Người thương binh và cuốn nhật ký chôn cất đồng đội

Ở cái tuổi đáng lẽ được an nhàn, thanh thản bên con cháu, ông lại một mình khăn gói về lại chốn xưa cùng với cuốn sổ ghi chép, nó tựa như cuốn nhật ký mà gần 50 năm về trước, ông đã cẩn thận ghi lại họ tên, phiên hiệu đơn vị, vị trí, sơ đồ mỗi khi thêm một đồng đội phải nằm lại mãi mãi không về.

Với ông Nguyễn Duy Quyết, một cựu binh sau gần 20 lăn lộn ở khắp chiến trường Đông Nam Bộ, tận mắt chứng kiến đồng đội mình ngã xuống, tự tay khâm liệm, chôn cất đồng đội giữa rừng bạt ngàn, thì thời gian vài chục năm lùi xa của ký ức vẫn như mới ngày hôm qua. Thế rồi, ở cái tuổi đáng lẽ được an nhàn, thanh thản bên con cháu, ông lại một mình khăn gói về lại chốn xưa cùng với cuốn sổ ghi chép, nó tựa như cuốn nhật ký mà gần 50 năm về  trước, ông đã cẩn thận ghi lại họ tên, phiên hiệu đơn vị, vị trí, sơ đồ mỗi khi thêm một đồng đội phải nằm lại mãi mãi không về.

Nhiều năm nay, những thông tin về liệt sĩ do CCB, thương binh Nguyễn Duy Quyết cung cấp cho Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đều có độ chính xác cao, gần như 100% mộ tìm được, sau khi giám định ADN đều đúng danh tính liệt sĩ… Những dòng giới thiệu vắn tắt về ông trong buổi họp báo của Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam chuẩn bị cho chương trình giao lưu nghệ thuật "Tri ân liệt sĩ" vào tối 24/7 tại Nhà hát lớn Hà Nội, đã thôi thúc tôi phải gặp ông cho bằng được.

Dù đã bước sang tuổi 62, người cựu chiến binh ấy vẫn giữ được dáng vẻ tinh nhanh của một người lính trinh sát thuở nào. Ông bắt xe đò từ Thái Nguyên về Hà Nội để chuẩn bị cho đêm giao lưu nghệ thuật nhân kỷ niệm 65 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ theo đề nghị của Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam.

Đã hơn 10 năm nay, tất thảy những hoạt động liên quan đến tìm đồng đội, đến các gia đình liệt sĩ, ông cũng đều hăm hở lên đường. Vẻ phúc hậu hồng trên gương mặt của một người lính, một vị chỉ huy thuộc Sư đoàn 1 rồi Lữ đoàn 1 hoạt động từ Tây Nguyên, miền Đông Nam Bộ, miền Tây Nam Bộ, hải đảo phía Nam, sang cả nước bạn Campuchia, khiến chúng tôi lớp trẻ chỉ biết chiến tranh qua sách vở, có một niềm tin chắc chắn rằng ông sẽ không bao giờ ngồi yên, lặng im khi đã từng nghe những lời trăn trối cuối cùng của đồng đội mình.

Từ năm 2005 đến nay, ông đã tự bỏ tiền, lụi cụi bắt xe khách, đi tàu vào các tỉnh phía Nam từ An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ, vào tận Quân đoàn 3 (Tây Nguyên), Quân khu 7 (miền Đông Nam Bộ), Quân khu 9, sang 4, 5 tỉnh của Campuchia, nơi theo sổ nhật ký ông luôn mang bên mình, vận dụng trí nhớ để vẽ lại sơ đồ báo cho các cơ quan chức năng, đội quy tập địa phương đào thăm dò. Lạ kỳ thay dù khung cảnh, địa hình, địa vật sau mấy chục năm đã nhiều thay đổi, nhưng kết quả với sơ đồ của ông, tất thảy đều tìm được chính xác mộ.

Cựu chiến binh, thương binh Nguyễn Duy Quyết luôn đau đáu khi cuốn nhật ký của ông vẫn còn 200 liệt sĩ chưa tìm được mộ.

Cựu chiến binh, thương binh Nguyễn Duy Quyết luôn đau đáu khi cuốn nhật ký của ông vẫn còn 200 liệt sĩ chưa tìm được mộ.

Những chuyến đi của ông lại làm dầy lên kỷ niệm. Nhưng với ông thì ngày ông tìm được mộ của đồng chí liên lạc Trần Công Hoan (quê Hải Đường-Hải Hậu-Nam Định), hy sinh tháng 10/1973, người được chính ông, lúc ấy là Chính ủy viên phó Đại đội 21, Trung đoàn 44, Sư đoàn 1, chôn cất trong một ngôi chùa ở tỉnh Tà Keo-Campuchia. Đấy là năm 2006, ông trở lại tìm thì ngôi chùa đã bị phá bỏ, không còn dấu tích. Không chịu bỏ cuộc vì trong cuốn sổ của ông ghi rõ vị trí mộ, lấy mốc từ tam cấp, đo ra 20 thước, mặt quay về hướng Bắc, với sự giúp đỡ của người dân địa phương, ông đã tìm nền của ngôi chùa. Đo đạc và xác định vị trí, ông đã tìm thấy chính xác ngôi mộ. Thi thể liệt sĩ vẫn còn nguyên vẹn, mở túi áo ngực của anh, ông đã khóc khi tìm thấy bức ảnh người con gái, có lẽ là mối tình đầu của chàng giao liên trẻ tuổi, và hình cây thánh giá. Chỉ tiếc rằng khi lấy tấm ảnh ra khỏi ngực áo thì do tác động của nhiệt độ, ánh sáng, bức ảnh đã biến dạng, nhòe hết hình ảnh, không ai còn nhìn thấy gương mặt của cô gái. 

Cho đến thời điểm này, với những lá thư cung cấp thông tin liệt sĩ, các đội quy tập đã tìm được hơn 1.000 mộ liệt sĩ, bản thân cựu binh Nguyễn Duy Quyết trực tiếp đi tìm, đi cùng gia đình liệt sĩ, hoặc gián tiếp báo thông tin nơi có mộ, đã có 500 gia đình liệt sĩ tìm được mộ người thân, đưa liệt sĩ trở về quê hương trong niềm xúc động khó diễn tả bằng lời. Những lá thư cảm ơn, nghẹn ngào từ khắp nơi gửi về địa chỉ nhà ông ở phường Phan Đình Phùng, TP Thái Nguyên. Chừng ấy, đối với ông là quá đủ, ông đang đến gần cái đích hoàn thành tâm niệm đối với đồng đội đã hy sinh.

Lúc này, tài sản quý giá mà ông luôn giữ vẫn là cuốn sổ ghi chép, cuốn nhật ký của thời máu lửa, vẫn còn danh sách 200 liệt sĩ đang ở lại những nơi rừng rậm, địa hình khó khăn, ông chưa có điều kiện đi thẩm tra. Nhưng lòng người cựu chiến binh, thương binh hạng 4 vẫn phơi phới niềm tin, rồi ông sẽ lại tiếp tục lên đường trả lại tên cho đồng đội của mình

Thu Uyên

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.