Ngọn lửa nhiệt tình, trách nhiệm và cống hiến
- Ngồi vào chiếc “ghế nóng” từ tháng 8 năm 2011, đến nay sau gần 4 tháng nỗ lực điều hành, chỉ đạo cùng với những giải pháp quyết liệt nhằm lập lại trật tự an toàn giao thông trên cả nước, Bộ trưởng có thể chia sẻ cho bạn đọc báo CAND về những áp lực trong công việc của ngành Giao thông? Và tại thời điểm này, ông có thấy chiếc ghế của mình đã bớt “nóng”?
- Chiếc ghế bộ trưởng Bộ GTVT chưa bao giờ hết nóng, không chỉ riêng tôi mà với bất cứ ai từng giữ cương vị nặng nề này. Ngành GTVT đang được Đảng và Nhà nước đặt trên vai một trách nhiệm rất lớn. Theo đó, cùng với kiềm chế, đẩy lùi TNGT, ùn tắc giao thông tại các đô thị, việc tạo một bước đột phá về hạ tầng cơ sở như Nghị quyết Đại hội Đảng là một nhiệm vụ cấp bách. Áp lực ngày càng lớn hơn khi tình hình kinh tế vĩ mô trong nước, ngoài nước đang có nhiều bất ổn, ảnh hưởng lớn tới việc triển khai các kế hoạch mà chúng tôi đã đề ra.
- “Bộ Giao thông vận tải sẽ tập trung giải quyết 3 khâu đột phá chiến lược. Thứ nhất là đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông, thứ hai là tình trạng tai nạn giao thông, thứ ba là ùn tắc giao thông”, Bộ trưởng đã nói vậy trong những ngày đầu nhậm chức. Vậy đến nay, nhìn vào kết quả thực hiện trong cả 3 lĩnh vực, Bộ trưởng cảm thấy hài lòng về điều gì và chưa hài lòng về điều gì?
- Việc giải quyết 3 khâu đột phá chiến lược là trách nhiệm mà Đảng và nhân dân đặt ra cho ngành GTVT. Việc triển khai những nhiệm vụ này không dễ giải quyết một sớm, một chiều. Nó đòi hỏi thời gian, nhân lực, vật lực cũng như sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, xã hội. Chính thức nhận nhiệm vụ được hơn 3 tháng, điều làm tôi hài lòng nhất chính là việc toàn ngành GTVT đã nhận thức đầy đủ trách nhiệm này. Quan trọng hơn, đã có một ngọn lửa nhiệt tình, trách nhiệm và cống hiến được khơi dậy trong từng cán bộ, nhân viên ngành GTVT trong nỗ lực hoàn thành các mục tiêu nói trên. Cùng với đó là sự quan tâm, chia sẻ và đồng thuận của xã hội, của người dân.
- Giao thông là lĩnh vực hút nguồn vốn ODA lớn, theo Bộ trưởng, làm cách nào để sử dụng hữu ích hơn đồng vốn vay trong các dự án giao thông trọng điểm, tránh thất thoát, lãng phí và hoặc không đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng?
Hầu hết các dự án ODA được triển khai trong ngành Giao thông hơn 20 năm qua đều đã phát huy rất tốt hiệu quả, đồng vốn được sử dụng đúng mục đích. Điều này đã được Quốc hội, Chính phủ cũng như cộng đồng các nhà tài trợ đánh giá cao, thực sự đóng góp tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế - xã hội vùng và cả nước, thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hội nhập và toàn diện...
Thời gian tới, nguồn vốn ODA dù sẽ giảm dần nhưng đây vẫn là nguồn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc huy động vốn đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng đồng vốn trong các dự án giao thông trọng điểm, Bộ GTVT đang kiến nghị Chính phủ 6 giải pháp nhằm tháo gỡ một số khó khăn vướng mắc, có thể tóm tắt là: Một là: cần sớm hoàn chỉnh chiến lược ODA; hai là: Coi trọng công tác quản lý hợp đồng, nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan: Nhà thầu, Ban QLDA, Tư vấn giám sát; ba là: Đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong xây dựng KCHT; bốn là: Bố trí đủ vốn đối ứng để không ảnh hưởng đến cam kết với các nhà tài trợ; năm là: Điều chỉnh quy định nhà thầu độc lập với chủ đầu tư theo quy định Luật Đấu thầu và giao Bộ KHĐT làm việc với các nhà tài trợ để các doanh nghiệp ngành GTVT được tham gia các dự án ODA, tối thiểu là đối với một số lĩnh vực chuyên ngành; sáu là: Tập trung giải phóng mặt bằng (GPMB) đáp ứng tiến độ thi công, giảm chi phí dự án.
