PV: Đoàn chuyên gia của Nga đã tiến hành khảo sát lại địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam trước nghi ngờ vị trí đặt nhà máy có thể chịu rủi ro của động đất, sóng thần. Kết quả ra sao, thưa ông?
Ông Sergey A Boyarkin: Chúng tôi đã hoàn tất hồ sơ khẳng định địa điểm an toàn, không thể có sự cố. Đoàn chuyên gia Nga đã xác định tất cả yếu tố có khả năng gây rủi ro đều nằm xa khu vực dự kiến đặt nhà máy. ROSATOM chỉ tư vấn, quyền quyết định vẫn là Chính phủ Việt Nam.
PV: 2014 là thời điểm khởi công nhà máy. Công tác chuẩn bị được tiến hành tới đâu rồi, thưa ông?
Ông Sergey A Boyarkin: Hiện phía Nga đang hoàn thành báo cáo khả thi. Về mặt kĩ thuật, chúng tôi đã sẵn sàng. Tuy nhiên, chủ đầu tư mới là người quyết định, khi nào chủ đầu tư yêu cầu tiến hành thì chúng tôi sẽ bắt tay xây dựng. Dự án nếu bị trì hoãn thì sẽ tăng chi phí vì các nước đều có lạm phát. Khi xây nhà máy sẽ có khoảng 5000 người, kể cả nước ngoài tới làm việc, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Khi bắt đầu phát điện, nền công nghiệp Việt Nam sẽ được hưởng nguồn điện giá rẻ.
PV: Theo tính toán của ROSATOM, chi phí cho dự án này là bao nhiêu?
Ông Sergey A Boyarkin: Hiện giờ vẫn ở giai đoạn khả thi, chưa nói được con số cụ thể. Tuy nhiên, công nghệ của Nga luôn thấp hơn công nghệ của các nước châu Âu hay Nhật Bản.
PV: Nếu so sánh về mặt công nghệ với các nước châu Âu khác hoặc Nhật Bản, lợi thế của ROSATOM là gì?
Ông Sergey A Boyarkin: Thế giới có 2 công nghệ chính về lò phản ứng: công nghệ 1 chu kỳ và công nghệ 2 chu kỳ. Công nghệ 2 chu kỳ đắt hơn nhưng an toàn hơn. Khoảng 20 năm trước đây, các nước đã chuyển sang công nghệ lò phản ứng 2 chu kỳ. Nước duy nhất xây công nghệ 1 chu kì là Nhật Bản. Fukushima là lò phản ứng 1 chu kỳ. Thảm họa Chernobyl cũng là lò 1 chu kỳ. Hiện nay Nga đã cho chạy các tổ hợp thuộc thế hệ 3+ mà chưa nước nào làm được. Ninh Thuận 1 sẽ xây dựng theo công nghệ lò phản ứng thế hệ thứ 3. ROSATOM có thể đảm bảo Ninh Thuận 1 sẽ an toàn gần như tuyệt đối.
PV: Để vận hành nhà máy Ninh Thuận 1, Việt Nam cần bao nhiêu chuyên gia?
Ông Sergey A Boyarkin: Riêng vận hành 2 tổ máy cần 1000 người, trong đó phải có 300 người đào tạo chuyên dụng, 700 người khác ở mức độ kỹ sư bình thường. Ngoài ra còn cần 300 người làm việc ở các đơn vị giám sát, lãnh đạo của EVN, các Bộ liên quan cũng phải có chuyên gia. Tính chung, để vận hành toàn bộ nhà máy cần khoảng 1500 người được đào tạo chuyên dụng. Hiện nay, mỗi năm Nga tài trợ cho 150 sinh viên Việt Nam được học tập tại Nga. Như vậy, 10 năm nữa, Nga sẽ giúp đỡ Việt Nam đào tạo đủ chuyên gia cho điện hạt nhân.
PV: Sau thảm họa Fukushima, nhiều nước tuyên bố tẩy chay điện hạt nhân. Theo ông, tương lai của điện hạt nhân sẽ như thế nào?
Ông Sergey A Boyarkin: Chỉ có nước duy nhất tuyên bố đóng cửa điện hạt nhân là Cộng hòa Liên bang Đức. Đức không có kế hoạch xây dựng nhà máy mới. Nhật Bản tuyên bố cắt giảm xây dựng nhà máy mới. Các nước lớn vẫn tuyên bố duy trì điện hạt nhân: Pháp, Phần Lan, Anh, Bungari, Séc, Ba Lan, Hoa Kỳ… Ở châu Á, Trung Hoa, Ấn Độ cũng tiếp tục theo đuổi. Tất cả các nước phát triển hoặc đang phát triển đều xây nhà máy điện hạt nhân, trừ Đức nhưng Đức là nước giàu có, ngay kể cả nước giàu có cũng không chịu đựng nổi giá điện quá cao. Các nhà lãnh đạo Đức có trách nhiệm hiện giờ đã nhận ra việc đóng cửa điện hạt nhân là quyết định điên rồ, có thể đưa nền công nghiệp của Đức tới chỗ không cạnh tranh nổi. Việt Nam là nước có nền kinh tế phát triển khá nhanh, nhu cầu năng lượng tăng cao. Quyết định phát triển điện hạt nhân của Việt Nam là sáng suốt.
PV: Xin cảm ơn ông!
