10 ngày nữa, Nghị định 34/2010/NĐ-CP, sau đây xin gọi tắt là Nghị định 34/CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ sẽ chính thức có hiệu lực. Người dân đón chờ, cơ quan chức năng đã bắt đầu tập huấn, cắm biển chuẩn bị cho ngày áp dụng những quy định mới. Thế nhưng, không ít người thấy lo ngại về hiệu quả của một số quy định trong Nghị định, khi mà ngay từ bây giờ đã nảy sinh những bất cập.
Cảnh sát giao thông có thể trở thành "bảo mẫu" bất đắc dĩ
Theo quy định tại điểm k, khoản 3 Điều 9 của Nghị định 34/CP thì khi tham gia giao thông, người điều khiển phương tiện môtô, xe máy chở người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng quy cách (trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi) sẽ bị xử phạt từ 100.000đ - 200.000đ. Hiểu nôm na thì trẻ em từ 6 tuổi trở lên, nếu ngồi trên xe máy mà không đội mũ bảo hiểm thì người lớn sẽ bị phạt. Vậy căn cứ vào đâu để xác định tuổi trẻ em?
Đã có ý kiến cho rằng, căn cứ vào giấy khai sinh tức là người lớn chở trẻ em phải luôn mang theo giấy khai sinh bên người. Nhưng nhìn vào thực tế, quy định này rất khó xử lý. Bởi một phụ huynh chở con, không cho con đội mũ bảo hiểm, nếu bị Công an phát hiện, lại không mang giấy tờ chứng minh, thì Cảnh sát rất lúng túng vì có hai trường hợp sẽ xảy ra.
Thứ nhất, đối với lỗi này trong nghị định không quy định giữ xe, thế nên, nếu người vi phạm đề nghị gửi con lại tại chốt trực của Cảnh sát rồi về nhà lấy giấy khai sinh thì đương nhiên CSGT sẽ thành "bảo mẫu" bất đắc dĩ, đấy là chưa kể người vi phạm có thể đi vài tiếng sau mới quay trở lại. Thứ hai, nếu người vi phạm mang theo giấy khai sinh mà không có ảnh thì CSGT lấy đâu ra căn cứ để so sánh, thế nên cũng không thể bắt lỗi vì không biết cháu bé đấy chính xác là bao tuổi.
Cũng liên quan đến quy định xử phạt người không đội mũ bảo hiểm tại Nghị định 34/CP, Thượng tá Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng phòng CSGT, Công an TP Hà Nội cho biết, hiện nay người vi phạm lỗi không đội mũ tăng đột biến khi thời tiết bắt đầu vào hè. Đó là chưa kể một số đối tượng thích thời trang hơn việc đội mũ bảo hiểm, khi bị phát hiện, yêu cầu nộp phạt 100.000đ - 200.000đ họ cũng coi quá nhẹ. Như vậy, mức phạt không đủ sức răn đe.
Quy định xử phạt người đi bộ vi phạm quy tắc giao thông đường bộ cũng đang khiến không ít CSGT lo lắng. Tuy mức phạt chỉ từ 40.000đ - 120.000đ, song theo đồng chí Nguyễn Văn Tâm, Đội trưởng Đội CSGT số 5 (Hà Nội) băn khoăn: Sáng sớm người dân mình có thói quen đi bộ, khi đi thường không mang theo giấy tờ và tiền. Vậy khi họ vi phạm thì xử lý thế nào? Chưa kể trường hợp nhiều tuyến đường vỉa hè bị lấn chiếm kinh doanh, buộc người dân phải đi xuống lòng đường; hay trường hợp nhiều tuyến đường chỉ có đèn tín hiệu mà không có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ.
Phân vùng nội - ngoại thành để xử phạt vẫn chưa rõ ràng
Mặc dù cách đây gần 1 tuần, tại cuộc họp triển khai Nghị định 34/CP, Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội nói rằng, công tác phân vùng, cắm biển để quy định đâu là nội thành, đâu là ngoại thành đang được Sở tiến hành. Thế nhưng có mặt tại một số cửa ngõ dẫn vào trung tâm Hà Nội ngày cuối tuần, chúng tôi vẫn chưa thấy có tấm biển nào được dựng lên để xác định ranh giới nội, ngoại thành, trong khi đó đặc thù của các tuyến đường cửa ngõ là kéo dài và đi qua địa phận nhiều quận, huyện.
Đơn cử như đường cao tốc Thăng Long - Nội Bài nối với đường Phạm Văn Đồng, đi qua các huyện Mê Linh, Đông Anh, Từ Liêm và quận Cầu Giấy. Chỉ vài ngày nữa, khi mức phạt mới được áp dụng thì lực lượng chức năng xử phạt vi phạm giao thông sẽ lý giải như thế nào với người dân nếu họ bị áp mức xử phạt cao hơn khi vi phạm trên tuyến đường này?!
Điều 19, khoản 4, phần c, chỉ quy định xử phạt người lái ôtô "không có giấy chứng nhận hoặc tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường" chứ không quy định xử phạt người lái ôtô không có bộ phận giảm khói và xả khí thải không đạt tiêu chuẩn giới hạn.
Cùng đó, về lỗi vi phạm xe môtô, xe gắn máy từ tỉnh nọ mua bán, chuyển vùng về tỉnh kia; từ người này bán cho người kia mà không làm thủ tục chuyển vùng, sang tên đổi chủ ở Điều 33 chỉ quy định phạt tiền từ 100.000 - 200.000 đồng là chưa thỏa đáng, làm khó cho CSGT khi xử lý TNGT…
Thiết nghĩ, để Nghị định 34 hoàn thiện hơn khi đi vào thực tế cuộc sống, Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cần xem xét lại những điều bất cập, khiếm khuyết nói trên
