Nhiều nguồn rau vào Hà Nội
Chợ đầu mối Ngã Tư Sở, quận Thanh Xuân, Hà Nội vào lúc tờ mờ sáng, đứng trên cầu vượt nhìn xuống sẽ thấy một màu xanh mướt của rau. Nhưng, cả một khu chợ đông đúc và bạt ngàn rau như thế, khó mà tìm được loại rau được đóng gói trong bao bì có nhãn mác. Hầu hết đều là rau vận chuyển từ khu vực ngoại thành và các tỉnh lân cận.
Từ chợ đầu mối, rau xanh được tỏa đi các chợ lớn trong nội thành, chợ cóc lẫn trong khu dân cư. Hỏi rau đâu, người bán sẽ trả lời bằng miệng bất cứ địa danh nào ở Hà Nội: Rau Thường Tín, rau Gia Lâm, rau Đông Anh…
Tuy nhiên, có một lượng lớn rau tại đây được đưa về từ các tỉnh ngoài và rau không rõ nguồn gốc mà người mua có thể phân biệt được qua biển số xe vận chuyển tới. Đặc biệt, sau khi có thông tin rau cải thảo ở Trung Quốc bị phun formaldehyde, người dân lại được phen giật mình. Nhìn những lá rau, củ quả non mơn mởn, các bà, các chị không khỏi lo lắng về độ an toàn của loại thực phẩm không thể thiếu này.
Để trả lời câu hỏi: “Người Hà Nội hiện đang ăn rau gì?”, chúng tôi tìm đến đơn vị quản lý nhà nước về bảo vệ thực vật và kiểm dịch thực vật tại Hà Nội. Bà Nguyễn Thị Hoa, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội cho biết: Hà Nội hiện có 3.800ha rau an toàn (RAT) thực hiện theo Đề án phát triển RAT của UBND TP.
Trung bình mỗi năm vùng sản xuất RAT cung cấp 190.000 tấn rau được trồng theo quy trình có sự giám sát nghiêm ngặt của 168 kỹ sư của Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội. Số rau sản xuất theo đề án này chủ yếu tiêu thụ tại địa bàn Hà Nội. Bên cạnh đó, toàn thành phố cũng còn diện tích rau trồng trên diện rộng chịu sự kiểm soát của Luật An toàn thực phẩm.
Cần tăng cường kiểm soát rau ở chợ đầu mối
Hiện nay ở Hà Nội có 28 cửa hàng kinh doanh RAT được cấp giấy đủ điều kiện kinh doanh RAT. Đại diện Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội nhận xét, số cửa hàng bán RAT ở nội thành không nhiều bởi lẽ giá thuê cửa hàng quá cao, tỉ lệ lãi từ rau khá cao nhưng số lượng lãi không lớn. Trong số 190.000 tấn RAT ở Hà Nội thì chỉ có một số ít vào siêu thị.
Các siêu thị không mặn mà với rau bởi bán mặt hàng này không có lãi so với các mặt hàng khác. Người sản xuất cũng không tha thiết đưa rau vào siêu thị bởi đa phần siêu thị khi ế rau buổi chiều đều trả lại nhà sản xuất. Vì thế, sản phẩm từ các vùng sản xuất rau an toàn được đưa ra bán trên thị trường rất lớn.
Đây cũng là chủ trương của thành phố Hà Nội muốn đưa rau sạch sản xuất đại trà để người lao động, người có thu nhập thấp cũng được ăn rau này. Bà Hoa cho biết, đầu ra cho RAT đang khá thuận lợi. Cụ thể như thành phố ưu đãi cho các cơ sở bán RAT bằng hình thức cấp cho một cửa hàng RAT 2 triệu đồng/tháng trong thời gian 2 năm…
Để chọn RAT, người tiêu dùng không nên chọn rau mất màu sắc tự nhiên, ví dụ như rau quả bóng nhẫy, mất phấn. Người tiêu dùng nên mua rau quả tại các địa chỉ tin cậy và yêu cầu được xem hợp đồng mua bán rau, theo quy định, các cửa hàng phải xuất trình nguồn gốc rau nếu người mua yêu cầu. Nếu thấy nghi ngờ về sản phẩm rau mất an toàn, người tiêu dùng có thể gọi điện báo cơ quan Thanh tra Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội để đề nghị kiểm tra, xử lý theo số máy: 04.3834.8389.
Người tiêu dùng cũng có thể đăng ký với Chi cục Bảo vệ thực vật để được giao rau tại nhà theo hình thức: cơ sở bán rau sẽ giao cho một nhóm hộ (khoảng 10 hộ trở lên). Với hình thức này, giá thành rau cũng sẽ giảm do trừ được chi phí đóng gói mà nguồn gốc rau lại được đảm bảo.
Một nguồn cung cấp rau khá lớn cho Hà Nội chính là rau của các tỉnh lân cận như Hưng Yên, Bắc Ninh… mang về chợ đầu mối. Các cán bộ của Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội vẫn phải đến các chợ này lấy mẫu kiểm định. Mẫu rau có nguồn gốc từ tỉnh ngoài mang vào Hà Nội thường có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cao hơn của Hà Nội. Kết quả kiểm định này đều được Chi cục thông báo tới địa phương để phối hợp điều chỉnh.
Tuy nhiên, Hà Nội hiện chưa xử lý được người bán rau từ tỉnh ngoài đưa vào chợ đầu mối nếu rau không đảm bảo an toàn với lý giải: “Kết quả kiểm định không có ngay, người vận chuyển không cố định...”. Để bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng, song song với việc quản lý các vùng sản xuất trên địa bàn, Hà Nội phải có biện pháp kiểm soát chặt chẽ rau quả tại các chợ đầu mối
