Từ ngày 25/5, Nghị định về sản xuất, kinh doanh vàng sẽ có hiệu lực. Theo đó, dù hạn chế số lượng doanh nghiệp (DN) được sản xuất, kinh doanh vàng miếng, nhưng quyền sở hữu vàng hợp pháp của tổ chức, cá nhân được công nhận và bảo vệ theo quy định của pháp luật. Bởi vậy, người dân vẫn sẽ được mua bán vàng miếng bình thường, tuy nhiên, địa điểm được phép giao dịch sẽ bị thu hẹp hơn rất nhiều.
5 ngân hàng được “nhắm” kinh doanh vàng miếng?
Theo Điều 21 Nghị định nêu rõ: Tất cả các giấy phép sản xuất vàng miếng do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp sẽ hết hiệu lực từ ngày Nghị định mới có hiệu lực. Điều này đồng nghĩa với việc sau ngày 25/5, sẽ chỉ có những DN được NHNN cấp phép mới được hoạt động mua bán vàng miếng. Tuy nhiên, các DN này sẽ không được thực hiện kinh doanh vàng miếng thông qua các đại lý ủy nhiệm và phải niêm yết công khai tại địa điểm giao dịch về giá mua và giá bán.
Cho đến thời điểm này, NHNN vẫn đang soạn thảo thông tư hướng dẫn Nghị định, và chưa có DN nào đăng ký, cũng như NHNN chưa cấp phép cho đơn vị nào được kinh doanh vàng miếng, nên các địa chỉ chính xác nơi người dân sẽ được giao dịch vàng miếng sau ngày 25/5 vẫn chưa có. Tuy nhiên, với động thái yêu cầu 5 NH gồm ACB, Eximbank, Sacombank, DongAbank, Tecombank và SJC báo cáo mạng lưới kinh doanh vàng của NHNN ngay sau khi Nghị định 24 ra đời, nhiều người cho rằng, 5 NH + 1 này chính là địa chỉ để giao dịch vàng miếng vì rất có thể, đây sẽ là nhóm đầu tiên tham gia triển khai nghị định ở nội dung tổ chức mua bán vàng miếng. Đây cũng là nhóm thành viên được lựa chọn để triển khai giải pháp bình ổn thị trường vàng mà NHNN đưa ra từ tháng 10/2011…
Đảm bảo quyền lợi cho người giữ thương hiệu vàng miếng khác
Ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng, dù thời gian qua, có nhiều người dân đi bán vàng không phải thương hiệu SJC, nhưng vẫn còn lượng lớn trong dân. Nghị định đã công nhận quyền sở hữu vàng hợp pháp của tổ chức và cá nhân thì NHNN cũng cần có hướng dẫn cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho người nắm giữ các thương hiệu vàng khác. “Các thương hiệu vàng “phi SJC” trước đây cũng do NHNN cấp phép, do vậy NHNN phải có trách nhiệm xử lý để đảm bảo quyền lợi cho những người đang nắm giữ các thương hiệu vàng miếng này. Theo tôi, chỉ cần kiểm tra, nếu đủ trọng lượng, chất lượng thì cho chuyển đổi sang vàng miếng SJC. Hiện nay do NHNN chưa hướng dẫn nên việc chuyển đổi này bị tắc”, ông Trúc nói. Cùng đồng tình về chủ trương chuyển đổi các thương hiệu vàng miếng khác sang SJC, ông Trần Thanh Hải - Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư và Kinh doanh vàng Việt Nam (VGB) cho rằng NHNN nên cho thống kê, đăng ký, kiểm tra chất lượng, thu phí gia công lại và cho chuyển đổi hết trong một lộ trình sáu tháng.
Một vấn đề mà dư luận quan tâm đó là liệu khi SJC trở thành thương hiệu vàng miếng độc quyền của NHNN, thì giá vàng trong nước có giảm không, khi mà thời gian qua, giá vàng trong nước luôn cao hơn vàng thế giới, có thời điểm tới hơn 3 triệu đồng/lượng? Điều đáng nói là độ “vênh” này chủ yếu là ở thương hiệu SJC, còn các thương hiệu “phi SJC” thì khoảng cách này được kéo về thấp hơn nhiều. Ngay như ngày 6/4, một ngày sau khi Nghị định kinh doanh vàng được công bố chính thức, giá vàng “phi SJC” được các DN niêm yết thấp hơn gần 2 triệu đồng/lượng so với SJC. Mặc dù niêm yết thấp, nhưng giá vàng thấp nhất là Rồng Thăng Long của Bảo Tín Minh Châu vẫn cao hơn giá vàng thế giới tới gần 1 triệu đồng/lượng.
Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng Nghị định về kinh doanh vàng sẽ giúp ổn định thị trường vàng, số lượng vàng miếng lưu thông trên thị trường cũng như nguồn ngoại tệ để nhập khẩu vàng sẽ giảm. Tuy nhiên, để giá có về ngang với thế giới hay không, quan trọng là cơ chế quản lý tuân theo đúng quy luật của thị trường thì mới có thể thông suốt.
TS Lê Thẩm Dương, một chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng cho rằng để thị trường vàng trong nước thông với thế giới chỉ là một trong những cách bình ổn thị trường vàng. Từ trước đến nay, giá vàng trong nước luôn vênh cao hơn giá vàng thế giới, rồi hiện tượng vàng hóa, đôla hóa nền kinh tế… Nghị định đã đánh trúng được các mục tiêu cần thiết vì toàn bộ phần cung NHNN nắm, quản lý được từ khâu nhập khẩu, phân phối, đáp ứng được cái cầu trong từng thời kỳ một. Vì vậy, về mặt lý thuyết, giá vàng sẽ được “thông”
