Người chiến sĩ ngày ấy
Giở những trang nhật ký về cuộc chiến đấu 81 ngày đêm anh dũng ở Thành Cổ, kỷ niệm cứ ùa về trong mắt người chiến sĩ ngày nào. Ông say sưa hồi tưởng lại chuyện một thời ở Thành Cổ: "Đầu năm 1972 quân ta mở chiến dịch đánh giải phóng Quảng Trị, ngày 1/5/1972, quân ta hoàn toàn chiếm được Quảng Trị, nhưng ngày 28/6, địch mở cuộc hành quân tái chiếm Quảng Trị nhằm chiếm Thành Cổ. Bởi, Thành Cổ với địa thế vừa là bàn đạp để thực hiện âm mưu "Bắc tiến" khi có điều kiện, vừa là lá chắn bảo vệ "Biên giới Hoa Kỳ kéo dài đến vĩ tuyến 17", nên Nguyễn Văn Thiệu bằng mọi cách phải lấy lại Thành Cổ. Ngày 28/6/1972, Nguyễn Văn Thiệu mở cuộc hành quân mang tên "Lam Sơn 72" với mục đích chiếm lại Thành Cổ trong vòng 10 ngày".
Lúc ấy, ông còn rất trẻ chỉ mới 17, 18 tuổi và đồng đội ông cũng vậy. Năm 1972 trở đi cuộc chiến vô cùng ác liệt, rất nhiều đơn vị phải liên tục tuyển quân để bổ sung lực lượng. Sau đợt huấn luyện ở K11 trinh sát quân Trị Thiên tháng 6/1972, ông được lệnh gấp rút bổ sung cho Tiểu đoàn K8 - Tỉnh đội Quảng Trị.
Nhấp một ngụm trà, ông kể tiếp: "Cuộc chiến ngày càng căng thẳng, quyết liệt, có ngày tôi cùng đồng đội đánh 12 trận, dùng báng súng, lưỡi lê và cả súng phóng lựu, bắn đến cả trăm quả B40, B41 diệt và làm bị thương 500 tên, bắn cháy nhiều xe tăng và xe bọc thép. Hồi đó, địch đánh dữ dội lắm. Mỗi ngày, máy bay B52 đến ném bom 70 - 90 lượt, máy bay chiến thuật là 100-150 lượt, pháo bắn vào 5.000 quả... Trong 81 ngày đêm ấy, số lượng bom đạn mà chúng thả xuống Quảng Trị tương đương với sức công phá của 7 quả bom nguyên tử ném xuống Hirôsima (Nhật Bản) năm 1945"...
Trong ký ức của ông, kỷ niệm về đồng chí đồng đội vẫn không bao giờ phai nhòa, ông nhớ rõ tên, đặc điểm của từng đồng đội ngày nào: Vũ Trung Thướng - người giữ chốt ở ngã ba Long Hưng - Lũy thép ở tây nam Thành Cổ, một mình chống lại cả một tiểu đoàn của địch; Hán Đức Long trong một trận đánh đã bắn 31 quả B41 tiêu diệt rất nhiều tên địch; rồi Mai Ngọc Thoại một mình bơi ra dòng Thạch Hãn dưới trận mưa đạn, nối dây điện thoại bị đứt giữa Thành Cổ và hậu phương, đúng lúc nối xong thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp điện vào động viên anh em chiến sĩ chiến đấu và đó cũng là lúc đồng chí Thoại hi sinh vì trúng đạn.
Kể đến đâu mắt ông ngấn lệ đến đó, kỉ niệm vẫn còn dai dẳng trong kí ức của người lính năm xưa. Ngày đó, "ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi chỉ nhưng tôi và các đồng đội vẫn luôn kề vai sát cánh", giọng ông trầm xuống.
Người "phủ mát" linh hồn đồng đội
Sau ngày giải phóng, trở về cuộc sống đời thường ông luôn canh cánh, phải làm gì để bù đắp tình cảm cho các anh em đã hi sinh mà vừa lo cho vợ cho con, bởi ông nghĩ ông có được hôm nay là "do anh em phù hộ". Thế là năm 1990, ông quyết định bán ngôi nhà mấy đời tổ tiên để lại ở xã Trung Sơn, huyện Gio Linh tìm mua một mảnh đất gần Thành Cổ để được gần đồng đội.
Nhìn lại Thành Cổ giờ chỉ còn là đống gạch vụn trộn lẫn cùng xương máu của các chiến sĩ, là nơi ghi dấu tình cảm đồng chí đồng đội thiêng liêng, nơi an nghỉ của hàng trăm hài cốt liệt sĩ vô danh chưa được tìm thấy giờ đang bị bủa vây giữa bốn bề cỏ tranh...
