Một nhà báo người dân tộc thiểu số lần đầu tiên gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Không hiểu sao lúc đó tôi không nhớ nổi từ "ăn cơm" của dân tộc mình là gì để thưa với Đại tướng. Thấy tôi ngây người đứng ngắm ông, Đại tướng cười hồn hậu: "Thế thì nói là "ăn cơm" nhé?". Tất cả mọi người cùng ồ lên cười vui, khiến tôi càng lúng túng. Đại tướng nói tiếp: "Các đồng chí là người dân tộc thiểu số cần giữ gìn và phát huy vốn văn hóa của dân tộc mình, đẩy mạnh tuyên truyền và giữ vững đoàn kết với các dân tộc anh em, có như vậy biên giới mới được giữ vững…

Từ ngày mới lớn, mỗi khi nhìn lên dãy ảnh lãnh tụ treo trên tường, tôi rất ấn tượng với ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp với bộ quân phục trắng toát, trên ve áo là cành tùng vàng óng, chiếc mũ kê pi nghiêm trang và gương mặt toát lên sự anh minh, thông thái và oai phong với cặp mắt sáng ngời vừa nghiêm nghị vừa bao dung.

Tôi ước ao, làm sao có dịp được nhìn thấy vị tướng tài ba ấy trong đời thường xem ông thế nào, cao to làm sao mà trong lễ duyệt binh phát qua làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam (lúc đó chưa có truyền hình), sau lời chúc của ông với bộ đội, ông được bộ đội hô muôn người như một: Chúc Đại tướng khỏe! và sau lệnh của ông, hàng ngàn quân nhân bước đi rầm rập…

Không ngờ, ước mơ tưởng như viễn tưởng ấy có ngày lại thành hiện thực, khi sau 3 năm trở thành lính Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng). Đó là vào cuối tháng 8/1971, Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) mở lớp Thơ văn tại Trạm 22 Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội (nay là nơi đón tiếp của Lăng Bác) để chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 15 năm Ngày truyền thống của lực lượng CANDVT.

Sau 2 tháng vừa học vừa viết, lớp được đi thực tế, chúng tôi gồm 7 anh em là lính vùng núi được về CANDVT TP Hải Phòng, sau gần 1 tháng sống cùng những người lính biên phòng tại các đồn Cảng Hải Phòng, Đồn 30 CANDVT Cát Hải (lúc đó chưa sáp nhập với đảo Cát Bà vì lí do địa lý), chúng tôi chuyển về thực tế tại đồn 34 Đồ Sơn. Về đồn buổi sáng, buổi tối chúng tôi đã trở thành lính của đồn, cùng tham gia tuần tra và giúp dân chống bão, lần đầu tiên tôi được chứng kiến những cơn sóng cao hàng chục mét từ biển xô vào bờ, nhìn những hòn đá to như con trâu, con ngựa bị sóng vứt lên đường ven bờ trong khu nghỉ mát Đồ Sơn tôi mới hiểu tại sao tiểu thuyết của Nhà văn Chu Văn có cái tên "Bão biển".

Sau hai ngày chống bão, sáng hôm ấy, chúng tôi được đi tham quan khu nghỉ mát Đồ Sơn. Chúng tôi đang mải mê ngắm những con tàu nước ngoài lừng lững nhập Cảng Hải Phòng trên cửa Nam Triệu, những ụ pháo bờ biển còn nguyên bờ đất cỏ mọc xanh um tùm thì phát hiện từ khúc cua ngang sườn đồi có mấy người đang đi xuống với vẻ thư thái, khi chúng tôi đến gần thì anh Tường là cán bộ của Ban Chính trị CANDVT Hải Phòng bỗng hô lớn: "Tất cả chú ý! Nghiêm! Báo cáo đồng chí Đại tướng, tôi, Chuẩn úy Nguyễn Mạnh Tường, cán bộ CANDVT Hải Phòng xin báo cáo: Chúng tôi thuộc lớp thơ văn của Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh CANDVT đang thực tập tại Đồ Sơn, thưa Đại tướng, các đồng chí này là người dân tộc thiểu số và ở Đồn Biên phòng vùng núi phía Bắc, chưa biết biển đảo nên đi thực tế để góp phần cho lớp có kết quả tốt".

