Nhận diện nhiều vấn đề lớn của văn học, nghệ thuật Việt Nam

“Đời sống văn học, nghệ thuật (VHNT) vẫn thiếu vắng những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đáp ứng sự trông đợi và kỳ vọng của công chúng. Hoạt động lý luận, phê bình (LLPB) còn trầm lắng, thiếu tính tích cực, chủ động, sắc bén, còn bộc lộ khá rõ tính nghiệp dư, tự phát, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn sáng tác và tiếp nhận VHNT”.

Đây là ý kiến đánh giá của PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng LLPB VHNT Trung ương (TƯ) tại hội thảo khoa học toàn quốc mang chủ đề “Các xu hướng vận động của VHNT Việt Nam hiện nay, thực trạng và định hướng phát triển" tổ chức tại Quảng Ninh ngày 5-12, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu là các chuyên gia, các nhà nghiên cứu LLPB VHNT và đại diện nhiều bộ, ban, ngành v.v…

Thực trạng đó chính là lý do để Hội đồng LLPB VHNT TƯ tổ chức hội thảo này, nhằm đánh giá một cách toàn diện, sâu sắc các xu hướng vận động của VHNT ở nước ta hiện nay và đưa ra các giải pháp phù hợp.

Nhìn lại tình hình VHNT thời gian qua, PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ nhấn mạnh: Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị (khóa X), VHNT Việt Nam tiếp tục có sự phát triển, đạt được nhiều thành tựu cả về sáng tác, LLPB, sản xuất, trình diễn, quảng bá tác phẩm...

Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.
Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.

PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ đánh giá một cách thẳng thắn: So với yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, hoạt động VHNT thời gian qua phát triển chưa tương xứng, còn bộc lộ không ít yếu kém, khuyết điểm. Khuynh hướng chạy theo hình thức, xem nhẹ các giá trị thẩm mỹ và nhân văn của VHNT chưa được khắc phục, mà có lúc, có nơi còn có chiều hướng gia tăng. Thị hiếu thẩm mỹ văn hóa, VHNT của một bộ phận công chúng đang chịu những tác động theo khuynh hướng lệch lạc, thiếu lành mạnh, thậm chí tiêu cực. Nhiều vấn đề lý luận cơ bản chưa được quan tâm đúng mức, chưa làm rõ được những vấn đề lớn, quan trọng của VHNT, nhiều vấn đề chưa được nhận thức, lý giải một cách có hệ thống, toàn diện và sâu sắc.

Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng LLPB VHNT TƯ - PGS.TS. Phan Trọng Thưởng cũng cho rằng: Nhìn một cách khái quát bức tranh VHNT, dễ dàng nhận thấy một thực trạng sôi động, phong phú và đa dạng nhưng cũng khá ngổn ngang, bề bộn và phức tạp… Trong sáng tác hiện có hàng chục xu hướng. Trên phương diện tiếp nhận, chưa bao giờ công chúng VHNT lại phân hóa sâu sắc về thị hiếu thẩm mỹ như hiện nay. Trước một tác phẩm, một hiện tượng, ý kiến khen, chê khác nhau… Trong tình hình VHNT như vậy, việc lý giải chính xác các xu hướng vận động, chỉ ra các yếu tố và cơ chế tác động, tính chất và triển vọng của mỗi xu hướng đặt ra như một yêu cầu khoa học cấp thiết, không chỉ trong hoạt động LLPB, mà còn với thực tiễn sáng tác, tiếp nhận lẫn quản lý.

Tuy nhiên, ông Thưởng cũng nêu rõ quan điểm thảo luận: Trước một thực tiễn đang vận động, các nhận thức, lý giải ở hội thảo này không phải để can thiệp thô bạo vào các xu hướng, làm nghèo đi tiềm năng và sức sống đa dạng của VHNT, mà trái lại, để chủ động nắm bắt thực tiễn, chủ động tạo ra các điều kiện thuận lợi cho các xu hướng VHNT lành mạnh, tiến bộ, có cơ hội phát triển và hoàn thiện, làm giàu có hơn gia tài văn hóa tinh thần của đất nước.

Vì thế, ba mục tiêu quan trọng được hội thảo hướng tới là: Nhận diện, mô tả, phân tích các hiện tượng, các khuynh hướng vận động của thực tiễn VHNT Việt Nam nói chung, của từng lĩnh vực nghệ thuật nói riêng, trên tất cả các phương diện hoạt động từ sáng tác, tiếp nhận, thưởng thức, LLPB đến quản lý, lãnh đạo VHNT; lý giải, đánh giá thực trạng, chỉ ra những yếu tố tác động, các nguyên nhân chủ quan và khách quan tạo nên xu hướng; đánh giá mức độ ảnh hưởng cũng như tác động của xu hướng vận động tới hoạt động sáng tạo, thưởng thức, thẩm định và đánh giá văn học nghệ thuật; dự báo, cảnh báo các xu hướng vận động và đề xuất các kiến nghị, xây dựng, định hướng phát triển VHNT.

Các đại biểu đã tập trung vào những vấn đề nóng bỏng của đời sống VHNT để tìm ra các giải pháp cần thiết đưa VHNT Việt Nam đi theo hướng đúng đắn, tích cực. Các ý kiến của các nhà quản lý, nhà khoa học, văn nghệ sỹ từ nhiều góc độ khác nhau đã được thảo luận cùng nhiều đề xuất, kiến nghị góp phần cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý VHNT ngày càng phù hợp.

Gần 70 bài tham luận của các chuyên gia hàng đầu, các các nhà nghiên cứu LLPB VHNT gửi đến hội thảo chứng tỏ VHNT vẫn luôn được công chúng chú ý, đồng thời, chủ đề của hội thảo đã đáp ứng những đòi hỏi của đời sống VHNT hiện nay, nên đã thu hút sự quan tâm của những người hoạt động trong lĩnh vực đặc thù này.

Hội thảo này là bước đi khoa học và cần thiết của Hội đồng LLPB VHNT, nhằm nhận diện, đánh giá thực tiễn đời sống VHNT trong nước, từ góc độ các xu hướng, các khuynh hướng vận động và phát triển, trên cơ sở đó đề xuất định hướng, các giải pháp tiếp tục phát triển lĩnh vực quan trọng này trong thời kỳ mới.

PGS.TS. Nguyễn Thế Kỷ cho biết, kết quả của hội thảo sẽ là tài liệu quan trọng của các nhà nghiên cứu VHNT và văn nghệ sĩ, góp phần hệ thống và tổng hợp các xu hướng vận động của VHNT. Đặc biệt, kết quả hội thảo cũng sẽ góp phần xây dựng luận cứ khoa học để đánh giá thực trạng, tìm định hướng đối với sự phát triển VHNT trong bối cảnh hiện nay, để từ đó có những kiến nghị, đề xuất, tham mưu, tư vấn cho Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành có cơ chế chính sách phù hợp trong công tác lãnh đạo, quản lý VHNT, góp phần xây dựng văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo.
Thanh Hằng

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.