Lòng ông Bình càng bị hối thúc và ý tưởng trồng hoa xuất hiện. Không do dự, ông lập tức gửi đơn đến Ban quản lý di tích Thành Cổ Quảng Trị và Ban văn hóa Quảng Trị, xin dọn cỏ trồng cây cảnh trong khuôn viên Thành Cổ với mong mỏi lớn nhất là làm ấm lòng những người đã ngã xuống đồng thời kiếm ít đồng ra đồng vào để lo cho vợ, cho con.
Đem ý tưởng ra bàn với vợ, thì bị người vợ gạt phắt đi, "Quảng Trị mình còn cơ cực, ai chơi hoa mà trồng". Ông nói với vợ: "Không ai mua tôi đem ra cắm ở tượng đài, thả ở sông cho hương hồn liệt sĩ coi như tôi phủ mát cho đồng đội tôi, có mất đi đâu mà thiệt"...
Khi dọn cỏ trồng cây không ít người e ngại, "Trồng gì nơi vùng đất chết ấy, đúng là chỉ có bộ đội Thành Cổ mới dám làm", ông nhớ lại. Ông quả quyết rằng, có cho họ cũng không làm vì gạch vụn và bom đạn còn sót lại đầy rẫy... thậm chí là xương người nữa.
Ngày ngày, ông đều đặn xới cỏ trồng cây, xới đến đâu trồng đến đó với nghị lực của người lính Cụ Hồ cùng "sự phù hộ" của đồng đội nữa nên cây cảnh ông trồng ngày càng xanh tốt, thương hiệu "Cây cảnh Thanh Bình" cũng ra đời từ đó, khách hàng biết tiếng đến đặt mua ngày càng nhiều, rồi người này giới thiệu cho người kia. Để có được số cây cảnh như ngày hôm nay, ông phải vay mượn tiền khắp nơi vào Nam Định rồi ngược lên Vĩnh Phúc mua cây giống, cuốc xới không kể mưa nắng. Giờ nhà cửa khang trang, con cháu trưởng thành, ở tuổi 59, ông nguyện dành thời gian còn lại của cuộc đời để trồng cây phủ mát cho đồng đội.
Ông kể, cứ 10 cây trong khuôn viên Thành Cổ thì bán 5 cây thôi, số tiền ấy một phần lo cho gia đình, một phần mua cây con về ươm và hương khói cho đồng đội, số cây còn lại là làm đẹp cho khuôn viên và để cho đồng đội "nghỉ mát, che mưa che nắng".
Từ năm 1990 đến nay, số cây cảnh và hoa tươi ông tình nguyện trồng tặng cho Thành Cổ Quảng Trị hơn 2.000 cây và Nghĩa trang liệt sĩ Thành Cổ là hơn 400 cây, số cây trên nếu đem bán ra thị trường thì số tiền ông thu về là hàng trăm triệu đồng nhưng ông bảo: "Tôi còn sống và có ngày hôm nay là do anh em đồng đội phù hộ nên trả ơn thôi".
Không chỉ vậy, ông còn đem cây cảnh của mình tặng cho các trường học trên địa bàn thị xã Quảng Trị... Đặc biệt gần 20 năm nay, ngôi nhà ông đang ở luôn là nơi tìm đến của hàng trăm người nhà, thân nhân của các liệt sĩ trên mọi miền đất nước khi đi đến Quảng Trị.
Là nhân chứng sống nên ông biết rất rõ và chính xác những nơi mà đồng đội đã ngã xuống nên với ai ông cũng giúp đỡ nhiệt tình, trung bình mỗi năm ông bỏ ra 2-3 tháng cùng gia đình liệt sĩ đi tìm hài cốt, riêng trong tháng 10 và tháng 11/2010, ông đã lấy về 12 hài cốt liệt sĩ cùng gia đình đưa về quê an táng. Và trong 20 năm đó, ông đã cất bốc đưa về Nghĩa trang Thành Cổ 31 hài cốt đồng đội nằm rải rác ở thị xã Quảng Trị.
Hằng tháng, cứ đến ngày rằm, mồng 1 là ông lại ra Thành Cổ thắp hương để an ủi những linh hồn lỡ nằm lại Quảng Trị và tưởng nhớ những kỷ niệm vẫn còn đau đáu trong lòng. Bây giờ niềm mong mỏi lớn nhất của ông là làm sao phủ hết cây cảnh trong khuôn viên Thành Cổ không chừa một tấc đất trống nào và luôn ước ao là tất cả những hài cốt liệt sĩ còn nằm đâu đó trên mảnh đất Quảng Trị được đưa về nghĩa trang an táng chu đáo
