Nghiêm túc khắc phục những kẽ hở trong quản lý giao thông đường sắt

Khoảng 17h10' ngày 10/7, tại địa phận huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương đã xảy ra vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng giữa tàu khách với một ôtô container. 3 toa tàu bị lật, đầu tàu bị đổ quay ngang đường, lái tàu bị thương. Tới chiều 11/7, sự cố tai nạn trên vẫn chưa giải quyết xong. Đã có nhiều chuyến tàu bị hoãn. Toàn bộ đường sắt tuyến Hải Phòng - Hà Nội chưa được lưu thông. Hơn 100 cán bộ, công nhân ngành đường sắt có mặt tại hiện trường cùng lực lượng Công an khắc phục hậu quả, điều tra vụ tai nạn.

Lại một lần nữa, vấn đề an toàn giao thông đường sắt được đặt ra với những nỗi lo về số vụ tai nạn, về bất cập trong công tác quản lý Nhà nước và giải pháp đảm bảo an toàn giao thông đường sắt.

Liên tiếp xảy ra tai nạn đường sắt

Nơi xảy ra vụ tai nạn chiều 10/7 trên tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng là địa bàn giáp ranh xã Ái Quốc và Hồng Lạc của huyện Thanh Hà, cách ga Tiền Trung khoảng 300m hướng đi Hải Phòng. Chiếc xe container BKS 16M-0021 kéo theo 1 rơmoóc chở hàng đi qua đường ngang dân sinh đã va chạm với tàu chở khách LP5 chạy hướng Hà Nội - Hải Phòng. Xe container bị lật xuống hố, 3 toa tàu chở hành lý và chở máy phát điện phục vụ tàu bị lật ngang, lái tàu bị thương đã được đưa về Hà Nội cấp cứu ngay. Hàng trăm hành khách hoảng loạn nhưng rất may không có ai bị thương. Vụ tai nạn đã khiến giao thông khu vực này bị ách tắc nhiều giờ.

Chiều 11/7, trao đổi với phóng viên Báo CAND, ông Phạm Văn Bình, Giám đốc Trung tâm ứng phó sự cố thiên tai và cứu nạn đường sắt (Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam) cho biết, đường ngang nơi xảy ra vụ tai nạn không có rào chắn mà là đường ngang phòng vệ bằng biển báo. Thời điểm xảy ra tai nạn, đèn tín hiệu vẫn đang hoạt động nên trách nhiệm thuộc về người điều khiển xe container. Ngành đường sắt cũng đã đưa xe cẩu xuống hiện trường để giải quyết vụ tai nạn.

Nhưng cho đến chiều 11/7, công tác cứu hộ vẫn chưa hoàn tất nên giao thông trên tỉnh lộ đoạn qua huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương vẫn ùn tắc. Hành khách trên chuyến này đã được chuyển sang ôtô để tiếp tục hành trình. Ngành đường sắt đang nỗ lực khắc phục hậu quả sau tai nạn. Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt và Công an tỉnh Hải Dương đang tiến hành điều tra làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn. Hiện chưa có thống kê chính xác thiệt hại do vụ tai nạn gây ra, nhưng theo đánh giá của ông Phạm Văn Bình có thể gây thiệt hại lên tới vài tỷ đồng.

Cách đây chưa đầy 3 tháng, cũng trên tuyến đường sắt này xảy ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Lúc 5h35' ngày 23/4, tại một đường ngang dân sinh khu vực thị trấn Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, đoàn tàu khách Hà Nội - Hải Phòng đâm vào một xe container. Rất may không có người nào bị thương nhưng chiếc xe ôtô đã bị hư hỏng nặng, khoảng 30m đường sắt bị hư hại, một toa tàu bị hỏng nhẹ.

Cũng trong ngày 10/7, một vụ tai nạn giao thông đường sắt tại tỉnh Bình Định gây đau xót khi hậu quả để lại vô cùng nặng nề. Vụ tai nạn xảy ra khoảng 10h30', bà Đỗ Thị Trang chở con trai là Đặng Anh Kiệt (ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) đi thi đại học trở về. Đến địa phận thôn Tân Lệ, xã Cát Tân, huyện Phù Cát (nơi có điểm giao với tuyến đường sắt Bắc - Nam) thì có tàu chạy qua. Bà Trang đã tử vong, con trai thì bị thương nặng phải nhập viện.

Giải quyết triệt để bài toán các đường ngang dân sinh

Theo ông Bình, nguyên nhân dẫn tới TNGT đường sắt từ đầu năm tới nay là do kết cấu hạ tầng bất cập, còn tồn tại quá nhiều đường ngang dân sinh. Hiện nay, cả nước có 6.000 đường ngang, trong đó có 1.500 đường ngang hợp pháp (trên 600 đường ngang có gác, trên 300 đường ngang cảnh báo tự động, gần 600 có cảnh báo) và 4.500 đường ngang dân sinh không hợp pháp. Cả nước có trên 2.600km đường sắt, bình quân 400m đường sắt lại có một đường ngang. Trong khi đó, hệ thống đường rào bảo vệ hành lang an toàn đường sắt còn thiếu và hệ thống đường gom xây dựng chưa đủ. Đặc biệt, rất nhiều đường sắt, đường bộ chạy song song hoặc liền kề, theo ông Bình thì đây là một trong những nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông đường sắt trong thời gian qua.

Những vụ tai nạn giao thông đường sắt thảm khốc xảy ra đã chỉ rõ những bất cập trong công tác quản lý Nhà nước về giao thông đường sắt hiện nay. Điểm giao cắt với đường bộ hẹp; đường ngang có độ dốc quá lớn; góc cắt giữa đường sắt, đường bộ hẹp; quy định đường sắt với đường ngang không đủ cho ôtô dừng lại… là những tồn tại lâu nay chúng ta chưa xử lý được. Nhiều lái xe rơmoóc tải trọng lớn, để qua được đường ngang có góc cua phải mất từ 4-7 phút, trong khi cảnh báo tự động chỉ có 1 phút, khi tàu đến đã không kịp và xảy ra tai nạn… Theo ông Bình thì nguyên nhân chính vẫn là do người tham gia và điều khiển giao thông đường bộ không chú ý quan sát, không chấp hành Luật Giao thông đường bộ nên đã gây ra tai nạn. Công tác truyên truyền, xử lý hành vi vi phạm chưa mạnh, chưa nghiêm khắc, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe cũng là nguyên nhân khiến người tham gia giao thông nhờn luật.

Từ nhiều năm nay, ngành đường sắt phối hợp với chính quyền địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp, tai nạn giao thông đường sắt trong 6 tháng đầu năm 2013 đã giảm so với cùng kỳ năm 2012, nhưng vẫn còn ở mức cao. Theo ông Bình thì giải pháp hiện nay là tập trung chỉ đạo ưu tiên cho các dự án đảm bảo ATGT như xây dựng hàng rào, đường gom, xóa bỏ đường dân sinh. Triển khai thực hiện quy chế phối hợp ATGT tại các giao cắt đường sắt. Bộ Giao thông vận tải đã ký với 34 tỉnh, thành có đường sắt đi qua và phân công trách nhiệm cụ thể. "Trong thời gian tới sẽ phối hợp với chính quyền các địa phương rà soát các đường ngang, đặc biệt là đường ngang dân sinh, chỗ nào xóa được là phải xóa ngay, chỗ nào chưa xóa được thì phải bố trí có người gác chắn để đảm bảo TTATGT" - ông Bình cho biết.