Chào mừng kỷ niệm 39 năm giải phóng miền Nam 30/4:

Người phi công số 5 trong phi đội trút bom xuống phi trường Tân Sơn Nhất

Ba mươi chín năm trước, vào chiều 28/4/1975, cả Sài Gòn rung chuyển và kinh hoàng bởi trận ném bom như trút lửa xuống phi trường Tân Sơn Nhất làm tê liệt cảng hàng không quân sự, dân sự Sài Gòn. Những chiếc máy bay loại A37 của không lực Hoa Kỳ trang bị cho Không quân Sài Gòn (Việt Nam Cộng hòa) do phi công “Việt cộng” Nguyễn Thành Trung và phi công hàng binh Trần Văn On hướng dẫn đã bất ngờ ném bom xuống sân bay Tân Sơn Nhất, mở màn cho cú đấm tổng lực quyết định giải phóng Sài Gòn, giải phóng hoàn toàn miền Nam, kết thúc thắng lợi vĩ đại chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử…

Chiến tranh đã lùi xa trong quá khứ, tôi tìm về ấp Bình An, xã Vĩnh Hựu, huyện Gò Công Tây (Tiền Giang) để thăm người phi công hàng binh ở vị trí số 5 của phi đội Quyết Thắng năm nào. Băng qua một cánh đồng lúa, men theo con đường bờ ruộng, lẩn khuất trong vườn cây xanh, sau hai, ba lần hỏi thăm nhà ông On phi công, cuối cùng đã có một nông dân cao tuổi nhà cùng xóm chỉ đường. Tôi dừng đúng căn nhà tường sơn màu xanh nhạt, xung quanh là cây trái mát rượi. Ông từ sau nhà đang xịt nước tắm bầy heo rửa tay đi lên, cười mừng đón khách lạ và cho biết thêm, trừ đồng đội trong CLB cựu phi công đến thăm, ông không có khách bao giờ… Đôi mắt của ông hiện đầy vết chân chim, dấu vết của thời gian cuộc đời đã hằn in trên đấy. Trần Văn On sinh năm 1948, trong một gia đình nông dân nghèo của tỉnh Định Tường (nay là Tiền Giang), hiền lành, ít nói. Học hết lớp 10 (tú tài) năm 1968, On bị bắt đi lính. Sau đó được tuyển chọn sang Mỹ học lái máy bay A37. Năm 1973, trở về nước tham gia Phi đoàn 550 tại sân bay Đà Nẵng. Trên những chuyến bay ném bom đối phương, Trung úy phi công On nhận ra rằng, hầu hết bom đạn trút xuống nhắm vào mục tiêu dân sự. Kẻ thù ở đâu không ai thấy, chỉ có xóm làng, người dân chết chóc, đau thương. Anh khắc khoải giấc mơ hòa bình, để được quay về với làng quê Vĩnh Hựu, Gò Công nơi có người vợ hiền đang là giáo viên với con nhỏ. Nhưng chiến tranh không biết ước mơ con người…

Phi công Trần Văn On (bìa phải) với đội bay Quyết Thắng.

Phi công Trần Văn On (bìa phải) với đội bay Quyết Thắng.

Rót thêm ly trà, Ông On bồi hồi nhớ lại: “Đà Nẵng giải phóng ngày 29/3. Nhiều đồng đội của tôi đã di tản, tôi từng học ở Mỹ về chưa đầy 2 năm, nên quyết định ra trình diện chính quyền quân quản và mạnh dạn đề đạt nguyện vọng lái máy bay của Mỹ bỏ lại tại sân bay Đà Nẵng để chiến đấu, lập công chuộc lại lỗi lầm”… Sau khi giải phóng Buôn Ma Thuột ngày 10/3, chiến dịch lịch sử mang tên Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam với 5 cánh quân tổng tấn công bất ngờ, thần tốc, táo bạo giải phóng hàng loạt các tỉnh, thành. Tại sân bay Đà Nẵng, quân giải phóng thu hồi gần 10 chiếc máy bay A37. Lúc này, ta chủ trương sử dụng số máy bay địch, mở thêm mặt trận trên không, nhưng nan giải nhất là phi công điều khiển. Những phi công của không quân Việt Nam từ Hà Nội vào tiếp quản chỉ quen lái Mig, kể cả phi công Nguyễn Thành Trung cũng không thông thạo loại A37. Lúc đó, Nguyễn Thành Trung phát hiện ra phi công hàng binh tên là Trần Văn On, từng chung “chiến tuyến” với nhau, nên đề nghị Binh chủng Không quân thu nhận “phi công Sài Gòn” cùng Nguyễn Thành Trung huấn luyện điều khiển, lái máy bay A37. Trần Văn On kể lại, anh phải dịch từng nút hướng dẫn bằng tiếng Anh ra tiếng Việt, dán thay thế để anh em dễ nhớ vì A37 là chiến đấu cơ hiện đại của Hoa Kỳ lúc bấy giờ.

