Chàng học trò của Trường THPT chuyên Biên Hòa, TP Phủ Lý (Hà Nam) ngày nào, giờ một mình lên Hà Nội tự lập trong căn nhà trọ bé xíu ở phố Hoàng Mai, hằng ngày vẫn lọc cọc đạp xe đến giảng đường đại học để tiếp tục nuôi ước mơ trở thành một sinh viên giỏi, được theo đuổi khoa học vật lý ở một trường đại học lớn của Mỹ để trở thành một nhà vật lý nổi tiếng trong tương lai hết lòng cống hiến phụng sự Tổ quốc.
Mới “chớm” cuộc sống sinh viên được ít ngày, nhưng tôi thấy Hải lớn hơn nhiều, em tự tin cởi mở và khá lạc quan. Tôi và nhiều người có lẽ khó có thể tưởng tượng được là chàng trai nhỏ bé này lại có một bảng vàng thành tích tuyệt vời đến như vậy. Trước khi đoạt HC Vàng Olympic Vật lý quốc tế năm 2012 thì Hải đã có 12 năm liền là học sinh giỏi toàn diện. Năm lớp 10, em đoạt giải nhất Olympic Vật lý duyên hải Bắc Bộ, năm lớp 11 giải nhất Vật lý tỉnh Hà Nam, giải nhất giải Toán trên máy tính Casio, giải nhì Quốc gia môn Vật lý, giải nhì Quốc gia môn giải Toán Casio, giải nhất Olympic Vật lý duyên hải Bắc Bộ.
Lên lớp 12, niềm vui ào ạt đến với Hải và gia đình nhỏ bé của em khi Hải “rinh” về giải nhất tỉnh môn Vật lý, giải nhất Vật lý quốc gia, HC Bạc Olympic Vật lý châu Á - Thái Bình Dương và đỉnh cao là HC Vàng Olympic Vật lý quốc tế. Ba năm đèn sách cấp 3 thời gian đâu phải là nhiều, nhưng Đinh Ngọc Hải đã liên tục viết tên mình vào bảng vàng, đó cũng là quy luật tất yếu của một hành trình phấn đấu không mệt mỏi, đam mê học hành, kiên trì nhẫn nại tìm tòi sách vở của cậu học trò “đất Phủ”.
Cô Nguyễn Thu Hà, cô giáo chủ nhiệm của Hải đã không giấu nổi xúc động khi trò chuyện với chúng tôi về học trò của mình: “Tôi đã 29 năm dạy học, đã gặp nhiều lứa tuổi, có biết bao học trò giỏi nhưng có lẽ Hải là người đặc biệt nhất trong số các em học trò của tôi. Đó là một cậu bé có tinh thần học hỏi cực kỳ nghiêm túc, bài bản và điều đáng trân trọng là dù rất thông minh nhưng Hải lại cầu thị, luôn biết im lặng để lắng nghe ý kiến của người khác”.
Kỷ niệm đẹp với cậu học trò “đặc biệt” của cô Hà là một lần làm bài kiểm tra Toán, cô cho Hải 9,5 điểm dù bài làm của em đều cho kết quả đúng. Đợi lúc các bạn ra chơi, Hải mang bài làm của mình lên hỏi cô: “Em làm đúng hết, sao cô không cho em điểm 10 ạ”.Nhìn sâu vào đôi mắt ngơ ngác của Hải sau cặp kính, cô Hà nhẹ nhàng bảo: “Cô trừ của em 0,5 điểm vì em đã làm tắt nhiều bước. Cô muốn em hoàn hảo để không mắc sai lầm ở những kỳ thi quan trọng. Nhưng nếu em muốn, cô sẽ cho em điểm 10”. Hải nhìn cô lắc đầu, cười vui vẻ và đi về chỗ ngồi.
Đến bài kiểm tra tiếp theo, cô Hà lại trừ của Hải 0,5 điểm, Hải lại lên thắc mắc thì nhận được lời chia sẻ nhẹ nhàng của cô giáo: “Lần trước em làm tắt, cô trừ điểm, lần này em lại làm kỹ càng, dài dòng quá cũng không cần thiết, nên cô lại trừ điểm. Cô muốn em làm khoa học phải chính xác, không thiếu, không thừa…”. Hải lại trở về chỗ ngồi, ngẫm nghĩ lời cô giáo khuyên nhủ và từ đó, Hải đã rèn cho mình kỹ năng làm bài toán rất tốt.
Cô Hà còn kể, với các học sinh khác cô thường khuyên các em không được ham chơi, đua đòi, nhưng với Hải, cô liên tục phải khuyên Hải nên bớt thời gian học để… chơi, để đầu óc được thư giãn. Nhưng giờ ra chơi, Hải vẫn ngồi đọc sách. Trong ngăn bàn của Hải bao giờ cũng có những mảnh giấy nhỏ để ghi từ mới tiếng Anh. Nếu không học Toán hay Lý, Hoá thì Hải lại ngồi học tiếng Anh. Dường như học mới là niềm vui, là lẽ sống của Hải.
Những năm cấp 1, cấp 2, môn học mà Hải đeo đuổi, say mê là Toán, nhưng sau đó được bố mẹ khuyên bảo, Hải chuyển hướng sang Vật lý và nhanh chóng bị môn học với nhiều ứng dụng thực tế này lôi cuốn. Hải bảo tôi, nếu ai đó chỉ nhìn thấy ở Vật lý một sự khô khan, máy móc thí nghiệm lằng nhằng thì là sai lầm. Vật lý là môn học tự nhiên “mềm mại” nhất, ở đó là biết bao ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày và còn gì vui hơn là môn học không giáo điều, xa rời cuộc sống.
Tôi hỏi Hải, gia đình đã ảnh hưởng như thế nào đến con đường học hành của em thì Hải chia sẻ, bố em là kỹ sư còn mẹ em là cán bộ ngân hàng. Nhà em có ba anh em trai, nhưng không “tam nam bất phú” vì cả ba anh em đều học giỏi. Anh trai của Hải cũng từng đoạt giải nhì học sinh giỏi quốc gia môn Vật lý và hiện giờ đang là sinh viên khoa Sư phạm Vật lý của ĐH Sư phạm Hà Nội. Hải bảo tôi, gia đình em là một môi trường giáo dục tuyệt vời. Từ nhỏ em đã luôn nhận được sự dạy dỗ và chỉ bảo tận tình của bố mẹ.
Thời gian ôn luyện hai tháng trước kỳ thi Olympic quốc tế được tổ chức tại
Ra đấu trường quốc tế, điều sâu sắc nhất từ bạn bè quốc tế mà em học hỏi được chính là sự năng động và hòa đồng, đặc biệt là các bạn học sinh châu Âu. Hải rất tự tin khi cho tôi hay, em cũng mơ ước trở thành một nhà vật lý nổi tiếng. Thần tượng khoa học của em là nhà vật lý nổi tiếng Einstein. Trong những câu chuyện về Einstein, em không chỉ khâm phục ông về trí tuệ tuyệt vời, mà còn vì nhiều đức tính khác như sự chăm chỉ, vui vẻ hòa đồng, vui tính. Em cũng rất khâm phục Einstein vì những điều mà ông làm cho nhân loại, những khám phá tuyệt vời về vật lý và những nỗ lực đấu tranh cho hòa bình…
