Nếu không có Nghị định 67, chúng tôi không dám mơ đến đóng tàu vỏ thép
Đó là chia sẻ, và mong muốn rất thật của không ít ngư dân tại buổi hội thảo diễn ra tại Nam Định trong sáng 12/8. Là chủ của một trong hai con tàu vỏ thép Hải Âu đã được đưa vào sản xuất, ông Phạm Xuân Kình tâm sự: “Từ khi con tàu vỏ thép thí điểm được đóng xong, rồi đưa vào khai thác xa bờ, đến nay tàu Hải Âu 1 cũng đã hoạt động được nửa năm. Hiệu quả đánh bắt có thể nói là may mắn, thu nhập cũng được trên dưới 25 tấn, đa số là cá thu. Tiền bán cá, thu về khoảng 1,7 tỷ, hơn rất nhiều so với tàu vỏ gỗ. Với kinh nghiệm 16 năm đi biển bằng tàu vỏ gỗ, vừa rồi, được chính sách Nhà nước tài trợ giúp vốn để triển khai đổi sang tàu vỏ sắt, tôi mừng rớt nước mắt. Đây là điều từ trước đến nay chúng tôi không mơ tới, vì vốn đóng tàu vỏ sắt là rất lớn, gấp 3 lần tàu vỏ gỗ tốt. Tàu vỏ sắt khi đi biển cũng rất yên tâm, có thể chịu được sóng gió cấp 8, ít độ cản, cơ động nhanh, tốc độ 10 hải lý là bình thường”.
Chủ tàu Hải Âu 1 cũng chia sẻ thêm: Chúng tôi rất phấn khởi vì có Nghị định 67, nếu không có nghị định này, ngư dân chúng tôi không bao giờ dám nghĩ đến việc đóng tàu vỏ sắt, vì không thể đủ điều kiện kinh tế. Nói về phương tiện, trước mắt chúng tôi thấy rất tốt, còn về lâu dài tôi chưa dám khẳng dịnh. Tuy nhiên, nếu chỉ có tàu không, không đầu tư về lưới tốt thì có lẽ cũng sẽ không hiệu quả. Mà để tàu hoạt động hiệu quả như Hải Âu 1, thì chúng tôi phải đầu tư thêm 200 treo lưới, giá trị khoảng 2 tỷ đồng thì mới ổn. Tuy nhiên, vị này cũng kiến nghị: Mặc dù nằm trong chương trình hỗ trợ thí điểm đóng mới tàu vỏ thép, song vốn vẫn chưa được đưa vào diện quy định trong Nghị định 67, nên đề nghị đưa hồ sơ của hai tàu này sang diện ưu tiên của Nghị định 67, để kéo dài vốn vay cho ngư dân và được nhận hỗ trợ nhiều hơn. Đồng thời, đề nghị các cấp giám sát chặt chẽ việc cho vay vốn của Nghị định 67, phải đầu tư đúng vào người vay để đi sản xuất, chứ không thể phục vụ vào việc giảm chi phí đóng tàu chung.
Cùng quan điểm, ông Trần Văn Hồng, Phó trưởng Phòng NN&PTNT huyện Hải Hậu (tỉnh Nam Định) nhấn mạnh: Để Nghị định 67 phát huy hiệu quả, đề nghị chính sách đầu tư phải được đầu tư thẳng vào chủ tàu và người đi biển. Ví dụ 1 tàu được vay 5-7 tỷ, thì cần được chia đều cho 6 người trên tàu. Như vậy, cộng đồng trách nhiệm chung sẽ phát huy, gắn kết hơn. Song song với việc vay vốn, nên có chính sách hỗ trợ cho vay ngư lưới cụ. Việc quản lý sử dụng vốn vay, tỉnh cũng nên chỉ đạo các ngân hàng có chính sách, khi triển khai một dự án, thì ngân hàng phải kết hợp với địa phương có chính sách hỗ trợ, đảm bảo 3 nhà: Nhà nước, nhà nông, doanh nghiệp cùng gắn kết. Trước những ưu đãi về vốn vay, ông Cao Ngọc Ánh, Phó trưởng Phòng NN&PTNT huyện Giao Thủy (Nam Định) lại tỏ ra băn khoăn: Hiện huyện có hơn 200 con tàu, cơ bản là tàu vỏ gỗ, lưới kéo, đánh bắt chỉ khoảng 15-20 hải lý. Trong khi đó, chủ trương của nhà nước là muốn bà con đánh bắt xa bờ, bảo vệ biển đảo. Nếu theo Nghị định 67 chỉ hỗ trợ cho tàu lưới lê thôi, thì khó cho bà con Giao Thủy chúng tôi. Mong muốn là mở rộng cho tàu lưới kéo vỏ sắt, để có thể phát huy hiệu quả hơn.
