Cá nhập lậu tiêu thụ nhiều gấp 8 lần cá nuôi trong nước
Theo ông Trần Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội Cá nước lạnh Lâm Đồng, cho biết, sản lượng cá nước lạnh cả nước là 1.000 tấn/năm, trong đó 90% là cá tầm, còn lại là cá hồi. Tính ra mỗi ngày các công ty nuôi cá tầm của Việt Nam có thể cung cấp ra thị trường 2-3 tấn cá tầm thương phẩm. Tuy nhiên, so với mức khiêm tốn các cơ sở nuôi cá tầm trong nước sản xuất được, thì mỗi ngày, thị trường đang tiêu thụ 10-16 tấn cá tầm, trong đó lượng vận chuyển bằng đường hàng không từ Hà Nội vào TP HCM khoảng 2-4 tấn/ngày. “Đương nhiên, số lượng cá tầm này là cá tầm nhập lậu, không qua kiểm dịch hay bất cứ quy trình kiểm tra, kiểm soát nào”, ông Hào khẳng định.
Ngay chính ông Đỗ Quang Tùng - Giám đốc Cơ quan quản lý của Việt Nam thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Cites) cũng khẳng định cơ quan này chưa hề cấp phép nhập khẩu cá tầm thương phẩm cho bất kỳ đơn vị hay cá nhân nào. Như vậy, với số lượng các cơ sở, DN nuôi cá tầm và sản lượng được quản lý tại Việt Nam, không đủ cung ứng số lượng lớn cá tầm đang được tiêu thụ trên thị trường, và số còn lại chắc chắn là cá tầm được nhập lậu từ Trung Quốc.
Trở lại vấn đề cá tầm nhập lậu được vận chuyển bằng đường hàng không từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh mà trong số báo CAND ngày 4/7 chúng tôi đã nêu, ông Lê Anh Đức - Tổng Giám đốc Công ty Cá tầm Việt Nam cho biết, hiện tình trạng nhập lậu cá tầm vẫn tiếp diễn, không có dấu hiệu giảm, mỗi ngày vẫn có khoảng 3-5 tấn cá tầm theo đường hàng không từ Hà Nội đưa vào TP HCM, đó là chưa kể số lượng cá tầm lậu "đội lốt" cá Việt đưa vào các siêu thị, chợ thực phẩm lớn ở Hà Nội. Sau đó, cá tầm sống được bán ra thị trường với giá chỉ khoảng 120.000-130.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với sản phẩm nuôi trong nước bán ra tại thị trường TP HCM.
Hiệp hội Phát triển cá nước lạnh phân tích, các nhà sản xuất cá tầm tại miền Bắc chỉ có quy mô nhỏ, sản lượng thấp, phần lớn là cung cấp tại chỗ, giá sỉ mặt hàng này khi mua tại hồ ở miền Bắc đã vào khoảng 150.000 - 160.000 đồng/kg.
Do vậy, không thể có chuyện cá tầm vận chuyển qua đường hàng không rồi bán ra với mức giá 120.000-130.000 đồng/kg. Thêm nữa, các nhà sản xuất lượng lớn cá tầm trong nước hiện nay đều tập trung tại các hồ ở Tây Nguyên cũng khẳng định vận chuyển cá tầm về TP Hồ Chí Minh hoàn toàn bằng đường bộ vì giá thành rẻ hơn hàng không rất nhiều.
“Doanh nghiệp đang đơn phương chống cá lậu”
Có một thực tế là hàng loạt DN nuôi cá tầm đang loay hoay đơn phương chống lại cá tầm nhập lậu để tự bảo vệ mình. Cá tầm Việt Nam không cạnh tranh nổi với cá tầm nhập lậu không phải do vấn đề phải nhập khẩu giống và thức ăn vì hiện nay, Việt Nam đã tự sản xuất được.
