Người cựu cán bộ Công an từng đưa thư tuyệt mật cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp

“Tôi có một kỷ niệm nhỏ với Đại tướng Võ Nguyên Giáp mà suốt đời không bao giờ tôi có thể quên được…” Ông Nguyễn Thành Mai, năm nay 78 tuổi mở đầu câu chuyện với tôi bằng giọng chậm rãi, như thể bao nhiêu ký ức trong ông đang ùa về mà ông còn phân vân không biết nên bắt đầu từ đâu.

Tháng 2 năm 1954, khi ông đang công tác ở Trung đội Thông tin liên lạc, thuộc Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ ở xã Mường Phăng (Điện Biên) thì ông cùng một đồng chí nữa tên là Nguyễn Văn Phú được giao nhiệm vụ đi công tác. Nhiệm vụ cụ thể là mang công văn của Sở Chỉ huy đến xã Thanh Xuyên, huyện Thanh Sơn, Phú Thọ để giao cho Sở Chỉ huy tiền phương. Lúc đó ông và đồng đội không hề biết nội dung phong thư, chỉ lo hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao phó.

Quá trình đưa thư rất gian khổ vì hàng giờ địch đánh phá rất ác liệt nhằm cắt đứt đường tiếp tế của ta từ hậu phương ra mặt trận. Đặc biệt, ở ngã ba Cò Nòi (giáp giữa Sơn La và Phú Thọ, nay thuộc huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) được xem là “cửa ngõ” vào chiến trường Điện Biên Phủ, hàng ngày cứ 5 phút máy bay địch lại ném bom dữ dội, có ngày ném đến trên 300 quả bom các loại...

Người cựu cán bộ Công an từng đưa thư tuyệt mật cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp ảnh 1
Ông Nguyễn Thành Mai (ngoài cùng bên trái) tại Hội nghị An ninh miền Trung Trung Bộ năm 1972.

Hai người lính cùng đeo ba lô gọn nhẹ, mỗi người mang một khẩu súng K50 của Trung Quốc (lúc bấy giờ chưa có súng AK) rồi đi bộ từ Mường Phăng xuống Phú Thọ. Mất 3 ngày đêm đối mặt với biết bao bom đạn khói lửa thì ông và đồng đội mới đến được địa điểm an toàn để giao thư của Đại tướng gửi Sở Chỉ huy tiền phương, trong người nhẹ nhõm như trút được một gánh nặng trên vai.

Chỉ sau này khi đất nước thống nhất, hòa bình lập lại, ông mới được biết trong phong thư là công văn đóng dấu tuyệt mật, hỏa tốc, vô cùng quan trọng, nêu nội dung Chỉ thị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu cầu Sở Chỉ huy tiền phương phải chuyển gấp 100 tấn vũ khí và lương thực lên Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ đóng tại Mường Phăng trước ngày 3/3/1954 (là ngày ta mở chiến dịch, quyết định nổ súng). Sau khi nhận được công văn, Sở Chỉ huy tiền phương đã xử lý công việc theo yêu cầu của Đại tướng. Ở thời điểm ấy, sau khi công văn đến nơi thì coi như nhiệm vụ của ông và đồng đội đã hoàn thành.

Mãi đến sau này ông mới được biết, thực ra ngoài công văn Chỉ thị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì trong phong thư còn có một bức thư riêng của Đại tướng gửi cho phu nhân Đặng Bích Hà, lúc này bà mới sinh con trai thứ 3, đang sống ở xã Thanh Xuyên. Nội dung bức thư ngoài việc hỏi thăm sức khỏe của bà Hà còn nhắn nhủ bà đặt tên con trai mới sinh là Võ Điện Biên. Sau này, đúng như lời nhắn của Đại tướng, người con trai thứ 3 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được đặt tên là Võ Điện Biên, anh còn là con rể của Đại tướng Hoàng Văn Thái.

Người cựu cán bộ Công an từng đưa thư tuyệt mật cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp ảnh 2
Ông Nguyễn Thành Mai thăm lại Sở chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 2004.

“Kỷ niệm làm việc với Đại tướng là vậy, nhưng đến tháng 2 năm 2004 tôi mới trực tiếp được gặp Đại tướng đó là dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, khi gặp tôi ở Quảng trường Ba Đình, Đại tướng đã bắt tay tôi và nói lời cảm ơn: “Cảm ơn đồng chí đã chuyển bức thư thành công, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”. Tôi rất bất ngờ bởi không ngờ Đại tướng vẫn nhớ kỷ niệm năm nào, người là cấp trên nhưng luôn quan tâm, sâu sát với cấp dưới, và nhớ cả những việc chung, việc riêng khiến tôi rất cảm kích…”

Ngoài lần gặp Đại tướng ở Quảng trường Ba Đình cách đây gần chục năm thì ông Mai còn vinh dự được gặp Đại tướng một lần ở nhà riêng Đại tướng (30 Hoàng Diệu, Hà Nội) và một lần thăm Đại tướng ở Viện Quân y 108. “Sắp đến ngày kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, tôi luôn hy vọng được gặp lại Đại tướng một lần nữa, nhưng giờ đây nguyện vọng của tôi đã không thể trở thành hiện thực nữa rồi…” Giọng ông nghẹn lại. “Tôi và những người đồng đội cũ vô cùng thương tiếc khi hay tin Đại tướng ra đi. Đó là một người lãnh đạo cấp trên tận tâm, đức độ hiếm có mà suốt đời chúng tôi luôn kính trọng”.

Ông Nguyễn Thành Mai, tên thật là Nguyễn Viết Đan ở Thọ Xuân, Thanh Hóa. 17 tuổi vào bộ đội, ông từng công tác ở Sư đoàn 320. Đến năm 1953 thì về Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sở Chỉ huy lúc đó gồm có Đại tướng Võ Nguyên giáp, Đại tướng La Chí Khanh, Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái và một số cố vấn người Trung Quốc. Ông được giao nhiệm vụ bảo vệ vòng ngoài, chăm lo việc hậu cần, ăn, ở cho ban chỉ huy. Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, ông được Bộ Công an điều chuyển về chiến trường B (năm 1963), rồi vào An ninh khu 5, là cán bộ chính trị của Sở an ninh miền Trung Trung Bộ.

Sau giải phóng, ông ra Bắc giúp cho Công an vũ trang, công tác tại Cục Công tác Chính trị, Tổng cục Xây dựng lực lượng CAND. Đến tháng 5 năm 1995 thì nghỉ hưu. Tháng 8 năm 2000, người cựu cán bộ Công an Nguyễn Thành Mai được Chủ tịch nước trao tặng Huy chương Độc lập Hạng Ba

Quỳnh Vinh

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.