Nhà tư tưởng cực đoan Alexander Dugin là ai?

Tối 20-8, con gái nhà tư tưởng cực đoan người Nga Alexander Dugin bị sát hại trong một vụ nổ bom xe ở ngoại ô Moscow. Giới quan sát cho rằng mục tiêu ám sát là ông Dugin, trong khi giới chức an ninh Nga cáo buộc Ukraine đứng sau vụ việc này.

Nhân vật gây tranh cãi

Với mái tóc dài và bộ râu màu trắng xám, Dugin được cho là một trong những nhà tư tưởng nổi tiếng nhất của Nga. Tuy nhiên, ảnh hưởng thực tế của ông đối với Tổng thống Nga vẫn là một vấn đề bàn luận, tranh cãi.

Nhà tư tưởng cực đoan Alexander Dugin là ai? -0
Darya Dugina - con gái nhà tư tưởng cực đoan Alexander Dugin.

Sinh năm 1962 trong một gia đình quân nhân cấp cao, Dugin đã trải qua những năm đầu đời của mình là một người bất đồng chính kiến chống cộng sản. Ông ta tham gia nhiều tập thể tiên phong lập dị khác nhau nổi lên trong hai thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX và được xem là người có tư tưởng chính trị tân Quốc xã.

Ông được cả nước chú ý vào những năm 1990 với tư cách là cây viết cho tờ báo cực hữu Den. Trong một bài báo “tuyên ngôn” xuất bản năm 1991 trên tờ Den, Dugin lần đầu tiên đưa ra tầm nhìn về một nước Nga chủ nghĩa dân tộc cực đoan và chống tự do. Dugin cho rằng, đất nước ông sẽ phải đối mặt với một phương Tây chủ nghĩa cá nhân, vật chất.

Trong những năm hỗn loạn sau khi Liên Xô sụp đổ, Dugin đã đồng sáng lập đảng Bolshevik Quốc gia cùng với tiểu thuyết gia Eduard Limonov, hợp nhất các luận điệu và biểu tượng theo chủ nghĩa phát xít và hoài niệm cộng sản.

Thế giới quan của Dugin được thể hiện rõ ràng nhất trong ấn phẩm năm 1997 của ông nhan đề “Nền tảng của địa chính trị” (The Foundations of Geopolitics). Trong cuốn sách, Dugin đưa ra tầm nhìn chia rẽ thế giới, kêu gọi Nga xây dựng lại ảnh hưởng của mình thông qua các cuộc thôn tính và liên minh, tuyên bố phản đối Ukraine là một quốc gia có chủ quyền.

25 năm sau, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lặp lại một số quan điểm của Dugin về Ukraine trong bài xã luận dài 4.000 từ về “Sự thống nhất lịch sử của người Nga và người Ukraine”. 6 tháng sau bài báo này, nước Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.

Nhiều người có quan điểm cho rằng không thể bảo đảm chắc chắn rằng những tư tưởng chống phương Tây cực đoan của Dugin có thể trở thành xu hướng chủ đạo ở Moscow khi ông Putin lên làm Tổng thống Nga vào năm 2000. Có được lợi thế giá dầu cao, ông Putin khi đó dường như đang giám sát sự hội nhập của đất nước vào hệ thống tư bản toàn cầu trong khi những người Nga bình thường chấp nhận đồ ăn nhanh phương Tây và văn hóa đại chúng.

Những ý tưởng của Dugin được coi là không phù hợp. Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục viết và thuyết trình, phát triển hơn nữa khái niệm về chủ nghĩa Á-Âu (Eurasianism), học thuyết chính trị mang hương vị Nga, coi Moscow là trung tâm của một đế chế đối địch với phương Tây.

Bất chấp quan điểm bạo lực của mình, ông Dugin vẫn tiếp tục ra nước ngoài, duy trì mối liên kết chặt chẽ với các nhà tư tưởng của cánh hữu mới ở châu Âu, những người cũng lên án chủ nghĩa tự do, nữ quyền và sự thống trị của Mỹ. Ông cũng thường xuyên được mời tham dự các hội nghị trên khắp thế giới và gần đây nhất là vào năm 2019 tham gia cuộc tranh luận về triết gia người Pháp Bernard-Henri Lévy ở Amsterdam.

Ảnh hưởng thực tế của Dugin là một chủ đề tranh luận lâu nay. Truyền thông và giới quan sát phương Tây mô tả Dugin là một trong những "bộ não tư tưởng" của Điện Kremlin và có ảnh hưởng lớn đến Tổng thống Putin. Ông từng làm cố vấn cho một số chính trị gia Nga. Trong khi đó, Darya Dugina cũng là nhà bình luận chính trị có lập trường cứng rắn với phương Tây và về vấn đề Ukraine. Trong khi đó truyền thông Nga nhận định góc nhìn của ông Dugin không có tác động đáng kể lên chính trị nước này. Một số quan điểm của ông cũng gây tranh cãi trong giới cực hữu. Năm 2014, ông bị Đại học Moscow sa thải vì phát ngôn hiếu chiến trong vấn đề Ukraine.

Những cáo buộc xung quanh vụ ám sát

Ngày 22-8, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đưa ra tuyên bố thủ phạm vụ đánh bom là Vovk Natalya Pavlovna, công dân Ukraine, sinh năm 1979. FSB làm rõ rằng Vovk, cùng với con gái 12 tuổi, đến Nga vào ngày 23-7 và thuê một căn hộ trong ngôi nhà nơi Dugina sống để thu thập thông tin về lối sống của cô. Vào ngày xảy ra án mạng, Vovk và con gái có mặt tại lễ hội âm nhạc và văn học “Truyền thống”, nơi Dugina có mặt với tư cách là khách mời danh dự.

"Các nghi phạm dùng xe Mini Cooper gắn biển số Cộng hòa nhân dân Donetsk khi nhập cảnh, sau đó đổi sang biển số Kazakhstan khi ở Moscow. Sau khi thực hiện tội ác, Vovk gắn biển số Ukraine lên ôtô và đào tẩu qua tuyến đường ở tỉnh Pskov để tới Estonia", FSB cho hay và cho biết thêm tài liệu liên quan đã được chuyển đến Ủy ban Điều tra Liên bang Nga.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng "cần phải thảo luận về chính sách khủng bố cấp nhà nước được Kiev áp dụng" nếu phát hiện Ukraine liên quan tới vụ nổ. Một số nhà bình luận có quan điểm cứng rắn của Nga cũng đổ lỗi cho Ukraine về vụ cài bom xe, cho rằng đây là âm mưu ám sát và yêu cầu Điện Kremlin đáp trả bằng cách nhắm mục tiêu vào các quan chức cấp cao ở Kiev.

Mykhailo Podolyak, cố vấn Tổng thống Volodymyr Zelensky, tuyên bố Kiev không liên quan tới cái chết của Dugina. "Ukraine hoàn toàn không có vai trò gì trong vụ này, vì chúng tôi không phải là một nhà nước khủng bố", Podolyak phát biểu trên truyền hình.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.