Cùng với việc tung ra các gói lãi suất cho vay thấp hơn cả lãi suất huy động cho những doanh nghiệp thực sự tốt, làm ăn hiệu quả, thời gian gần đây, các nhà băng lại đua nhau hạ lãi suất huy động.
Theo ghi nhận tại chi nhánh một số NH, bắt đầu từ 1/3, tại NH Maritime Bank lãi suất huy động kỳ hạn dưới 6 tháng ở mức 6,5% giảm 0,5% so với trước đây, lãi suất huy động trên 6 tháng giảm 0,3%. Ở Ngân hàng Quân đội MB, mức giảm cho lãi suất huy động trên 6 tháng là 0,5% còn lại 8%, kỳ hạn dưới 6 tháng là 6,7%. Đồng loạt các NH khác như Eximbank, Vietcombank, BIDV, Agribank, VPBank cũng hạ mức lãi suất huy động ở các kỳ hạn vào khoảng 0,3 - 0,6%.
Đáng chú ý, trước đó, vào cuối tháng 2, trong vòng 3 ngày, Eximbank đã hai lần hạ lãi suất huy động, đưa lãi suất kỳ hạn 1 tháng xuống mức 6,5%/năm, kỳ hạn 2 và 3 tháng lãi suất giảm 0,2%/năm, còn lần lượt 6,6%/năm và 6,8%/năm…
Lãi suất huy động USD phổ biến bằng mức trần do NHNN quy định là 0,25%/năm đối với tiền gửi của tổ chức và 1,25%/năm đối với tiền gửi của dân cư. “Một khi thừa vốn mà lại khó cho vay thì lẽ tất yếu là phải giảm lãi suất vì NH không thể không nhận tiền gửi. Nhiều NH đã phải cho vay lãi suất thấp hơn lãi suất huy động là một minh chứng cho thấy dòng tín dụng vẫn đang tiếp tục bế tắc”, một chuyên gia kinh tế nhận định.
Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 2, bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ Chính sách Tài chính - Tiền tệ cho biết: "Trần lãi suất huy động hiện nay là 7% với các kỳ hạn huy động dưới 6 tháng, nhưng thực tế nhiều TCTD đã giảm dưới mức trần này. Điều này cho thấy, bản thân các TCTD đã đặt ra mức lãi suất huy động thỏa thuận với khách hàng tùy thuộc cung cầu vốn trên thị trường. Khi thanh khoản vững chắc, kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc thì NHNN sẽ bỏ trần lãi suất huy động”.
Như vậy, câu chuyện bỏ trần lãi suất huy động lại một lần nữa được chính cơ quan điều hành tính đến. Thừa nhận việc bỏ trần huy động, bỏ đi một biện pháp hành chính trong quản lý tiền tệ là mục tiêu của thị trường NH, nhưng theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, thì đây vẫn chưa phải là thời điểm chín muồi. “Điều kiện để bỏ trần lãi suất là khi thị trường ổn định, không có chuyện các NH vượt rào hay xé rào lãi suất. Thế nhưng, diễn biến trên thị trường cho thấy, vẫn còn một số NH nhỏ thu hút nguồn vốn huy động bằng cách nâng lãi suất đầu vào cao hơn mặt bằng chung do NHNN quy định là 7%.
Câu chuyện huy động vốn chưa ổn định hoàn toàn. Như vậy, nếu như bỏ trần lãi suất huy động thì lập tức mặt bằng lãi suất sẽ bị phá vỡ ngay. Kéo theo lãi suất cho vay sẽ khó giảm 1% - 2% trong năm nay như mong muốn của NHNN và Chính phủ. Hiện tượng cạnh tranh vô lối lại tiếp diễn. Vốn từ NH này lại chảy sang NH khác, khách gửi tiền từ NH này chạy sang NH khác. Thị trường sẽ xáo trộn”, ông Lực nhận định.
“Theo tôi, câu chuyện tái cơ cấu cần phải giải quyết dứt điểm càng sớm càng tốt. Chừng nào còn NH yếu kém, chuyện mua bán sáp nhập chưa xong, thị trường chưa được thiết lập cân bằng thì vẫn còn tình trạng chênh lệch lãi suất. Tức là NH yếu tăng hoa hồng, tăng lãi suất”, ông Lực khuyến cáo