- Thực tế cho thấy, sự chậm trễ ì ạch của các dự án trong giao thông, nhất là các dự án trọng điểm hầu hết phụ thuộc vào chủ quan của các bên liên quan, Bộ trưởng có hướng nào để xử lý dứt điểm tình trạng này?
Trong thời gian qua, phần lớn các công trình xây dựng giao thông bị chậm tiến độ so với kế hoạch đã đề ra, từ khâu chuẩn bị dự án đến quá trình thực hiện xây dựng, do nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan như: Công tác GPMB chậm trễ, nguồn vốn đầu tư xây dựng không đáp ứng tiến độ của dự án, năng lực tài chính của các nhà thầu thi công. Trong đó, nguyên nhân lớn nhất chính do công tác điều hành dự án của chủ đầu tư và Ban QLDA còn nhiều hạn chế, thiếu sót.
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng.
Để khắc phục tình trạng trên, hiện nay Bộ GTVT đang chỉ đạo các đơn vị thực hiện một số giải pháp, mà trước mắt: sẽ tổ chức sắp xếp lại các Ban QLDA, các tổ chức xây dựng giao thông thuộc Bộ quản lý nhằm thực hiện tốt nhất công tác điều hành thực hiện dự án; chỉ đạo các chủ đầu tư, Ban QLDA tích cực, tăng cường phối hợp, làm việc với các địa phương để đẩy nhanh công tác GPMB, với chủ trương bàn giao mặt bằng sạch, giải quyết các vướng mắc trong công tác GPMB phục vụ thi công các dự án; tập trung tháo gỡ các khó khăn cho các doanh nghiệp tham gia xây dựng công trình, thực hiện nhanh công tác bù trượt giá, điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng; rà soát, cải tiến toàn bộ quy trình thủ tục nghiệm thu nhằm thanh toán khối lượng hoàn thành nhanh để nhà thầu tạo nguồn vốn thi công...
Công việc tiếp theo là báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề nghị điều chỉnh, sửa đổi một số nội dung về cơ chế chính sách trong quản lý đầu tư, quy định trong Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu cũng như chính sách về GPMB trong đầu tư xây dựng công trình giao thông... đẩy nhanh quá trình đổi mới, sắp xếp lại các tổng công ty trong ngành GTVT để thành lập các tập đoàn, tổng công ty mạnh đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành.
Cần phải nhấn mạnh rằng, tất cả các giải pháp này không thể mang lại hiệu quả nếu tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm không được truyền lửa từ chính đội ngũ lãnh đạo Bộ GTVT tới từng nhân viên bình thường đang lao động trên mỗi công trường xây dựng. Đây cũng chính là một trong hai phong trào thi đua lớn được Bộ GTVT phát động trong năm 2012.
Thiết lập trật tự, kỷ cương giao thông
- Năm 2012 được Chính phủ lấy là Năm An toàn giao thông. Khi mà các thách thức đời sống dân sinh diễn ra hằng ngày chưa được giải quyết căn cơ như tai nạn, ùn tắc giao thông, các dự án đầu tư lớn gây tranh cãi, quy hoạch chồng chéo… Trong hàng loạt vấn đề bức xúc, Bộ trưởng sẽ đặc biệt ưu tiên giải quyết vấn đề gì trước? Vì sao?
