Nấm rừng chữa bệnh hiểm nghèo có phải là nấm linh chi?

Mấy ngày qua, Tòa soạn Báo CAND liên tục nhận được điện thoại của bạn đọc quan tâm đến bài viết phản ánh việc một số thanh niên ở xã Tiên Hiệp, huyện miền núi Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, sử dụng nấm cây rừng sắc lấy nước uống chữa hết bệnh viêm gan B, xơ gan cổ trướng, ung thư gan... Theo yêu cầu của bạn đọc, PV Báo CAND tiếp tục tìm hiểu và sau đây là những thông tin mới nhất xung quanh việc dùng nấm cây rừng chữa hết bệnh hiểm nghèo…

Ngậm "ngải" tìm nấm…

Nghe các thanh niên ở xã Tiên Hiệp, huyện Tiên Phước (Quảng Nam) bị mắc bệnh hiểm nghèo, kể lại chuyện lặn lội vào rừng sâu, núi thẳm, bất chấp hiểm nguy, để tìm nấm cây rừng sắc lấy nước uống chữa bệnh, chúng tôi không khỏi liên tưởng đến chuyện những người "ngậm ngải tìm trầm". Nhưng, Nguyễn Đình Hoa (34 tuổi), trú ở thôn 5, Tiên Hiệp, ngậm ngùi: "Chúng em và dân "đi điệu" (khai thác trầm hương) có điểm giống mà cũng có điểm khác nhau. Giống là đều chung cảnh cơm đùm, gạo gói, đi dài ngày trong núi, trong rừng. Khác ở chỗ dân "đi điệu" khỏe mạnh, trèo núi cao, vượt suối sâu dễ dàng; còn chúng em thì ốm đau, dặt dẹo, đang trong tình trạng chết dở, sống dở…".

Ngừng một lát, nhìn bâng quơ ra cánh rừng xanh ngát trước nhà, rồi Hoa thủng thẳng: "Có điều thú thiệt với anh, lúc tìm được loại nấm cần tìm thì chúng em ai nấy đều phấn chấn hẳn lên, chẳng khác chi người bị chết đuối may mắn vớ được cọc. Ai cũng nghĩ về cuộc đời còn dài ở phía trước, nghĩ về những người thân yêu của mình, nên đã gắng gượng đi hết ngày này qua ngày nọ trên núi cao, rừng sâu…".

Trong ngôi nhà nhỏ của anh Hoa nằm cheo leo trên một triền núi, Hoa mời chúng tôi uống rượu. Rượu gạo của xứ núi ngâm với nấm cây rừng do tự tay Hoa kiếm mang về, có vị ngọt pha lẫn đắng, chát. Nghe Hoa tâm sự mới hiểu thêm phần nào về chàng thanh niên giàu nghị lực này. Hoa bảo, khi trưởng thành thì gia đình chỉ còn lại cha, mẹ già. Rồi cha đột ngột qua đời trong một cơn bạo bệnh, Hoa phải cần cù làm ruộng, chăn nuôi, trồng mấy vạt rừng keo, rừng dó bầu quanh nhà kiếm tiền để nuôi mẹ già.

Bất ngờ, vào đầu năm 2008, Hoa ngã bệnh. Ban đầu nóng sốt râm râm, về sau liên tục đau thắt ở vùng hông phải. Hoa xuống một bác sĩ tư ở TP Tam Kỳ khám, siêu âm, xét nghiệm máu thì mới hay, bị mắc bệnh viêm gan B. Hoa quyết định bán rừng keo lá tràm, bán bò… chữa bệnh. Từ Bệnh viện Đa khoa Tam Kỳ, đến Bệnh viện Đà Nẵng, rồi Bệnh viện Huế, chỗ nào nghe chữa được viêm gan B là Hoa tới. Song, vài chục triệu bạc bỏ trong túi cạn dần mà bệnh tình vẫn không thuyên giảm. Hoa chán nản quay về nhà. Không bao lâu thì cái bụng của Hoa bị chướng to, da phù thủng, vàng nghệ.

Đôi mắt Hoa rưng rưng: "Lúc đó em rất đau đớn khi nghĩ đến cái chết đã cận kề, bỏ lại mẹ già không ai nuôi dưỡng… Trong cơn tuyệt vọng, bất ngờ có một người quen tới thăm và mách rằng, trong rừng Suối Bùn có loại cây lá giống phượng vỹ, nhưng to và xanh sậm, nếu tìm được nấm mọc trên thân gỗ mục của loại cây này sắc lấy nước uống sẽ chữa được các chứng bệnh về gan. Nghe vậy em mừng như bắt được vàng. Em gắng sức ngồi dậy ăn hết bát cháo rồi chống gậy lọ mọ đi vào rừng. Rừng Suối Bùn chỉ cách nhà chừng 10 cây số và may mắn đã đến với em…".

Đến đầu tháng 4/2009, Hoa ra Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng khám lại thì không còn bệnh nữa. Hết bệnh, Hoa lại quần quật với ruộng vườn. Hiện nay, Hoa có trên 4ha rừng keo lá tràm đã tới kỳ thu hoạch và 200 cây dó bầu đang được khoan, cấy tạo trầm, trị giá hàng trăm triệu đồng. Bà Trương Thị Chân (86 tuổi), mẹ của Hoa  thủng thẳng nói với chúng tôi: "Tui chừ có mỗi mình nó (Hoa), nếu nó không may chết đi thì chắc tui cũng héo từ lâu rồi. May mà, trời, Phật còn thương người nghèo khổ"…

Có phải là nấm linh chi?