Ngư dân, đơn vị đóng tàu đều sẵn sàng, chỉ chờ… thông tư hướng dẫn
Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Sự, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) cho biết: Chương trình thép hóa vỏ tàu cho ngư dân, SBIC có chủ trương triển khai cách đây 2 năm, trước khi có Nghị định 67. Thế nhưng, tại thời điểm đó, do gặp khó khăn nên chưa triển khai được. Nay, Nghị định 67 sắp đi vào cuộc sống, thì SBIC với năng lực đóng tàu chiếm 70% của cả nước, sẽ cố gắng thực hiện thật tốt vì tàu đánh cá là tàu nhỏ, không phức tạp như những tàu khác, hoàn toàn trong tầm tay của Tổng Công ty. Hiện nay, có khoảng 14 nhà máy của SBIC nằm dọc từ Quảng Ninh vào Cần Thơ, được huy động vào việc đóng tàu cá mới. Một năm, có thể hoàn thành 500 tàu như thế này. Khi thiết kế các mẫu tàu này, chúng tôi đã nghiên cứu tàu đánh cá truyền thống của ngư dân từng vùng miền và tham khảo cả tàu cá nước ngoài, đến nay, cơ bản các mẫu tàu đã đáp ứng được yêu cầu. Với tinh thần như vậy, hiện nay chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng, từ nhà máy, thiết bị, đến con người, để chờ Nghị định có hiệu lực chính thức để đóng ra những con tàu hiệu quả với chi phí hợp lý nhất. Với tư cách là người hỗ trợ cho ngư dân, chúng tôi cũng sẵn sàng cử chuyên gia cùng ngư dân hoàn thành các thủ tục vay vốn.
Trong khi cả ngư dân, lẫn đơn vị đóng tàu đều đang háo hức với chính sách mới thì, điều mà lãnh đạo tỉnh Nam Định cũng như đại diện Ngân hàng Nhà nước tại Nam Định băn khoăn, là vẫn chưa nhận được thông tư hướng dẫn chi tiết thực hiện Nghị định từ phía trên. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Viết Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định, tỉnh đã giao cho Sở NN&PTNT là đầu mối xem xét tiêu chí vay vốn của ngư dân. Còn việc chọn mẫu nào, đóng mới giá tiền bao nhiêu, là do ngư dân tự lựa chọn, đàm phán, và tự ký kết với các đơn vị đóng tàu. Còn về các chính sách hỗ trợ khác như bảo hiểm, ưu đãi thuế, hỗ trợ chi phí đào tạo thuyền viên vận hành tàu vỏ thép… những nội dung này đều thuộc Nghị định 67, nên khi có thông tư, sẽ giao cho Sở NN&PTNT triển khai cụ thể, tích cực đến từng chủ tàu, từng ngư dân.
| Nghị định 67 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản, quy định một số chính sách về đầu tư, tín dụng, bảo hiểm; ưu đãi thuế và một số chính sách khác áp dụng đối với hoạt động đóng mới, nâng cấp tàu phục vụ khai thác thủy sản; sẽ có hiệu lực từ ngày 25/8/2014. Cụ thể, chủ tàu đóng mới hay nâng cấp tàu được vay ngân hàng tối đa 95% tổng giá trị đầu tư đóng mới, nâng cấp, thời hạn vay tới 11 năm; lãi suất chủ tàu phải trả thấp nhất là 1%/năm và cao nhất chỉ là 3%/năm. Nếu đóng mới tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ vỏ thép, chủ tàu được vay vốn từ ngân hàng thương mại tối đa 95% tổng giá trị đầu tư đóng mới, lãi suất 7%/năm, trong đó, chủ tàu trả 1%/năm, ngân sách Nhà nước cấp bù 6%/năm. Đóng mới tàu vỏ gỗ, chủ tàu được vay tối đa 70% tổng giá trị đầu tư đóng mới, với lãi suất 7%/năm, trong đó chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách Nhà nước cấp bù 4%/năm. Thời hạn cho vay sẽ kéo dài trong 11 năm. Riêng năm đầu tiên chủ tàu được miễn lãi và chưa phải trả nợ gốc. Chủ tàu được thế chấp giá trị tài sản hình thành từ vốn vay làm tài sản để đảm bảo khoản vay. |