Tuy nhiên theo ông Đức, tốc độ nuôi cá tầm “chóng mặt” của Trung Quốc: Nếu sản xuất cá thịt Việt Nam mất 18 tháng, các nước phát triển mất thời gian nuôi 24-48 tháng (nếu cá lấy trứng, thời gian nuôi 15 năm) trong khi Trung Quốc chỉ mất 6 tháng thì chắc chắn có sử dụng chất tăng trọng. Và ông Đức cũng nhấn mạnh vai trò quản lý Nhà nước của các cơ quan chức năng: Việc phát hiện, truy nguyên nguồn gốc của cá tầm không hề khó, cũng như việc lấy mẫu cá tầm nhập lậu đi kiểm nghiệm cũng có thể làm được nhưng dường như các cơ quan chức năng vẫn chưa mặn mà.
“Chúng tôi không phản đối cá tầm Trung Quốc nhưng chúng tôi chỉ yêu cầu phải ghi rõ nguồn gốc nếu đó là cá tầm nhập khẩu để người tiêu dùng chọn lựa, không được ẩn danh dưới mác cá tầm trong nước” - ông Đức nói.
Ngay chính Bộ NN&PTNT cũng thừa nhận số lượng cá tầm nhập lậu vào Việt Nam thời gian qua khá nhiều. Việc nhập lậu chủ yếu được thực hiện qua một số tỉnh vùng biên giới phía Bắc như Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai...
Theo khẳng định của ông Trần Yên, chủ một trang trại nuôi cá tầm tại xã Sơn Bình, huyện Tam Đường (Lai Châu) trong thư gửi Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát có một doanh nghiệp nuôi cá tầm tại xã Sơn Bình, huyện Tam Đường đã nhập lậu giống cá tầm và cá tầm thương phẩm từ Trung Quốc rồi về nuôi thả một thời gian ngắn để “rửa” thành cá tầm Việt Nam. Nhưng sau khi đoàn kiểm tra của Bộ NN&PTNT đi thực địa đã không tìm thấy bằng chứng để “buộc tội” doanh nghiệp này. Hội Nghề cá Việt Nam đã tiếp tục có văn bản đề nghị Cục An ninh nông nghiệp, nông thôn (thuộc Tổng cục An ninh - Bộ Công an) vào cuộc điều tra về vụ việc này.
| Ông Lê Anh Đức - Tổng Giám đốc Công ty Cá tầm Việt Nam khẳng định: Cá tầm đang được bán tại các siêu thị ở miền Bắc hầu hết đều là cá tầm nhập lậu. Ông Trần Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội cá nước lạnh cũng đồng tình với ý kiến trên bởi số lượng các cơ sở, DN nuôi cá tầm đều phải đăng ký và khi xuất ra thị trường cũng đều có chứng từ hợp pháp. Vì thế, so với số lượng các cơ sở có thể cung cấp ra thị trường hiện nay, với nơi đến có địa chỉ rõ ràng thì nhận định trên không phải không có cơ sở. |
| Cách phân biệt cá tầm nhập lậu và cá tầm Việt Nam Theo ông Trần Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội Cá nước lạnh Lâm Đồng, tuy khó nhưng không phải không phân biệt được cá tầm Việt Nam và cá tầm nhập lậu. Trung Quốc chủ yếu nuôi cá tầm lai, nếu ở Việt Nam cũng nuôi loại này thì không phát hiện được. Nhưng ở nước ta, phần lớn nuôi cá tầm Osetra, loại cá tầm Nga có màu vàng óng ở dưới bụng cá, mũi dài nhưng mình tròn tù, không nhọn. Mình cá có vây dạng gai, trải dài cả xương sống và hai bên hông cá. Cá Trung Quốc là loại cá lai, mình thon dài, gai lưng không nhọn và nổi bật như cá tầm Nga. Mũi cá dài, nhọn, bụng đen, xám nhạt hoặc trắng chứ không có màu vàng như cá Nga. Ngoài ra, nếu đến ăn tại các nhà hàng, hoặc mua ở siêu thị, người tiêu dùng có thể đòi hỏi mã code truy xuất nguồn gốc cho tất cả các sản phẩm cá tầm nguyên con. Theo ông Hào, trong quá trình vận chuyển, nếu cá tầm nhập lậu thường thấy trên thấy có nhiều vết xây xát do vận chuyển xa, thậm chí bụng cá thường có hai vệt máu nhỏ rỉ ra do va đập trong quá trình vận chuyển. Cá nhập lậu cũng lờ đờ, không nhanh nhẹn, yếu hơn cá tầm nuôi trong nước. |
