Nguyên nhân nhà cao tầng mọc lên nhiều trong nội đô kéo theo hệ quả là tăng dân số cơ học quá cao, ùn tắc giao thông nghiêm trọng được lãnh đạo UBND TP Hà Nội giải thích là do cơ chế và quy hoạch. Phần trả lời này trong phiên chất vấn ngày 9/12 đã không làm hài lòng các đại biểu cũng như đặt ra câu hỏi cho dư luận: Hà Nội có thể giải quyết được ùn tắc giao thông không nếu chỉ nêu ra hàng loạt biện pháp nhưng không được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ?
10 năm vẫn không di chuyển được một trường học, bệnh viện
Sau khi nghe Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi trình bày các biện pháp ngắn hạn và “dài hơi” để giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn TP, nhiều đại biểu đã đặt ra hàng loạt câu hỏi hoài nghi về kết quả TP đã đạt được.
Theo đại biểu Nguyễn Hoài Nam, 10 năm trước Chính phủ đã ra Nghị quyết 13 để giảm tình trạng ùn tắc, tuy nhiên đến nay tình trạng này không giảm đi mà ngày càng nghiêm trọng. “Qua 10 năm chúng ta chưa di chuyển được một trường học, bệnh viện nào ra khỏi nội đô. Thậm chí nhiều bệnh viện, trường học còn xây to hơn, cao hơn như bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức, Đại học Ngoại thương tăng quy mô, mật độ xây dựng với nhiều công trình xây thêm. Nhà máy di chuyển ra ngoài, nhưng thay vào đó, TP lại dành quỹ đất xây nhà cao tầng. Điều đó khiến ùn tắc giao thông thêm nghiêm trọng hơn”.
Đại biểu này đã chỉ ra dẫn chứng sau 10 năm, Hà Nội di dời được một số nhà máy, nhưng di dời xong, tại vị trí đó lại trở thành chung cư cao tầng như khu đô thị quy mô ở Minh Khai (trên đất nhà máy dệt 8-3), khu đô thị Royal City ở Ngã Tư Sở hay tại vị trí cũ của công ty văn phòng phẩm Hồng Hà...
Nhiều đại biểu khác cũng đặt vấn đề, tại sao UBND TP Hà Nội lại không kiên quyết di dời các bệnh viện, trường đại học ra khỏi trung tâm và cần làm rõ, diện tích đất sau khi các trường học, bệnh viện di chuyển ra ngoài được sử dụng như thế nào?
Trả lời các câu hỏi trên, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi cho biết, thời gian qua, thực hiện chủ trương di dời một số nhà máy, cơ sở sản xuất ra khỏi khu vực nội đô, TP đã chỉ đạo và di dời một số nhà máy như: Nhà máy Cơ khí Trần Hưng Đạo, Nhà máy Rượu Hà Nội, Nhà máy Văn phòng phẩm Hồng Hà, Dệt 8-3… Một số trụ sở các cơ quan bộ, ngành Trung ương đã được đầu tư xây dựng ra ngoài khu vực nội đô như: Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Ngoại giao… Việc khai thác địa điểm cũ của các cơ sở y tế, giáo dục đào tạo thuộc diện di dời sẽ ưu tiên chủ yếu cho mục đích công cộng, tăng diện tích phục vụ chung cho cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân. Nếu chuyển đổi mục đích thì thực hiện thông qua hình thức đấu giá nhằm tập trung kinh phí thực hiện việc di dời. Đối với các cơ sở sản xuất, theo ông Khôi, UBND TP đã đưa ra kế hoạch di dời toàn bộ 142 cơ sở nhà đất phải di chuyển với tổng diện tích sử dụng đất là 260,15ha.
Tuy nhiên, để xảy ra tình trạng đất của các trụ sở sau khi được di dời chủ yếu biến thành các khu chung cư cao tầng, Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Khôi lại cho rằng, đó là những tồn tại do lỗi quy hoạch trước khi có quy hoạch chung Thủ đô. Ông Khôi cho biết, khi di dời, theo quy hoạch chung Thủ đô sẽ ưu tiên xây dựng công trình công cộng. “TP đã có cơ chế tạo vốn cho các doanh nghiệp khi di dời ra ngoại thành. Còn vấn đề cao tầng hay không cao tầng là theo quy hoạch”, Phó Chủ tịch trả lời.
Không hài lòng với phần trả lời của lãnh đạo UBND TP, nhiều đại biểu đã tiếp tục nêu câu hỏi thẳng vào trách nhiệm của lãnh đạo TP khi để xảy ra tình trạng nhà cao tầng “trám” chỗ nhà máy vừa di dời nhưng đều không nhận được câu trả lời.
Theo đại biểu
Quận, huyện quản lý, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè liên tục xảy ra
Sau vài năm thực hiện việc phân cấp cho quận, huyện quản lý lòng đường và vỉa hè, các bãi trông giữ xe trái phép mọc lên nhiều hơn, tình trạng “chặt chém” khách gửi xe diễn ra thường nhật. Giải thích cho tình trạng này, ông Khôi cho biết, UBND TP đã chỉ đạo UBND các quận thực hiện kiểm tra, xử lý các vi phạm về quản lý hè phố, lòng đường, quản lý hoạt động bán hàng rong theo quy định của UBND TP và trong tháng 12, Hà Nội sẽ thành lập đoàn thanh tra rà soát vi phạm, xử lý trách nhiệm. Tuy nhiên, khi đại biểu Nguyễn Văn Hoạt thắc mắc: “TP đã xử lý trách nhiệm cụ thể lãnh đạo nào chưa?”, lãnh đạo UBND TP Hà Nội thừa nhận, chưa xử lý chính quyền các cấp nào, nhưng các đoàn kiểm tra đã xử lý hàng loạt các tổ chức, doanh nghiệp, các cá nhân vi phạm.
Ông Khôi cũng cho biết, việc thực hiện không được thường xuyên, thiếu quyết liệt, thiếu sự quan tâm đúng mức, sự phối hợp không chặt chẽ giữa các ngành và địa phương trong việc kiểm tra, đôn đốc, duy trì thực hiện các quy định về quản lý hè phố, lòng đường làm cho tình trạng lấn chiếm hè phố để kinh doanh, buôn bán, để phương tiện không đúng quy định trên nhiều tuyến phố ở địa bàn một số quận, phường tiếp tục xảy ra, nhất là khi không có lực lượng kiểm tra, xử lý.
Để khắc phục tình trạng này, TP sẽ cho rà soát, thu hồi các điểm trông giữ phương tiện trên hè phố, lòng đường làm ảnh hưởng tới trật tự, an toàn, ùn tắc giao thông; tăng cường kiểm tra, xử lý các vi phạm; thống nhất việc sắp xếp các điểm đỗ xe trên các tuyến phố từng quận, triển khai từ ngày 1/1/2012; yêu cầu UBND các quận, phường phải xây dựng kế hoạch, biện pháp cụ thể trong công tác quản lý trật tự đô thị, không để lấn chiếm hè phố, lòng đường, trình UBND TP và thực hiện từ tháng 1/2012