Anh Nguyễn Đình Phúc, năm nay 39 tuổi, trú ở thôn 1, xã Tiên Hiệp, cho biết: 15 năm về trước, thực hiện xong nghĩa vụ quân sự, anh trở về vẫn sức khỏe dồi dào nên tham gia lực lượng Công an xã Tiên Hiệp.

Mãi cho đến năm 2006, anh mới chuyển qua làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã. Bỗng dưng 15 tháng trước, khắp người nổi mẩn ngứa rồi mọc mụn nhọt, lở loét trông rất ghê sợ. Tiếp đó, anh thấy rất khó thở, da phù thũng… Gia đình đưa anh xuống Bệnh viện Đa khoa Tam Kỳ khám, siêu âm, xét nghiệm máu thì các bác sĩ ái ngại cho hay, anh bị mắc chứng loét dạ dày và xơ gan cổ trướng. Từ đó, sức khỏe của anh suy sụp hẳn, cơ thể ngoài 55kg nhanh chóng tụt xuống còn dưới 50kg…

Nghe tin Lê Hương, trú ở cùng thôn bị ung thư gan, được Hoa san sẻ nấm cây rừng để sắc nước uống mà lành bệnh, anh Phúc cũng tới gặp Hoa. Sắc nước nấm rừng Hoa tìm được để lại, anh uống khoảng một tuần thì thấy khỏe dần, anh bèn tới ngỏ lời xin Hoa dẫn vào rừng chỉ cho cách tìm loại nấm này để tiếp tục uống chữa bệnh. Thế là, cả Hoa và Lê Hương cùng anh rủ nhau đi tìm nấm… Anh Phúc bảo: "Uống nước sắc từ nấm cây rừng đó, tui ăn được, ngủ được, khỏe hẳn lên. Đến nay cơ thể đã tăng cân lại được 57kg rồi…". 

Vậy, cây gỗ có nấm chữa được bệnh hiểm nghèo là gỗ gì? Theo lời của Hoa, Hương cũng như anh Phúc thì họ chỉ biết đó là cây rừng có lá như phượng vĩ, nhưng lá to và sậm hơn. Qua quan sát số nấm Hoa và Hương còn cất giữ để sắc uống, chúng tôi nhận thấy loại nấm này có cái cuống dài, có cái cuống ngắn, cuống đều lệch về một bên mũ nấm. Còn mũ nấm thì hình tròn dẹt cũng có, hình cánh quạt cũng có… Đặc biệt, có nấm màu trắng, có nấm màu đen, màu đỏ nâu, hồng…

Hoa kể thêm cho chúng tôi biết, từ khi uống nước sắc nấm cây rừng vào thấy có tác dụng chữa được bệnh, thỉnh thoảng rỗi rãi công việc đồng áng, Hoa lại lên rừng tìm kiếm nấm (cũng có khi anh đi cùng anh Nguyễn Đình Phúc, Lê Hương). Mỗi chuyến đi, trong ba lô của họ ngoài áo, quần còn có gạo dự trữ, xoong, nồi, chén, đũa và cây rựa. Họ đi từ 4-7 ngày trong rừng, có chuyến tìm được 2-3kg nấm, song cũng có chuyến tìm chỉ có vài lạng. Để nước uống thêm ngọt, sau này Hoa còn xuống TP Tam Kỳ tới tiệm thuốc Bắc mua thêm táo khô và A-ti-sô cho vào sắc chung với nấm cây rừng…

Từ lời kể của các thanh niên từng mắc các chứng bệnh hiểm nghèo: Viêm gan B, xơ gan cổ trướng, ung thư gan… ở xã Tiên Hiệp, song uống nước sắc từ nấm cây rừng mà khỏi bệnh, cũng như những gì quan sát được từ các loại nấm mà họ có, chúng tôi hỏi những vị bác sĩ ngành Đông y có kinh nghiệm thì nhiều người đưa ra phán đoán rằng, có thể nấm kia là nấm Linh chi, hay còn gọi là nấm Lim (tên khoa học là Ganoderma Lucidum). Nấm Lim là vị thuốc Nam quí, sắc nó uống có thể tăng miễn dịch cho cơ thể, chữa các bệnh viêm gan… Tuy nhiên, đây chỉ là phán đoán một chiều.

Để xác định rõ ràng và chính xác loại nấm cây rừng mà Hoa, Lê Hương và anh Nguyễn Đình Phúc cùng một số người khác sử dụng sắc nước uống và chữa khỏi bệnh hiểm nghèo là nấm gì, nó mọc trên cây rừng loại gì mà có được dược tính như vậy, theo chúng tôi, cần phải có sự "vào cuộc" kiểm chứng của ngành Y tế. Bởi vì, thực tế ở nước ta, nhất là ở trong rừng sâu, núi thẳm hiện vẫn còn nhiều loại thảo dược quí hiếm, có dược tính kỳ diệu, có thể chữa lành những căn bệnh hiểm nghèo...