Người Do Thái ở Pháp bỏ phiếu cho một đảng có quá khứ... bài Do Thái

Người Do Thái xích lại gần phe cực hữu 

Ông Serge Klarsfeld là một “thợ săn phát xít Đức” nổi tiếng thế giới, một nhà sử học về Holocaust và là người có thẩm quyền về mặt đạo đức ở Pháp, người đã thúc đẩy đất nước hình lục lăng phải suy xét lại lịch sử đen tối của chủ nghĩa bài Do Thái.

Vì thế, nhiều người Do Thái ở Pháp những ngày qua đã bị sốc khi ông Klarsfeld lên tiếng ủng hộ đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN) của bà Marine Le Pen, một đảng mà trong số những người sáng lập có một cựu quân nhân bán quân sự của Đức Quốc xã.

Klarsfeld, một người sống sót sau thảm họa Holocaust nói rằng mối đe dọa chính đối với người Do Thái ở Pháp hiện nay đến từ phe cực tả và rằng ông sẽ không ngần ngại bỏ phiếu cho đảng RN của bà Marine Le Pen trong cuộc bầu cử quốc hội sắp tới thay vì đảng cánh tả Mặt trận Bình dân mới (NFP).

Nhà sử học 88 tuổi này nói trên truyền hình quốc gia Pháp: “Đảng mít-tinh quốc gia ủng hộ người Do Thái, ủng hộ nhà nước Israel. Khi có một đảng chống Do Thái và một đảng thân Do Thái, tôi sẽ bỏ phiếu cho đảng thân Do Thái”.

Những bình luận của ông Klarsfeld là kết quả của sự xích lại gần nhau giữa người Do Thái ở Pháp và phe cực hữu. Một động thái đang sắp xếp lại nền chính trị Pháp và giúp đẩy đảng RN đến ngưỡng cửa thâu tóm quyền lực.

Quá khứ nhuốm màu ủng hộ phát xít của đảng RN từ lâu đã khiến đảng này bị cử tri Do Thái và phần lớn cử tri Pháp xa lánh: người sáng lập RN, cha của bà Marine Le Pen - ông Jean-Marie đã nhiều lần bị kết tội bài Do Thái vì gọi phòng hơi ngạt của phát xít Đức chỉ là một “chi tiết” của lịch sử Thế chiến 2.

Khi nỗi sợ hãi bị khuếch đại

Bây giờ, điều cấm kỵ đang mờ dần. Việc đảng RN tiếp cận những người Do Thái ở Pháp, đặc biệt là sau vụ tấn công ngày 7/10 mà Hamas tiến hành tại Israel, đã củng cố vị thế của RN trong dòng chính trường Pháp, giúp họ trở thành chính đảng Pháp giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP).

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã phải kêu gọi bầu cử quốc hội sớm sau khi đảng RN đánh bại đảng ôn hòa của ông trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu hồi giữa tháng. Nhưng, các cuộc thăm dò cho thấy đảng RN vẫn dẫn đầu trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử Pháp sẽ diễn ra vào ngày 30/6, tiếp theo là Mặt trận Bình dân mới (NFP).

Hiện chưa rõ liệu các ứng cử viên của đảng RN có đủ sự ủng hộ để giành được đa số tuyệt đối tại quốc hội sau vòng bầu cử thứ hai vào ngày 7/7 hay không. Nhưng, các cuộc thăm do cho thấy họ có lợi thế không nhỏ.

Cuộc tấn công ngày 7/10 của Hamas và những hành động quân sự đáp trả sau đó của Israel vào Gaza đã có tác động sâu sắc đến nước Pháp, làm sâu sắc thêm sự chia rẽ chính trị tại quê hương của cộng đồng Do Thái lớn nhất châu Âu - với khoảng 500.000 thành viên - và một trong những cộng đồng Hồi giáo lớn nhất cựu lục địa.

Điều đáng nói, các nhà lãnh đạo đảng cực tả Nước Pháp bất khuất (FU) không lên án ngay vụ tấn công mà sau đó gay gắt chỉ trích Israel. Các nhóm Do Thái và chính phủ của Thủ tướng Macron nói rằng luận điệu của đảng này đã thúc đẩy làn sóng chủ nghĩa bài Do Thái ở Pháp kể từ ngày 7/10/2023.

Những nỗi sợ hãi đó càng được khuếch đại bởi vụ tấn công và cưỡng hiếp một bé gái Do Thái 12 tuổi vào cuối tuần trước ở Courbevoie, ngoại ô Paris. Chính quyền Pháp đã đưa ra cáo buộc sơ bộ đối với 3 thanh, thiếu niên về tội này.

Đảng RN đã nắm bắt thời cơ để tấn công phe cực tả và tuyên bố với công chúng rằng họ đã từ bỏ chủ nghĩa bài Do Thái. Jordan Bardella - vị Chủ tịch 28 tuổi của đảng RN đã tham gia một cuộc tuần hành chống chủ nghĩa bài Do Thái sau vụ tấn công và đã mạnh mẽ bảo vệ Israel.

Olivier Costa, giáo sư nghiên cứu tại Đại học Sciences Po (Paris) và cũng là chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp cho biết: “Phản ứng của cánh tả với sự kiện này đã tạo cơ hội cho đảng RN tự chuộc lỗi”. Ông Costa nhận định, luận điệu chống Hồi giáo của đảng RN cũng gây được tiếng vang với một bộ phận cử tri Do Thái bảo thủ.

