Ngân hàng cơ cấu lại nợ cho doanh nghiệp
Theo số liệu của ngành NH, nợ xấu có chiều hướng tăng trong mọi lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Từ đầu năm đến nay, nợ xấu từ khoảng 3,2% đã lên khoảng 3,6%. Tuy nhiên, đây là tình hình chung, còn đối với một số tổ chức tín dụng (TCTD) cụ thể thì tình hình còn nặng nề hơn. Nguyên nhân của nợ xấu là do các DN gặp nhiều khó khăn thời gian qua: do thị trường thế giới ảm đạm nên xuất khẩu hàng hoá khó khăn, hàng tồn kho lớn…
“Nếu không có biện pháp cơ cấu lại nợ thì cả DN và NH đều hết sức khó khăn. Vì vậy, NHNN sẽ sử dụng các giải pháp để giảm dần nợ xấu. Trong đó, yêu cầu các NH thương mại chủ động cơ cấu lại nợ cho DN, tiếp tục xem xét cho vay mới đối với các nhu cầu vốn vay có hiệu quả, từ đó giúp đỡ DN giảm bớt khó khăn, đẩy mạnh sản xuất và kinh doanh, đảm bảo khả năng trả nợ, giảm nợ xấu. Chúng tôi cũng hy vọng rằng, bằng các giải pháp hiện nay của NHNN như hạ lãi suất, nới tín dụng, đặc biệt là việc các NH chủ động cơ cấu lại nợ, các DN sẽ tiếp cận, hấp thụ được nguồn vốn để sản xuất kinh doanh”, người đứng đầu ngành NH nhận định.
Về quá trình cơ cơ cấu lại nợ, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết hiện đã có văn bản pháp lý. Nhưng dù thanh khoản đã được cải thiện song chưa bền chặt, nên đôi khi các TCTD vẫn thúc ép DN phải trả nợ đúng hạn, buộc NHNN đã yêu cầu các TCTD cần cơ cấu lại nợ. Liên quan đến tín dụng ở lĩnh vực không khuyến khích, theo Thống đốc NHNN tỷ trọng thực tế đã giảm khá nhanh trong thời gian qua. Đến cuối tháng 12-2011, tỷ trọng chỉ trên 11% và đến hết 31/3/2012 chỉ còn khoảng 10%. Điều này cho thấy các TCTD đã tập trung hơn vốn cho các lĩnh vực sản xuất kinh doanh trực tiếp.
Doanh nghiệp cần nâng cao khả năng hấp thụ vốn
NHNN đã liên tục hạ lãi suất huy động cũng như lãi suất cho vay. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của PV Báo CAND, vẫn còn nhiều DN kêu không vay được vốn lãi suất thấp hoặc lãi suất cho vay trên thực tế được điều chỉnh giảm còn quá chậm so với đà giảm thực tế của lãi suất huy động. Theo đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, mặc dù nằm trong nhóm ưu tiên được vay vốn ưu đãi nhưng thực tế từ đầu năm 2012 đến nay, các DN Chế biến và xuất khẩu thủy sản vẫn phải vay với mức lãi suất từ 15-19%/năm. Trong đó, tỷ lệ được vay 15%/năm là rất khiêm tốn.
Còn theo ông Chung, Giám đốc một doanh nghiệp có quy mô lớn hoạt động trong lĩnh vực cơ khí và chế tạo máy tại Hà Nội, nếu như cách đây khoảng chừng 3 năm, NH thường đến tận DN để tiếp thị, chào vay thì bây giờ NH dường như lại đang “thờ ơ” với việc cho vay. Cũng theo ông Chung, nếu lãi suất có giảm xuống 15%/năm, hay thậm chí là 13%/năm mà các NH vẫn tìm cách từ chối cho vay thì cũng vô ích. Do đó, ông Chung đề xuất, NHNN cần có cơ chế hạn chế tình trạng các NH đang cho vay lòng vòng lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng. Từ đó mới tạo được sức ép dồn vốn cho vay sản xuất.
Việc nhiều DN gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn trên thực tế là có thật. Tuy nhiên, trong bối cảnh khó khăn chung hiện nay, việc NHNN ra quy chế cho các NH thương mại tham gia trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho DN, cơ cấu lại nợ cũ, mở rộng cho vay tiêu dùng, BĐS, kết hợp với việc giảm lãi suất được các chuyên gia tài chính đánh giá là một giải pháp tích cực, hứa hẹn sẽ mở ra những hy vọng mới cho DN. Song theo quan điểm của NHNN, về phía mình, bản thân các DN cũng cần phải nâng cao khả năng hấp thụ vốn. “Tôi ghi nhận các DN đang gặp nhiều khó khăn, khi DN kêu không vay được vốn, chúng ta rất thông cảm nhưng cũng phải phân tích nguyên nhân. Việc tiếp cận vốn không đặt ra, mà chỉ đặt ra vấn đề hấp thụ vốn. Các TCTD thừa tiền, nếu họ cho vay ra được thì đâu cần chịu lãi suất thấp của trái phiếu Chính phủ hay tín phiếu NHNN. Vấn đề đặt ra là hấp thụ vốn chứ không phải thanh khoản”, Thống đốc Bình nhấn mạnh