NATO tuyên bố rút khỏi Hiệp ước CFE

Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hôm 7/11 tuyên bố sẽ đình chỉ hoạt động của một hiệp ước an ninh thời Chiến tranh Lạnh sau khi Nga đã chính thức rút khỏi hiệp ước này. Đây là vụ việc mới nhất trong loạt căng thẳng gia tăng giữa NATO và Nga sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2/2022.

Trong một tuyên bố, NATO nói rằng “tình huống mà các quốc gia đồng minh tuân thủ hiệp ước, trong khi Nga thì không, sẽ không bền vững”. Liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương nói thêm rằng các thành viên của họ sẽ ngừng tham gia vào hành động này “trong thời gian cần thiết”. Tuyên bố nói thêm rằng động thái của Nga gây ra cuộc chiến ở Ukraine cũng “đi ngược lại với các mục tiêu của hiệp ước (CFE)”. Tuyên bố của NATO nói thêm rằng các thành viên của tổ chức này vẫn cam kết “giảm thiểu rủi ro quân sự, ngăn chặn những hiểu lầm và xung đột”.

1_image001.jpg -0
Binh sĩ NATO tập trận.

Các nước trong liên minh Benelux (bao gồm Bỉ, Hà Lan và Luxembourg) đã công bố trong một tuyên bố chung hôm rằng họ cùng các đồng minh NATO khác đang đình chỉ hoạt động của Hiệp ước về các lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (CFE).

Hiệp ước ban đầu về Lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (CFE) đã được đàm phán trong những năm cuối của Chiến tranh Lạnh và ký kết vào năm 1990, được phê chuẩn 2 năm sau đó (1992). Mục tiêu của hiệp ước là nhằm mục đích ngăn chặn các đối thủ trong Chiến tranh Lạnh xây dựng lực lượng và thiết bị quân sự gần biên giới chung của nhau. Hiệp ước thiết lập các giới hạn toàn diện đối với các loại thiết bị quân sự thông thường chủ yếu ở châu Âu (từ Đại Tây Dương đến Urals) và yêu cầu tiêu hủy các vũ khí vượt quá giới hạn. Hiệp ước đề xuất các giới hạn bình đẳng cho hai nhóm quốc gia thành viên, gồm Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Hiệp ước Warsaw. Hiệp hước đã được 30 nước phê chuẩn, bao gồm phần lớn thành viên NATO (lúc đó mới có 16 thành viên) và khối Warsaw. Sau đó, hiệp ước được sửa đổi năm 1997. Tuy nhiên, các nước NATO chưa bao giờ phê chuẩn phiên bản sửa đổi của hiệp ước và tiếp tục tuân thủ các điều khoản đã lỗi thời năm 1990, dựa trên cân bằng vũ khí thông thường giữa NATO và Hiệp ước Warsaw. Từ đó làm nảy sinh những xung đột trong việc thực thi hiệp ước.

Kết quả là Nga tuyên bố tạm dừng thực hiện các điều khoản của hiệp ước vào năm 2007. Nga cáo buộc vào năm 2007, kế hoạch của Mỹ nhằm tạo ra các căn cứ ở Romania và Bulgaria đã vi phạm hiệp ước. Các quan chức NATO phản đối điều này và tuyên bố rằng các căn cứ của Mỹ không nhằm mục đích cố định, do đó không thể bị coi là vi phạm. Tuy nhiên, sau đó có thông tin cho rằng các thỏa thuận được ký với cả Romania và Bulgaria vào năm 2006 đặc biệt cho phép xây dựng các căn cứ lâu dài dưới sự kiểm soát trực tiếp của Mỹ và tờ báo The Washington Times cũng đã nhận được xác nhận của một quan chức cấp cao của Mỹ rằng các cơ sở này được dự định tồn tại lâu dài.

Vào ngày 10/3/2015, với lý do NATO vi phạm hiệp ước trên thực tế, Nga đã chính thức tuyên bố sẽ hoàn toàn ngừng tham gia hiệp ước.

Tháng 5/2023, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký một sắc lệnh bác bỏ hiệp ước này, điều này đã nhanh chóng bị NATO phản đối. Tuy nhiên, Nga để ngỏ khả năng một cuộc đối thoại về việc khôi phục quyền kiểm soát đối với vũ khí thông thường ở châu Âu. Nga đã đưa ra thông báo rút lui trước 150 ngày vào tháng 6, lập luận rằng hiệp ước, được hình thành từ đống tro tàn của Chiến tranh Lạnh đã lỗi thời.

Nó cũng cho biết “giọt nước tràn ly” dẫn đến quyết định này là quyết định của NATO chào đón Phần Lan và Thụy Điển (cả hai nước không ký kết hiệp ước) tham gia khối. Phần Lan giáp Nga và Moscow bày tỏ lo ngại rằng nước này có thể được các nước thứ ba sử dụng để tích lũy vũ khí dọc biên giới Tây Bắc Nga. Trong khi Ukraine chưa phải là thành viên của NATO, một số quốc gia láng giềng đã tham gia liên minh quân sự bao gồm Ba Lan, Romania, Hungary và Slovakia.

Chính phủ Nga cho biết trong một tuyên bố: “Rõ ràng là, trong điều kiện ngày nay, CFE chắc chắn đã trở thành vết tích của quá khứ. Các đối thủ của chúng ta không nên có bất kỳ ảo tưởng nào về việc Nga quay trở lại tuân thủ CFE”.

Ngày 7/11, Bộ Ngoại giao Nga thông báo thủ tục chính thức rút khỏi CFE đã hoàn tất. “Văn bản pháp lý quốc tế, vốn bị đất nước chúng tôi đình chỉ hiệu lực từ năm 2007, cuối cùng đã trở thành lịch sử đối với chúng tôi”, tuyên bố cho biết. Nga cho rằng hành động của Mỹ cũng như nỗ lực mở rộng thành viên NATO là nguyên nhân khiến Moscow rời khỏi thỏa thuận. Bộ Ngoại giao Nga cho biết: “Hiệp ước CFE ở dạng ban đầu đã không còn phù hợp với thực tế”.

Đối với Nga, việc NATO liên tục mở rộng về phía Đông là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh của nước Nga. Chính vì thế, trong hơn 2 thập niên qua, Nga và NATO luôn có những mâu thuẫn trong vấn đề mở rộng khối của NATO. Trong đó, Ukraine từ lâu đã được xem là “vùng đệm” hết sức nhạy cảm về địa chính trị. Các chính quyền Ukraine trước đây đều phải cân bằng thật kỹ mối quan hệ với hai phía Đông (Nga) và Tây (châu Âu và Mỹ, NATO). Những lần “chệch hướng” trước đây đã gây ra biến động địa chính trị, như việc 2 nước cộng hòa ở miền Đông Ukraine tuyên bố độc lập và xin sáp nhập vào Nga và việc Nga tái sáp nhập bán đảo Crimea,...

Tuy nhiên, từ khi ông Volodymyr Zelensky lên làm tổng thống đã quay hẳn sang hướng Tây, nôn nóng thúc đẩy ý định gia nhập cả 2 khối EU và NATO - điều này đã vượt “lằn ranh đỏ” đối với nước Nga. Cùng với đó là những động thái không nhân nhượng từ phía EU và NATO, liên tục khích lệ ông Zelensky. Đây chính là mấu chốt của mọi sự xung đột, không chỉ là rút khỏi CFE, mà cả CNPT và các hiệp ước vũ khí hạt nhân quan trọng khác.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.