Đại tướng vui vẻ tiến đến bắt tay lần lượt từng người, theo sự giới thiệu của anh Tường: "Thưa Đại tướng, đây là 2 đồng chí, binh nhất Nguyễn Hữu Ái (nay là giảng viên đại học tại TP HCM), hạ sỹ Lê Văn Xiêm (sau là phóng viên Báo Biên phòng) đều ở Đồn Biên phòng Cha Lo, Quảng Bình". Đại tướng nói vui: "Đồng hương hả, ở với đồng bào phải hiểu biết về họ thì mới có bài viết hay, phải viết đúng thì đồng bào mới tin và làm theo". Anh Tường giới thiệu tiếp: "Còn đây là hạ sỹ Lục Hữu Bồng, dân tộc Tày, ở CANDVT Lạng Sơn và binh nhất Lương Xuân Tý, dân tộc Cao Lan, ở CANDVT Bắc Thái (Thái Nguyên và Bắc Kạn)". Đại tướng gật đầu, tiến đến bắt tay anh Bồng và tôi, ông hỏi tôi: "Tiếng đồng chí nói ăn cơm là gì?". Nắm chặt bàn tay ấm nóng của vị Đại tướng tôi hằng mong ước được gặp mà tôi lúng túng không nói nên lời. Ông vui vẻ cười, đặt tay lên vai tôi trả lời hộ: "Nhằn hẳng à?" (tiếng dân tộc Mông là ăn cơm). Thấy tôi đỏ mặt, Đại tướng nói tiếp: "Kin khẩu à (tiếng dân tộc Tày)? Hay là hệch phàn? (tiếng dân tộc Sán Chỉ), hệch phiều?". Không hiểu sao lúc đó tôi không nhớ nổi từ "ăn cơm" của dân tộc mình là gì để thưa với Đại tướng. Thấy tôi ngây người đứng ngắm ông, Đại tướng cười hồn hậu: "Thế thì nói là "ăn cơm" nhé?".

Tất cả mọi người cùng ồ lên cười vui, khiến tôi càng lúng túng. Đại tướng nói tiếp: "Các đồng chí là người dân tộc thiểu số cần giữ gìn và phát huy vốn văn hóa của dân tộc mình, đẩy mạnh tuyên truyền và giữ vững đoàn kết với các dân tộc anh em, có như vậy biên giới mới được giữ vững… À tôi nhớ ra rồi, Đại tướng quay sang phía tôi, tiếng của đồng chí là "kin ngài", đúng không?, tất cả ăn sáng, ăn trưa, ăn tối đều gọi là kin ngài". Tôi chỉ kịp đứng nghiêm đáp: "Thưa Đại tướng đúng ạ!". Đại tướng cười vui: "Thế nhé, chúc các đồng chí học tập tốt, viết được nhiều bài hay phục vụ nhiệm vụ của đơn vị".

Chúng tôi nhìn theo Đại tướng đi cùng đoàn xuống ven đồi, lòng tôi rộn lên niềm vui khó tả vì lần gặp này tôi còn được biết, vị tướng tài ba mà tôi ước mong được gặp ấy sau khi từ Chiến khu Việt Bắc về Thủ đô Hà Nội, với bao trọng trách trong công việc, vẫn còn nhớ và nói thông thạo tiếng của hàng loạt các dân tộc thiểu số mà ông đã từng sống cùng cách thời gian đó hơn hai chục năm trời, trong đó có dân tộc tôi, một dân tộc rất ít người có mật độ tập trung ở Tuyên Quang và Thái Nguyên

Lương Xuân Tý

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.