Ngày 27/4/1975, phi đội Quyết Thắng thành lập do Nguyễn Thành Trung làm Phi đội trưởng bay vào sân bay Thành Sơn (Phan Rang - Tháp Chàm, Ninh Thuận). Đại tá Lê Văn Tri - Tư lệnh Quân chủng đến thăm và dặn dò: “Các đồng chí phải hoàn thành nhiệm vụ, kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ”. Phi đội xuất kích vào lúc 4h30 ngày 28/4 với đội hình bay: Nguyễn Thành Trung số 1, lần lượt đến Từ Đễ, Mai Xuân Vượng, Hán Văn Quảng và Trần Văn On số 5 bay khóa đuôi. Từ sân bay Thành Sơn (Ninh Thuận) phi đội bay hướng ra Vũng Tàu với tầm thấp chừng 300m, rồi bất ngờ ngoặt lại Sài Gòn, không sử dụng bộ đàm buồng lái để tránh rada địch phát hiện… Trận mưa bom thư hùng đã bất ngờ trút xuống sân bay Tân Sơn Nhất gây chấn động và hoang mang toàn bộ quân lực Sài Gòn và làm nức lòng quân dân, tăng thêm khí thế tấn công mãnh liệt trên các mũi chiến lược, góp phần làm nên thắng lợi trọn vẹn, vẻ vang, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngước nhìn trên vách nhà ông Trần Văn On, có treo Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhất, đây có lẽ là tấm Huân chương duy nhất mà ông có. Ông cười rất tự hào, Huân chương được cấp có thẩm quyền cân nhắc và như để kỷ niệm ngày trọng đại của đất nước nên đã chọn ký vào ngày 30/4/1975, nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử cuộc đời ông. Một kỷ vật lúc nào cũng gợi nhớ đến ngày độc lập, hòa bình. Sau ngày miền Nam giải phóng, phi đội Quyết Thắng giải tán, mỗi người mỗi công việc khác nhau. Phi công Trần Văn On tiếp tục về sân bay Cần Thơ thuộc đoàn 937 huấn luyện phi công, tham gia chiến dịch biên giới Tây Nam, biển đảo… Sau đó, ông xin nghỉ công tác, lặng lẽ về lại mảnh đất chôn nhau cắt rốn của mình sinh sống bình dị, ẩn dật… Cho mãi đến dịp kỷ niệm 30 năm giải phóng miền Nam, đồng đội trong phi đội bay Quyết Thắng anh hùng năm xưa đã tìm đến miền quê nghèo hẻo lánh của xứ Gò Công để gặp Trần Văn On, ôm chầm lấy nhau, mừng mừng tủi tủi… Chiều xuống thật nhanh, trên tay ông còn cầm mô hình máy bay diễn lại kỹ thuật bay A37 cho tôi xem, tôi thấy gương mặt ông rạng ngời, ánh mắt sáng, tinh anh và hiền lành, chất phác vô cùng. Ông đã sống lặng lẽ, vui vầy nhiều ý nghĩa sau ngần ấy năm trôi qua với mảnh vườn, đám ruộng, bờ mương và những kỷ niệm rất oanh liệt của một thời chiến tranh

Hoàng Châu

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.