Kỷ niệm 35 năm Ngày Chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và cùng quân dân Campuchia chiến thắng chế độ diệt chủng:

Người phụ nữ 36 năm sống cạnh 1.159 bộ hài cốt

Là người duy nhất trong đại gia đình gần 40 người bị bọn Pôn Pốt thảm sát vào một ngày giữa tháng 4/1978, gần 36 năm qua, bà Hà Thị Nga (74 tuổi, ngụ xã Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang) lặng lẽ mở quán nước sống quanh quẩn bên nhà mồ Ba Chúc, nơi lưu giữ 1.159 bộ hài cốt trên tổng số 3.157 nạn nhân bị thảm sát ở vùng Ba Chúc – núi Tượng (huyện Tri Tôn). Cũng chừng ấy thời gian, ngày nào bà Nga cũng dậy sớm để dọn dẹp quanh khu nhà mồ, mở cửa để khách tham quan những chứng tích lưu lại tội ác của bọn diệt chủng Pôn Pốt. Bà lặng lẽ làm công việc ấy như lời tri ân với những người đã mất trong vụ thảm sát năm xưa, trong đó có rất nhiều người ruột thịt của bà…

Người phụ nữ ấy là bà Hà Thị Nga, vừa là nạn nhân trong vụ thảm sát do bọn Pôn Pốt gây ra, vừa là nhân chứng sống vụ thảm sát hàng ngàn người dân vô tội ở vùng Ba Chúc. Trong trận thảm sát năm ấy, gia đình bà Nga có đến gần 100 người thiệt mạng. Cha, mẹ, anh, chị, em ruột, chồng và 6 người con của bà (tổng cộng 37 người) và những người trong dòng tộc lần lượt ngã xuống dưới họng súng của quân diệt chủng. Sự sống sót của bà cũng là kỳ tích, một lần bị bắn xuyên cổ họng, đập đá vào đầu và trong 12 ngày trốn chạy, nhiều lần chạm mặt quân sát nhân, đói khát, với vết thương đang hoại tử trên người nhưng bà vẫn thoát khỏi tay “tử thần”.  Cái nắng chói chang của biên giới Tây Nam, khiến quán nước bé nhỏ của bà Nga cũng trở nên nóng hơn. Trên chiếc võng đã cũ, đong đưa từng nhịp, sau nhiều lần thuyết phục chúng tôi mới được bà Nga kể lại câu chuyện lịch sử, mà bà là người duy nhất trong gia đình sống sót trong trận thảm sát gần 36 năm trước.

Đối với bà Nga, trận thảm sát năm xưa như vẫn còn nguyên trong ký ức. Và chừng ấy thời gian, sau trận thảm sát Ba Chúc, bà hầu như không đi đâu mà chỉ sống quanh quẩn gần khu nhà mồ. Theo lời kể của bà Nga, vào một ngày giữa tháng 4/1978, quân Pôn Pốt bất ngờ tràn qua biên giới, lùng sục giết hại người dân vô tội. Khi đó, người dân sợ trúng đạn nên đã kéo nhau lên chân núi Tượng ẩn nấp. Ban ngày, bọn chúng lên núi lùng sục, ban đêm thì xuống phum, sóc cướp phá. Khi phát hiện người dân, bọn chúng vây quanh, rồi cứ thế lần lượt bắn giết. Có lẽ không nỗi đau nào lớn hơn với người mẹ khi chứng kiến những đứa con mình bị bọn diệt chủng sát hại ngay trước mắt. “Trẻ con thì bọn chúng đập đầu, tung lên trời cho rớt xuống đá xé xác làm hai. Còn phụ nữ thì bọn chúng hãm hiếp, giết chết”- bà Nga kể lại. Khi chứng kiến đứa con bị tung lên trời, bản năng của người mẹ khiến bà Nga vùng dậy che chở cho các con. Khi phát hiện bà còn sống, bọn chúng ghì bà xuống đất, chĩa súng bắn xuyên cổ họng rồi bỏ đi. Thi thể người chết nằm la liệt giữa cánh đồng, một cảnh tượng kinh hoàng…

Bia căm thù bọn diệt chủng Pôn Pốt tại khu nhà mồ Ba Chúc.
Bia căm thù bọn diệt chủng Pôn Pốt tại khu nhà mồ Ba Chúc.