Để cứu vãn tình hình, các đảng Xã hội và đảng Xanh quyết định thành lập liên minh với đảng Nước Pháp bất khuất trước cuộc bầu cử sớm. Cương lĩnh của liên minh lên án cuộc tấn công của Hamas và một trong những nhà lãnh đạo của liên minh này là thành viên đảng Xã hội của Nghị viện châu Âu Raphael Glucksmann - người gốc Do Thái. Nhưng, hầu hết người Do Thái ở Pháp nói rằng họ không thể bỏ phiếu cho liên minh kể trên vì sự hiện diện của đảng Nước Pháp bất khuất.

Yonathan Arfi - Chủ tịch Hội đồng Đại diện các tổ chức Do Thái ở Pháp (CRIF) tuyên bố: “Chúng tôi không tin tưởng vào đảng Nước Pháp bất khuất. Sự xuất hiện của họ trong liên minh là yếu tố then chốt quyết định mối quan hệ của chúng tôi với các bộ phận của cánh tả”.

Thế khó của người Do Thái

Tất nhiên, nhiều người Do Thái ở Pháp vẫn cảnh giác với đảng RN. Bất chấp những lời lẽ khoa trương ủng hộ Do Thái và ủng hộ Israel của các nhà lãnh đạo đảng này, người Do Thái lo ngại rằng tình cảm bài Do Thái vẫn còn mạnh mẽ trong hàng ngũ đảng viên RN. Ngoài ra, còn có những lo ngại rằng các chính sách của đảng cực hữu này sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế Pháp.

"Họ không tốt. Họ chỉ đỡ tệ hơn thôi”, Jonathan Behar - một doanh nhân 42 tuổi, nói với Báo Wall Street Journal về quan điểm của anh trước làn sóng ủng hộ đảng RN. Đảng này hiện cũng có kế hoạch hạn chế quyền của cư dân nước ngoài sống hợp pháp tại Pháp và thắt chặt quyền tiếp cận quyền công dân, phúc lợi và nhà ở.

Bà Le Pen cũng muốn tăng mức án tối thiểu và thiết lập quyền tự vệ chính đáng cho lực lượng an ninh. Bà tìm cách xây dựng liên minh với đảng bảo thủ Những người Cộng hòa (Les Républicains) trước cuộc bầu cử. Nhưng, hầu hết các nhà lập pháp của Les Républicains đều từ chối, nói rằng họ sẽ không bao giờ xây dựng liên minh với phe cực hữu.

Bà Le Pen đã mất nhiều năm cố gắng tạo khoảng cách giữa đảng của mình với những người sáng lập gây tranh cãi, bao gồm cả cha bà và Pierre Bousquet - thành viên của Sư đoàn Waffen-SS Pháp trong Thế chiến 2.

Đảng RN, trước đây tên là Mặt trận Quốc gia, cũng đã bị nền chính trị chính thống của Pháp tẩy chay khi đất nước này hứng chịu chỉ trích vì chính phủ Vichy (do Phát xít Đức lập nên thời Thế chiến 2) trục xuất hàng chục nghìn người Do Thái gốc Pháp đến các trại tử thần.

Marine Le Pen đã đổi tên đảng thành Tập hợp Quốc gia vào năm 2018. Bà cũng thay đổi một số quan điểm của mình - chẳng hạn như kế hoạch rút Pháp khỏi khu vực đồng euro - vốn đặc biệt không được công chúng Pháp ưa chuộng. Những động thái đó đã giúp bà giành được hơn 40% số phiếu bầu trong cuộc chạy đua tổng thống năm 2022 với ông Macron, màn thể hiện xuất sắc nhất của phe cực hữu trong lịch sử nước Pháp hiện đại.

Sau vụ tấn công ngày 7/10, bà Le Pen đã gặp Klarsfeld vài lần, gần đây nhất là vào tháng 2 tại căn hộ của ông ở quận 8, Paris. Ông Klarsfeld sau đó nói với các phóng viên: “Đảng RN đã trưởng thành”. Bà Le Pen vui mừng sau khi những bình luận của ông Klarsfeld được phát đi, gọi ông là “một lương tâm vĩ đại”.

Nhưng, đảng RN không hoàn toàn phủ nhận những số liệu về quá khứ gây tranh cãi của mình. Sau vụ tấn công ngày 7/10, một người phỏng vấn trên truyền hình đã hỏi ông Bardella liệu bà Jean-Marie Le Pen có phải là người chống Do Thái hay không.

“Tôi sinh năm 1995. Bạn đang nói với tôi về một thời đại mà tôi chưa từng trải qua”, nhà lãnh đạo đảng RN nói. “Tôi không tin Jean-Marie Le Pen là một người chống Do Thái. Bây giờ, rõ ràng là tôi sẽ không đưa ra nhận xét về việc ông ấy gọi Holocaust là “chi tiết” bởi vì, đối với tôi, nỗi kinh hoàng của Holocaust không phải là một chi tiết của lịch sử”.

Tất cả những điều đó đã khiến người Do Thái ở Pháp phải suy ngẫm về tình thế tiến thoái lưỡng nan khi bỏ phiếu cho một đảng từng gần như là ẩn dụ cho chủ nghĩa bài Do Thái ở Pháp. Nhà văn, nhà triết học người Pháp gốc Do Thái Alain Finkielkraut nói với Tạp chí Le Point: “Tôi chưa bao giờ tưởng tượng được việc bỏ phiếu ủng hộ đảng RN nhằm phong tỏa chủ nghĩa bài Do Thái. Tình hình hiện tại thật đau lòng đối với người Do Thái ở Pháp”.