Tham luận tại hội thảo nhấn mạnh, giao thông ở nước ta đang đối mặt với hai vấn đề lớn là tai nạn và ùn tắc giao thông. Vận tải đường sắt là một phương thức có nhiều lợi thế, chiếm ít diện tích đất, ít gây ô nhiễm môi trường, lại chuyên chở được khối lượng lớn, an toàn và ít phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Chính vì vậy trong chiến lược phát triển giao thông, Chính phủ Việt
Sau khi được Chính phủ giao là chủ Dự án hỗ trợ kỹ thuật, lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư xây dựng công trình đoạn Hà Nội - Vinh; TP Hồ Chí Minh - Nha Trang sử dụng viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản, Tổng Công ty đường sắt Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với JICA triển khai công việc nghiên cứu dựng lại kịch bản cho tuyến đường sắt Bắc- Nam trong tương lai.
Được biết, để có thể tiến hành hội thảo hôm nay, JICA đã tiến hành khảo sát các số liệu về môi trường, xã hội nhằm tạo cơ sở cho việc nghiên cứu lập dự án 2 đoạn tuyến đường sắt Hà Nội - Vinh và TP Hồ Chí Minh - Nha Trang. Khu vực nghiên cứu là điểm đầu - cuối tuyến và các địa phương có đường sắt đi qua. Trong đó, đoạn Hà Nội - Vinh dài 282km và đoạn TP Hồ Chí Minh - Nha Trang khoảng 382km.
Theo JICA, việc khảo sát trên nhằm phục vụ công tác nghiên cứu phát triển đường sắt Bắc - Nam, phân tích các kịch bản phát triển, đề xuất các quy hoạch tối ưu, xây dựng kế hoạch thực hiện dự án cho một số đoạn tuyến được chọn và toàn tuyến sau này.
Trên cơ sở phân tích các phương án cải tạo đường sắt hiện có cũng như đưa ra phương án phát triển trong tương lai, tận dụng các báo cáo nghiên cứu trước đó của Vittranss2, Koica... JICA sẽ đưa ra các vấn đề: Sự cần thiết phải đầu tư, so sánh các kịch bản, nhất quán với quy hoạch, lựa chọn hướng tuyến, tổng mức đầu tư, tính khả thi của dự án và đặc biệt là tác động của môi trường