Nhà văn Nguyễn Đình Lạp:

Một trong những nhà văn đầu tiên viết về chiến công của lực lượng Công an

Ngày 7-1, Nhà xuất bản (NXB) CAND tổ chức buổi hội thảo giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Đình Lạp – Tuyển tập”.

Đây được đánh giá là cuốn sách tương đối đầy đặn gồm phần lớn những tác phẩm của nhà văn Nguyễn Đình Lạp mà gia đình ông kết hợp với Nhà xuất bản CAND dày công sưu tầm, tìm kiếm được. Trong số đó, đặc biệt có tác phẩm được cho là một trong những áng văn viết sớm nhất về chiến công lẫy lừng của lực lượng Công an.

Nhà văn Ngô Thảo đã từng chia sẻ rằng, năm 1962, khi mới ở độ tuổi đôi mươi, ông biết đến Nguyễn Đình Lạp khi quyết định chọn nhà văn này để nghiên cứu trong Luận văn tốt nghiệp năm thứ 3, Khoa Ngữ Văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là khoa Văn học, Trường ĐH KHXH&NV Hà Nội). Tuy nhiên, khi chàng sinh viên Ngô Thảo lúc ấy đi tìm kiếm, thì vì nhiều lý do khác nhau, mọi thông tin về Nguyễn Đình Lạp không còn gì ngoài chính cái tên. Thế rồi bằng sự quyết tâm, dày công nghiên cứu, tìm tòi qua nhiều cách khác nhau của mình, Ngô Thảo đã gần như làm sáng tỏ cơ bản con người và sự nghiệp của Nguyễn Đình Lạp trong luận văn mang tên: “Yếu tố nhân đạo và hiện thực trong tác phẩm của Nguyễn Đình Lạp”.

Nhà văn Nguyễn Đình Lạp sinh ngày 19-9-1913 tại làng Bạch Mai, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông (nay là phố Bạch Mai, Hà Nội). Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Ông nội ông là cụ Nguyễn Đình Phác, một nhà nho yêu nước, một chí sĩ của Đông kinh nghĩa thục, từng bị đày 10 năm ở Côn Đảo vì tham gia vụ đầu độc binh lính Pháp ở Hà Nội. Chú ruột là Nguyễn Phong Sắc, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương, phụ trách Xôviết Nghệ Tĩnh 1930.

Trong dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh Nguyễn Đình Lạp, nhà văn Ngô Thảo có viết: Làng Bạch Mai, nơi ông ở, khi ấy là ngoại ô ao tù, bãi rác của Thủ đô. Đây là làng của những người nghèo khổ, sống bằng nghề làm thuê, ở mướn, buôn thúng, bán mẹt, và bán… thân. Họ làm đủ thứ nghề, nào phu xe, đồ tể, giò chả, lưu manh chuyên nghiệp, gái điếm có đăng ký và không đăng ký… Những gia đình thân quen, hàng xóm ấy sau này đã đi vào hầu như toàn bộ sáng tác của ông, từ tin tức, tường thuật cho đến các phóng sự rồi truyện, tiểu thuyết.

Nhà văn Ngô Thảo viết: Số báo “Tiền phong” đầu tiên, mùa thu năm 1945, mà bìa là một lá cờ đỏ sao vàng trùm kín là tác phẩm của nhà thơ - họa sĩ Thâm Tâm, đã có bài của Nguyễn Đình Lạp về niềm vui của người dân được độc lập. Khi giặc Pháp gây hấn ở Nam Bộ, ông có mặt trong đoàn văn nghệ sĩ đầu tiên Nam tiến. Đoàn vào đến Nam Trung bộ, thì phải trở ra, và chỉ kịp về Hà Nội một tuần trước ngày toàn quốc kháng chiến. Lúc ấy, theo phân công, Nguyễn Đình Lạp cùng gia đình tản cư vào Thanh Hóa. Làng Quần Tín là nơi tập họp đông đúc gia đình các văn nghệ sĩ. Và Nguyễn Đình Lạp là một trong những văn nghệ sĩ đầu tiên gia nhập quân đội. Ông có tên trong Bộ biên tập mở rộng của báo “Vệ quốc quân”.

Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái, cho biết: “Năm 1950, Nguyễn Đình Lạp được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Đến năm 1951 - 1952, ông được biệt phái công tác về mặt trận Hà Nội. Thời kỳ này ông đã tham gia viết một số điển hình của Công an Hà Nội trong đó có cuốn truyện nổi tiếng “Chiếc va ly” – viết về nữ Công an Nguyễn Thị Lợi (nhân vật trong tác phẩm lấy tên là Nguyễn Thị Lộc) đã tình nguyện hi sinh để đánh đắm thông báo hạm Amyot DInviblle tối tân của Pháp. Tác giả Phạm Trọng Quân cho rằng: “Đây là một trong những tác phẩm văn học sớm nhất viết về chiến công lừng lẫy của lực lượng Công an”.

Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái tặng hoa cho thân nhân gia đình nhà văn Nguyễn Đình Lạp.
Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái tặng hoa cho thân nhân gia đình nhà văn Nguyễn Đình Lạp.

Ngày 24-4-1952, tại Quân y viện 32 ở Thanh Hóa, nhà văn Nguyễn Đình Lạp đã trút hơi thở cuối cùng sau một cơn bệnh nặng khi ông chưa đầy 39 tuổi và chưa kịp viết hết những điều ông ấp ủ.

PGS.TS Lê Thị Đức Hạnh nhận xét: “Một điểm nổi bật, có thể nói ít thấy ở những ngòi bút đương thời, là Nguyễn Đình Lạp có một nhân sinh quan mới mẻ, tiến bộ, từ đó soi rọi, nâng đỡ nhân vật”. Còn Giáo sư Phong Lê, thì khẳng định: “Đặc sắc và đóng góp của Nguyễn Đình Lạp đó là sự chuyên tâm hoặc chuyên canh cho thể loại phóng sự - tiểu thuyết, hoặc tiểu thuyết – phóng sự. Là sự kết hợp giữa sự thật của phóng sự và hư cấu của tiểu thuyết mà không gây nên cảm giác giả hoặc gượng”. 

Theo chia sẻ của bác Nguyễn Đình Mạnh và bác Nguyễn Thị Trân – hai người con của nhà văn Nguyễn Đình Lạp, thì để có thể phối hợp với Nhà xuất bản CAND cho ra đời tuyển tập này, gia đình các bác đã phải nhờ đến sự hỗ trợ, giúp đỡ của rất nhiều người, nhiều nguồn. Có nhiều tác phẩm không còn bản thảo ở trong nước, gia đình bác phải nhờ người quen tìm kiếm ở các thư viện bên nước Pháp, sau đó sao chép lại. Việc NXB CAND xuất bản được cuốn sách này, là thực hiện thành công tâm nguyện của gia đình bác Mạnh, bác Trân và toàn thể con cháu đối với người cha, người ông vô vàn kính yêu.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chia sẻ, từ thời ông mới lên chín, lên mười, mượn được cuốn sách của Nguyễn Đình Lạp nhưng bị mối mọt gặm, nước làm vàng ố mất nhiều trang ở phần đầu. Vì vậy, lúc đó ông không có cơ hội được đọc trọn vẹn cuốn sách này và luôn thấy đau đáu, tiếc nuối được thưởng thức hết các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Đình Lạp.

Theo Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái, Giám đốc, Tổng Biên tập NXB CAND, việc cho xuất bản Tuyển tập Nguyễn Đình Lạp không chỉ là hành động tri ân tác giả của NXB CAND, mà thông qua cuốn sách này, bạn đọc yêu mến văn chương cả nước cũng có điều kiện tiếp cận đầy đủ hơn với những tác phẩm của một tác giả có tên tuổi, nhân cách lớn của văn học Việt Nam.

Cảnh Vũ

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.