Từ trong mớ hỗn độn ấy, bỗng có tiếng khóc của trẻ thơ, đứa con út (khi đó 4 tuổi – PV) của bà Nga khóc ré lên và gọi mẹ. Trong vô thức, nghe tiếng khóc, bà Nga giật mình tỉnh lại. Bà Nga nhớ lại: “Khi bị đánh và bị bắn, tôi đã ngất xỉu, tưởng là đã chết. Nhưng khi đó, nghe tiếng của thằng con trai út, tôi như bừng tỉnh, lao đến che chở cho đứa con”. Khi phát hiện có người còn sống, bọn Pôn Pốt lần nữa quay lại nơi bọn chúng vừa thảm sát, chĩa súng bắn thẳng vào ngực đứa con út của bà, rồi lấy đá đập vào đầu người phụ nữ đến bất tỉnh rồi mới bỏ đi lùng sục, tàn sát những người dân vô tội khác.

Cứ thế, suốt 12 ngày đêm, từ ngày 18/4 đến ngày 30/4/1978, bọn diệt chủng Pôn Pốt đã lùng sục khắp nơi, giết hại người dân vô tội. Những nơi bọn chúng đi qua như: chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai, núi Tượng, hang vồ Đá Dựng, hang cây Da, Đìa bụi tre (núi Nước), cầu sắt Vĩnh Thông, hang Ba Lê thì lại có hàng trăm người dân bị sát hại tập thể. Nhà cửa, chùa chiền, trường học đều bị phá hủy. Bà Nga nói: “Tôi tưởng mình đã chết hẳn sau cái đập đầu của bọn chúng. Nhưng đến chiều thì tôi tỉnh lại, thấy xung quanh là những thi thể đã lạnh ngắt”. Lần theo những thi thể, bà Nga một lần nữa lại ngất lịm khi phát hiện chồng, con và những người thân của mình đều đã bị giết hại. Trong 12 ngày đêm, quân Pôn Pốt lùng sục, sát hại dân lành, cũng chừng ấy thời gian bà Nga bám víu vào núi Tượng để tránh sự truy sát của bọn chúng. Nhiều lần chạm mặt với bọn Pôn Pốt, nhưng rất may bà không bị bọn chúng phát hiện. Như có ai phù hộ, những vết thương đang hoải tử trên cơ thể đã tự lành lặn trên đường trốn tránh kẻ thù. Vượt qua bao sình lầy, đói khát, bà đã thoát khỏi tay “thần chết” một cách kì lạ. 

Sau đó, bà Hà Thị Nga thoát ra được khỏi vòng nguy hiểm và được bộ đội giải cứu đưa đi chữa trị. Sau những ngày kinh hoàng ấy, bà đã trải qua những nỗi đau quá lớn và cùng cực. Hằng ngày, bà vẫn đều đặn làm công việc thầm lặng của mình là quét dọn xung quanh khu nhà mồ vào mỗi sáng sớm và thắp nén nhang cho những người quá cố, mở cửa khu di tích cho khách tham quan. Xong việc, bà trở lại cái quán nhỏ của mình. Những ai đã từng đến đây, đều khá quen thuộc với hình ảnh của một người phụ nữ suốt ngày lặng lẽ mở cửa quét dọn xung quanh khu nhà mồ khi một ngày mới bắt đầu. Suốt 36 năm qua, người phụ nữ đó đã thầm lặng với công việc ấy để được sống gần người thân và thắp hương tưởng nhớ những người đã mất. Bà cũng là một nhân chứng lịch sử nhắc nhở mọi người về vụ thảm sát, một sự mất mát quá lớn tại vùng biên giới Tây Nam.

Lời kể của người phụ nữ trước khu nhà mồ

Năm 1977, bọn Pôn Pốt vô cớ tấn công 8 tỉnh biên giới Tây Nam của Việt Nam, giết hại hàng ngàn người dân vô tội. Tính từ tháng 4/1977 đến tháng 2/1978, bọn Pôn Pốt đã tấn công vào xã Ba Chúc (huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang) tổng cộng 30 lần. Đỉnh điểm tội ác mà bọn Pôn Pốt gây ra là từ trưa ngày 18 đến ngày 30/4/1978, bọn chúng đã tràn qua biên giới Tây Nam, nã đạn vào những người dân vô tội, thảm sát 3.157 người, trong đó có rất nhiều phụ nữ và trẻ em. Để tưởng nhớ những người đã mất, lên án tội án của Pôn Pốt, năm 1979 chính quyền và nhân dân tỉnh An Giang đã xây dựng khu chứng tích tội ác Pôn Pốt (Khu nhà mồ Ba Chúc), nơi lưu giữ 1.159 bộ hài cốt của những người dân vô tội bị bọn chúng thảm sát vào giữa tháng 4/1978.

V.Đức –V.Vĩnh

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.