Trong một cuộc trả lời báo chí, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu đã khẳng định: Lãi suất sẽ giảm theo tốc độ giảm của chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Vì thế, sau khi Tổng cục Thống kê công bố chỉ số CPI tháng 6 có mức tăng chậm nhất trong vòng 6 tháng đầu năm đã khiến cộng đồng DN khấp khởi mừng thầm vì lãi suất cho vay sẽ có cơ hội giảm.
Niềm tin trên càng trở nên có cơ sở khi lãi suất huy động vốn trên thị trường cũng bắt đầu hạ nhiệt với việc nhiều ngân hàng (NH) hạ lãi suất thỏa thuận tối đa cho khách hàng "VIP" về mức 16-18%.
Đặc biệt, trên bảng niêm yết của một số NH, lãi suất huy động cho một số kỳ hạn đã được kéo xuống mức dưới 14%/năm. Về mặt lý thuyết, khi lãi suất huy động giảm chính là điều kiện để các NH có thể giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, lãi suất cho vay vẫn chưa giảm đúng như kỳ vọng của DN.
Nhiều NH điều chỉnh lãi suất huy động xuống dưới 14%/năm
Mặc dù cuộc đua "vượt trần" lãi suất của các NH vẫn chưa thực sự dừng lại, việc "đi đêm" thỏa thuận lãi suất với khách hàng "VIP" quen thân, có số lượng tiền gửi tiết kiệm lớn vẫn âm thầm tiếp diễn, tuy nhiên, sức nóng trên thị trường huy động vốn đang có dấu hiệu giảm dần khi lãi suất tối đa mà các NH thỏa thuận với khách hàng "VIP" chỉ còn khoảng từ 16-18%, giảm khoảng 2- 3% so với thời điểm trước tháng 7.
Theo một số nguồn tin mà chúng tôi thu nhận được, các khoản tiền gửi từ 300-700 triệu sẽ được hưởng mức lãi suất thỏa thuận là 15-16%; các khoản tiền từ 700 triệu trở lên cho kỳ hạn 1 tháng sẽ được hưởng mức lãi suất thỏa thuận từ 16,5-18%.
Đáng nói hơn, theo khảo sát của PV Báo CAND trong ngày 8-7, một số NH đã đưa lãi suất huy động cho các khoản tiền gửi thông thường về mức dưới 14%/năm. Trên bảng thông báo điện tử của Ngân hàng Đông Á, lãi suất cho một số kỳ hạn như 1 tuần, 3 tuần, 6 tháng đều về 13,95%.
Cá biệt, lãi suất huy động cho thời hạn 13 tháng còn nằm ở mức 12,5%. Tương tự, tại NH Techcombank, lãi suất huy động tối đa từ 1 tuần đến 3 tháng là 13,7-13,9%/năm và kỳ hạn 4 và 6 tháng, lãi suất chỉ còn 13,5% mỗi năm.
Trên bảng thông báo của NH Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), lãi suất huy động tối đa từ 1 đến 3 tháng cũng chỉ còn khoảng từ 13,85-13,97%/năm. Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng giảm lãi suất xuống 13,5% cho kỳ hạn 1 tuần. Tại ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), với tiền gửi thông thường kỳ hạn 6-13 tháng, lãi suất huy động là 13,5%....
Mặt khác, trên thị trường liên ngân hàng, nơi mà cách đây chưa đầy 1 tháng các NH còn cho nhau vay với lãi suất có thời điểm lên tới 25%/năm thì đến thời điểm này mức lãi suất này đã giảm. Xác nhận thông tin này, Phó giám đốc một NHTM ở Hà Nội cho biết thêm: Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng cũng đang giảm từ trên 20% về mức trên dưới 16%/năm nên khả năng và cơ hội kiếm lời trên thị trường này không còn nhiều như thời điểm tháng 6/2011. Điều này buộc các NH không thể tiếp tục huy động lãi suất bằng mọi giá, thay vào đó cần phải tính toán lại việc huy động lãi suất bao nhiêu là hợp lý để đảm bảo vẫn có lời.
Lãi suất cho vay chưa giảm ngay như kỳ vọng của DN
Tuy lãi suất huy động đang giảm ở một số kỳ hạn song tại thời điểm này lãi suất cho vay vẫn duy trì ở mức cao như hồi tháng 6. Theo tìm hiểu của chúng tôi, lãi suất cho vay ở khu vực sản xuất vẫn phổ biến ở mức 21-23%/năm. Trong đó, mức 22-23% vẫn là phổ biến. Còn mức 21% chủ yếu chỉ áp dụng cho các DN có "quan hệ" thân thiết với NH.
Theo anh Lê Ngọc Huy, Giám đốc một DNVVN trong lĩnh vực sản xuất inox thì mức lãi suất mà DN của anh vay NH hiện nay vẫn ở mức 22%/năm. Và DN này cũng bày tỏ thắc mắc: Khi NH tăng lãi suất, NH lấy lý do là lãi suất huy động tăng cao nhưng khi lãi suất huy động giảm thì không thấy NH nói gì đến chuyện giảm.
Đề cập đến việc liệu lãi suất cho vay có giảm khi lãi suất huy động trên thực tế đã giảm ở một số kỳ hạn, TS. Nguyễn Đình Cung, Phó viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng: Còn quá sớm để giảm lãi suất ngay trong thời điểm này bởi lãi suất chỉ có thể giảm một cách bền vững khi lạm phát giảm. Trong khi đó, trên thực tế lạm phát hiện vẫn còn cao. Ngay cả trong kế hoạch, kỳ vọng của Chính phủ, lạm phạt vẫn nằm ở con số 17%.
Lạc quan hơn về xu hướng lãi suất cho vay có thể giảm trong tương lai, ông Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN, Chủ tịch Hiệp hội DNVVN cho rằng: Hiện đang có hai yếu tố tác động tích cực lên diễn biến của mặt bằng lãi suất. Thứ nhất là việc các NHTM đang từng bước cắt giảm dần chi phí đầu vào, không còn tiếp tục trả lãi suất huy động cao (19 - 20%/năm) cho những khoản tiền gửi có giá trị lớn.
Thứ hai, nếu diễn biến của CPI tiếp tục được kiểm soát tốt trong những tháng tiếp theo, thì có nhiều khả năng lãi suất sẽ giảm trong thời gian tới. Tuy nhiên, theo ông Kiêm, DN không nên kỳ vọng quá nhiều vào việc lãi suất sẽ giảm nhanh và sớm bởi các chính sách thường có độ trễ nhất định. Hơn nữa, lạm phát hiện nay đang cao nên nếu có giảm, lãi suất cho vay cũng khó có thể về mức 17-18% như mong đợi của DN
