Theo phản ảnh của người dân, vào trưa 23/8, đơn vị thi công nổ mìn, gió đẩy khói bụi vượt ra đê bao và bay vào nhà dân. Việc nổ mìn nhiều năm nay đã ảnh hưởng đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân nhưng vẫn chưa được giải quyết được rốt ráo.
Ông Trần Văn Lùa, một hộ dân bị ảnh hưởng cho biết thêm, việc nổ mìn của mỏ đá Đồng Lâm gây rung chấn làm nứt nẻ nhà cửa ngày một nghiêm trọng hơn. Do đó, kiến nghị sửa chữa các nhà bị nứt vì sắp đến mùa mưa bão; tăng cường thời gian tưới nước nhằm giảm bụi; thông báo thời gian nổ mìn cụ thể để người dân giám sát; hỗ trợ giếng nước bị khô do ảnh hưởng từ việc khai thác đá…
Đại diện mỏ đá vôi Phong Xuân xác nhận, ngày 23/8, nhà thầu khai thác mỏ Tân Việt Bắc có kế hoạch nổ bãi mìn cách đê bao số 2 khoảng 200m, cách khu vực nhà dân phía cầu Cây Mưng khoảng 500m với khối lượng thuốc nổ là 2,2 tấn. Quá trình thi công nổ mìn, Phòng Quản lý Đầu tư xây dựng và khai thác mỏ đã bố trí người chịu trách nhiệm giám sát và phối hợp chỉ đạo nổ mìn cùng nhà thầu Tân Việt Bắc, kiểm tra an toàn trong khu vực, xác định hướng gió. Thời điểm này đại diện chính quyền địa phương cũng có mặt giám sát nổ mìn tại vị trí cổng A19 mỏ đá vôi.
Trước khi bãi mìn được kích nổ thì hướng gió đang thổi về phía đê bao số 1 (khu vực đồng ruộng không có dân cư). Tuy nhiên, khi gió đổi hướng đã làm khói bụi bay ra khỏi đê bao số 2, hướng tới khu vực nhà dân. Ngay sau đó, có nhiều hộ dân phía cầu Cây Mưng tụ tập ra phía đường bê tông giáp đê bao số 2 để kiến nghị, ngăn chặn nổ mìn. Sau đó, UBND xã Phong Xuân đã lập biên bản ghi nhận hiện trường.
Ông Phạm Phước Hiền Hòa, Phó tổng Giám đốc Công ty Đồng Lâm cho rằng, nếu nhà thầu khai thác nổ mìn bay bụi đến nhà dân thì dứt khoát nhà thầu phải kiểm điểm, bồi thường thỏa đáng. Thời gian qua, Công ty Đồng Lâm đã phối hợp với chính quyền thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng, cụ thể hỗ trợ khói bụi mỗi tháng 400 nghìn đồng cho người dân liên quan, hỗ trợ mùa vụ cho đất trồng lúa mỗi năm với mức 2 triệu đồng đồng/sào, hỗ trợ đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng sản xuất mức 1,2 triệu đồng/sào...
Do vậy, thời gian tới, để tiếp tục giảm thiểu ảnh hưởng đến các hộ dân trong quá trình nổ mìn, Công ty tăng cường biện pháp kiểm soát và xác định hướng gió trước khi kích nổ mìn bằng cách cắm bổ sung thêm các cờ báo hiệu hướng gió dọc đê bao số 1, 2, 3 để thuận lợi cho việc xác định hướng gió trước khi nổ mìn. Chỉ thực hiện nổ mìn khi hướng gió không thổi về phía dân cư.
Vào cuối tháng 8/2021, tại buổi làm việc liên quan đến việc nổ mìn khai thác đá tại mỏ đá giữa UBND xã Phong Xuân với Công ty Đồng Lâm, đơn vị thi công là Công ty Khai thác đá Tân Việt Bắc, đại diện các hộ dân thôn Xuân Lộc (xã Phong Xuân); chính quyền xã Phong Xuân thống nhất thành lập tổ giám sát nổ mìn.
Theo đó, thành phần gồm đại diện cán bộ xã và đại diện các hộ dân, có hỗ trợ chi phí cho đoàn giám sát. Ông Hòa thống nhất ý kiến với chính quyền địa phương trong việc tổ chức đoàn giám sát công tác nổ mìn. Trường hợp nếu có bụi bay vào nhà dân, sẽ phạt 10 triệu đồng/lần. Chi phí này chuyển về cho UBND xã quản lý và chi trả cho các hộ dân bị ảnh hưởng bụi. Việc khai thác trong phạm vi 150m vào mốc M12 vào mỏ về chủ trương của nhà máy là luôn tuân thủ theo đúng quy định.
Đặc biệt, trước khi nổ mìn 30 phút sẽ thông báo tín hiệu cho người dân biết để cùng giám sát. Đồng thời, tăng cường phương tiện tưới nước tại khu mỏ, giảm thiểu bụi. Công tác khảo sát rạn nứt nhà cửa, các giếng bị khô... sẽ phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra, có hướng xử lý phù hợp.
Sau khi trao đổi, thống nhất với các bên liên quan, ông Nguyễn Bá Lành, Chủ tịch UBND xã Phong Xuân yêu cầu Công ty Đồng Lâm tuân thủ những cam kết tại buổi làm việc. Người dân cử đại diện tham gia đoàn giám sát việc nổ mìn cùng UBND xã và Đồng Lâm.
