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.
Thanh Hằng

Các tin khác

Thêm nhiều cơ hội mới cho game Việt sau Nghị quyết 80-NQ/TW

Thêm nhiều cơ hội mới cho game Việt sau Nghị quyết 80-NQ/TW

Từng đối mặt với nhiều định kiến nhưng game Việt hiện đã có nhiều cơ hội phát triển, nhất là sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam xác định đây là một ngành công nghiệp văn hoá trọng điểm.

Mở không gian phát triển mới cho ngành văn hóa trên môi trường số

Mở không gian phát triển mới cho ngành văn hóa trên môi trường số

Ngày 9/7, Chính phủ ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP về Hạ tầng văn hóa số. Theo Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, việc ban hành Nghị định này là bước ngoặt chiến lược đặt nền móng ban đầu cho việc phát triển hạ tầng văn hóa số, chính thức “khai sinh” nhiều nội dung quan trọng cho phát triển và quản lý nhà nước về văn hóa.

Khai mạc Festival biển Khánh Hòa 2026: Sống động và hoành tráng

Khai mạc Festival biển Khánh Hòa 2026: Sống động và hoành tráng

Khánh Hòa sẽ tiếp tục phát triển kinh tế biển xanh, du lịch biển chất lượng cao và hội nhập quốc tế; đổi mới, nâng cao chất lượng Festival biển chuyên nghiệp, hiện đại, giàu bản sắc; nâng tầm sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu của quốc gia trở thành sự kiện uy tín trong khu vực, hướng đến tầm vóc quốc tế...

Cục Báo chí xử phạt 23 cơ quan báo chí

Cục Báo chí xử phạt 23 cơ quan báo chí

Thông tin tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) sáng 15/7, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết 23 cơ quan báo chí bị xử lý vi phạm vì đăng bài ca ngợi cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”.

Xem World Cup ở Leipzig

Xem World Cup ở Leipzig

Mùa hè đang đi rất chậm qua Leipzig, những ngày tháng 7 ở thành phố miền Đông nước Đức luôn mang một vẻ đẹp dịu dàng. Ánh nắng kéo dài đến tận gần 10 giờ đêm mới tắt. Những hàng cây bên dòng Pleisse xanh đến mức tưởng như vừa được gột rửa sau mùa đông dài. Trên những con phố lát đá cổ kính, ánh sáng vàng rơi xuống mặt đường lấp lánh. Thành phố Leipzig bỗng trở nên náo nhiệt hơn thường ngày, bởi ở bên kia Đại Tây Dương, World Cup 2026 đang sôi động.

Nhà văn Sơn Tùng – “Thép đã tôi thế đấy”

Nhà văn Sơn Tùng – “Thép đã tôi thế đấy”

Tôi xin mượn tên tác phẩm “Thép đã tôi thế đấy” nổi tiếng của nhà văn NhicalaiAxtơrốpxki ( Nga) để gọi nhà văn Sơn Tùng như vậy. Tôi tin chắc rằng, nếu ai đã từng đọc tác phẩm đó, cũng sẽ đồng cảm với tôi: Sơn Tùng đã hóa thành nhân vật Pa Ven - Việt Nam giữa đời thường.

 Cảm phục chiến công lẫy lừng của lực lượng Công an nhân dân

Cảm phục chiến công lẫy lừng của lực lượng Công an nhân dân

Lần đầu góp mặt một dự án của Điện ảnh Công an nhân dân, nam diễn viên Hồ Quang Mẫn đảm nhận vai phản diện trong phim truyền hình “Kế hoạch CM12”. Áp lực lớn nhất với anh là tái hiện một nhân vật gắn với bối cảnh lịch sử trong chuyên án lớn của lực lượng Công an nhân dân.

Cú bứt phá ngoạn mục của Điện ảnh Công an nhân dân

Cú bứt phá ngoạn mục của Điện ảnh Công an nhân dân

Chỉ sau vài năm kể từ ngày tái xuất với mảng phim truyện, Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) thuộc Cục Truyền thông CAND tiếp tục khẳng định vị thế của một thương hiệu lâu năm khi liên tục tạo những dấu ấn khó quên trên đường đua của phim Việt.

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.