Theo công văn do Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám ký gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, do các cơ quan chức năng ở cửa khẩu đã kiểm soát tốt sản phẩm thịt và nội tạng động vật đông lạnh nhập khẩu, vì vậy đề nghị Chính phủ cho phép các doanh nghiệp được nhập trở lại đối với sản phẩm nội tạng trắng đông lạnh vào Việt Nam.
Thực tế, sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), số lượng thịt gia súc, gia cầm đông lạnh nhập khẩu vào Việt Nam tăng lên nhanh chóng. Về chủng loại cũng rất đa dạng, gồm thịt bò, trâu, lợn, gia cầm, dê, cừu, và các sản phẩm động vật. Trong đó, chỉ tính riêng nội tạng đỏ như tim, gan… nhập khẩu năm 2011 là 915,49 tấn và 2012 là 986,99 tấn. Tuy nhiên, sau khi phát hiện một số lô hàng nội tạng có vấn đề về ATTP, Thủ tướng Chính phủ đã có Công văn 1152 ngày 7/7/2010 yêu cầu, Bộ NN&PTNT tạm dừng kiểm dịch (tức không cho nhập khẩu) mặt hàng nội tạng trắng (lòng, tràng, dạ dày…), và việc cấm nhập khẩu trên được duy trì đến tận thời điểm này.
Nhưng, đến nay, sau hơn 2 năm cấm nhập, Bộ NN&PTNT lại kiến nghị cho nhập khẩu trở lại loại thực phẩm này trong khi, liên tục trong thời gian qua, các cơ quan chức năng thường xuyên phát hiện nội tạng “bẩn”, ướp hóa chất đông lạnh vận chuyển vào nước ta.
Lý giải nguyên nhân đề xuất nhập khẩu trở lại loại thực phẩm này, Bộ NN&PTNT cho rằng, việc ngừng nhập khẩu nội tạng trắng kéo dài đang tạo ra những khó khăn trong quan hệ thương mại của nước ta với các đối tác lớn? Thêm đó, khối lượng nội tạng trắng nhập về trước đây cũng không phải lớn và chỉ tập trung vào một số mặt hàng chính như dạ sách trâu bò, dạ dày, tràng, ngẩu pín, tinh hoàn, mề gà chủ yếu là từ Mỹ, Australia và Ba Lan. Số lượng nhập theo Cục Thú y năm 2009 là 447,78 tấn, năm 2010 là 22,57 tấn. Hơn nữa, năng lực và biện pháp kiểm soát ATTP đối với sản phẩm động vật nhập khẩu của Việt Nam đã được cải thiện hơn trước.
Dù mới chỉ là đề xuất nhưng vấn đề này đã gặp khá nhiều ý kiến phản đối gay gắt từ phía các nhà khoa học cũng như người dân. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Đăng Vang, nguyên Cục trưởng Cục Chăn nuôi, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam nêu quan điểm, không nên cho phép nhập khẩu nội tạng, đặc biệt lại là nội tạng trắng.
Theo ông Vang, nội tạng luôn chứa nhiều hàm lượng cholesterol; khả năng tồn dư các độc tố rất lớn, không tốt cho sức khỏe của người tiêu dùng. Cũng theo ông Vang, trước khi đưa ra đề xuất nhập khẩu nội tạng, đáng lẽ Bộ NN&PTNT cần tham khảo ý kiến của người dân và nhà khoa học.
Một lãnh đạo Cục Thú y vừa nghỉ hưu cũng cho biết, nội tạng trắng không có nhiều giá trị dinh dưỡng thiết thực đối với con người, trong khi trong nước không hề thiếu mặt hàng này, lại rất khó quản lý về ATTP, nhất là quản lý về bảo quản. Cũng theo chuyên gia này, khâu kiểm dịch ATTP cửa khẩu từ lâu đã là nỗi lo chung, đến nay chúng ta vẫn chưa đủ năng lực để làm tốt việc này. Lý do mà một số nước trong WTO gây áp lực mà Bộ NN&PTNT đưa ra, được chuyên gia này cho rằng, quá khiên cưỡng, không thỏa đáng.
Ngay cả những người làm công tác kiểm dịch tại cửa khẩu như ông Hoàng Chính Phương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch động vật vùng Lào Cai cũng khẳng định, tại cửa khẩu Lào Cai, nội tạng động vật chưa bao giờ được nhập khẩu chính ngạch. Trong khi, phần lớn các nước, người dân không sử dụng nội tạng làm thực phẩm cho người, mà chế biến công nghiệp, làm thức ăn cho gia súc, thì Việt Nam lại cho nhập khẩu về làm thực phẩm.
Ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng: “Một số nước ngày càng tạo sức ép và áp dụng các biện pháp tác động đến xuất khẩu của ta như Hoa Kỳ ngày càng kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với một số sản phẩm nông lâm thủy sản của Việt Nam, nhiều lô hàng vi phạm đã bị buộc tái xuất… Hay EU cũng áp dụng biện pháp kiểm dịch chặt chẽ với rau gia vị Việt Nam…Cho phép nhập khẩu trở lại nội tạng trắng sẽ giúp Việt Nam xử lý những vướng mắc này”.
Nhìn vào thực tế nước ta, khi vấn đề ATTP còn đang chưa được kiểm soát tốt, hoàn toàn không nên nhập những loại thực phẩm không có lợi cho sức khỏe con người về. Hơn nữa, các nước tiên tiến, để bảo vệ sản xuất trong nước, bảo vệ người tiêu dùng, đều xây dựng rào cản kỹ thuật. Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản lớn và đã có tiếng trên thị trường quốc tế.
Nhưng, cứ đến gần Tết Nguyên đán, gà thải, nội tạng bẩn, bánh mứt kẹo không rõ nguồn gốc, không đảm bảo ATVSTP lại “lũ lượt” theo con đường nhập lậu vào trong nước. Nếu cho nhập nội tạng, người dân sẽ lại có thêm nỗi lo về sức khỏe và với năng lực quản lý hiện nay, chắc chắn không thể kiểm soát tốt các lô hàng nội tạng nhập vào trong nước