Năm 2012 là năm hành động của các bộ, ngành và địa phương trên cả nước để thực hiện mục tiêu chung mà Chính phủ đã đề ra là tiếp tục kiềm chế và hằng năm giảm từ 5% đến 10% tai nạn giao thông, đồng thời giảm ùn tắc giao thông kéo dài ở thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Để thực hiện nhiệm vụ này, thì Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, Bộ GTVT, Bộ Công an và các địa phương đều đã xây dựng và ban hành kế hoạch hành động Năm An toàn giao thông với nhiều giải pháp. Yêu cầu đề ra là “Thiết lập trật tự, kỷ cương giao thông trong phạm vi cả nước và chống ùn tắc giao thông”.
Hoạt động ra quân đầu tiên trên cả nước sẽ bắt đầu từ ngày 3/1/2012, ngoài đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật về bảo đảm TTATGT, ủng hộ các giải pháp bảo đảm TTATGT của Chính phủ thì cả nước sẽ tổ chức ra quân giải tỏa, lập lại trật tự hành lang an toàn giao thông đường bộ. Hoạt động tiếp theo là: thực hiện tháng cao điểm tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật để lập lại trật tự, kỷ cương giao thông trong phạm vi cả nước với các giải pháp chính sẽ được tập trung thực hiện là: tuần tra, kiểm soát, xử phạt nặng các hành vi vi phạm pháp luật là nguyên nhân gây tai nạn giao thông, kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận tải khách, người lái xe khách, duy trì trật tự an ninh tại các bến xe, bến tàu, nhà ga, sân bay…
Về hoạt động chống ùn tắc giao thông: sẽ tập trung chống ùn tắc giao thông tại TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh với các giải pháp: thay đổi giờ làm việc; lập lại trật tự giao thông đô thị, giải phóng lòng đường, vỉa hè bị chiếm dụng; nghiên cứu triển khai lắp đặt cầu vượt tạm bằng thép tại các khu vực đầu mối giao thông hay ùn tắc; nâng cao năng lực vận tải khách công cộng bằng xe buýt kết hợp với các biện pháp để hạn chế sự tham gia của phương tiện cá nhân. Thực hiện các giải pháp mạnh để chấm dứt tình trạng đua xe gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
Kết quả của các hoạt động trên sẽ là tiền đề tạo sự chuyển biến đồng bộ trong nhận thức của cơ quan quản lý và người tham gia giao thông trong việc thực hiện các giải pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông năm 2012.
- Nhân dịp đầu xuân năm mới, Bộ trưởng có thể chia sẻ gì với độc giả Báo CAND?
Tôi và cán bộ, công nhân viên Bộ GTVT luôn theo dõi báo chí, trong đó có Báo CAND để cập nhật thêm tình hình trật tự an toàn giao thông và các vấn đề bức xúc của người dân được phản ánh trên đó. Tôi đồng tình với cách đặt ra các giải pháp để kiềm chế tai nạn giao thông, giảm ách tắc giao thông tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh mà báo của các bạn đưa ra. Vấn nạn về giao thông liên quan đến tất cả mọi người, nên luôn nhận được sự quan tâm của bất kỳ ai và báo chí là kênh quan trọng để người dân được tiếp cận nhiều chiều và được đưa ra ý kiến của mình, những đóng góp của mình với lãnh đạo ngành GTVT.
Từ hiệu quả thực tế đã đạt được, tôi mong muốn Báo CAND và các cơ quan thông tấn báo chí cả nước tiếp tục quan tâm đến đề tài giao thông, phản ánh kịp thời những tồn tại trong hoạt động của ngành và biểu dương những mặt tích cực mà ngành Giao thông đạt được. Nhân dịp năm mới 2012, Năm An toàn giao thông, tôi chúc cho sự cộng tác giữa ngành Giao thông và báo chí, trong đó có Báo CAND ngày càng tốt đẹp, hiệu quả để hướng đến mục tiêu quan trọng nhất: Giảm những nỗi đau do tai nạn giao thông và nỗi bức xúc do ùn tắc giao thông gây ra. Tôi cũng chúc độc giả Báo CAND có một năm mới luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, thành công và đóng góp tích cực cho thắng lợi của Năm An toàn giao thông 2012.
- Xin chân thành cảm ơn đồng chí Bộ trưởng. Kính chúc Bộ trưởng một năm mới có nhiều sức khỏe, cùng ngành Giao thông đạt được nhiều kết quả như mong muốn