Theo TS.BS Phùng Đình Thọ - Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh xác định bệnh nhân bị lóc tách động mạch cảnh - một nguyên nhân có thể gây đột quỵ ở người trẻ.
Lóc tách động mạch xảy ra khi cấu trúc thành mạch bị tổn thương, khiến máu đi vào trong thành mạch và hình thành khối máu tụ.
Tổn thương này có thể gây đột quỵ qua hai cơ chế. Khối máu tụ làm hẹp hoặc tắc lòng động mạch, khiến lượng máu lên não giảm. Ngoài ra, huyết khối có thể hình thành tại vị trí động mạch bị tổn thương, sau đó bong ra, di chuyển theo dòng máu và gây tắc mạch não.
Lóc tách các động mạch vùng cổ, gồm động mạch cảnh và động mạch đốt sống, là một nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ ở người trẻ, có thể chiếm khoảng 25% số trường hợp đột quỵ thiếu máu não ở người dưới 50 tuổi.
Bệnh có thể xảy ra tự phát nhưng cũng có thể liên quan đến chấn thương hoặc các tác động cơ học lên vùng cổ. Vì vậy, khi tiếp nhận người trẻ bị đột quỵ, bác sĩ thường lưu ý các yếu tố xảy ra trước khi khởi phát bệnh, như chấn thương vùng cổ, vận động cổ quá mức hoặc duy trì tư thế cổ bất thường trong thời gian dài.
Theo bác sĩ Thọ, lóc tách động mạch cảnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng tại chỗ trước hoặc cùng thời điểm xuất hiện thiếu máu não.
Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm đau đầu hoặc đau vùng cổ mới xuất hiện, khác với những cơn đau trước đây; sụp mi nhẹ, co đồng tử cùng bên tổn thương (hội chứng Horner); ù tai theo nhịp mạch.
Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh xảy ra đột ngột, người bệnh cần được cấp cứu ngay.
Bác sĩ Thọ khuyến cáo thêm khi ngủ hoặc di chuyển đường dài, mọi người nên hạn chế duy trì đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian dài. Đồng thời, cần tránh các động tác bẻ, giật hoặc xoay cổ mạnh.
Đặc biệt, nếu xuất hiện đau đầu hoặc đau cổ mới, bất thường, nhất là sau chấn thương hoặc tác động lên vùng cổ, kèm theo các triệu chứng thần kinh như méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê chân tay, rối loạn thị giác…, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Trường hợp nam bệnh nhân 40 tuổi cũng là lời nhắc rằng đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Ở người trẻ, lóc tách động mạch vùng cổ có thể là nguyên nhân gây thiếu máu não và cần được phát hiện, điều trị sớm.
