Sạt lở trên diện rộng, kéo dài
Những ngày qua, nạn sạt lở tại nhiều địa phương thuộc thị xã Tân Châu (An Giang) và huyện Hồng Ngự (tỉnh Đồng Tháp) diễn ra trên diện rộng, kéo dài. Theo Ban chỉ huy PCLB-TKCN thị xã Tân Châu, trên địa bàn hiện có 9 điểm sạt lở. Trong đó, xã Vĩnh Hòa và Châu Phong là 2 địa bàn bị sạt lở nhiều nhất. Chỉ tính riêng xã Châu Phong, có đến 6 ấp (Vĩnh Lợi 1, Vĩnh Lợi 2, Phũm Soài, Vĩnh Tường 1, Châu Giang, Hòa Long) bị sạt lở, với 590 hộ cần phải di dời về nơi an toàn. Từ đầu mùa lũ, do mưa bão kéo dài nên đã có trên 9.000m2 đất lở xuống sông, hàng chục ngôi nhà phải di dời khẩn cấp.
Một điểm nóng về tình trạng sạt lở là bờ kênh Bảy Xã (đoạn qua xã Phú Lộc, thị xã Tân Châu). Từ chiều 21 đến ngày 22/10, bờ kênh Bảy Xã tại khu vực tổ 4, ấp Phú Quý liên tục bị sạt lở với chiều dài khoảng 70m, sâu trên 20m, ăn sâu vào mép lộ giao thông đã đe dọa 6 hộ dân phải di dời khẩn cấp trong đêm. Đánh giá sơ bộ của các ngành chức năng, tình hình sạt lở tại xã Phú Lộc là do dòng chảy biến đổi từ phía đồng của xã Phú Hữu (huyện An Phú) cộng với dòng chảy của kênh Bảy Xã, làm biến đổi dòng chảy và gây xói lỡ bờ kênh, ảnh hưởng đến tuyến dân cư.
Hiện xã Thường Phước 1 (huyện Hồng Ngự) vẫn còn khoảng 400 hộ nằm trong vành đai sạt lở, trong đó có 60 hộ có nguy cơ bị sạt lở cần phải di dời. Sáng 31/10, tại ấp 1, xảy ra một vụ sạt lở đất dài 60m, ăn sâu vào đất liền khoảng 8-10m, khiến 1 căn nhà bị sụp hoàn toàn xuống lòng sông, 3 căn phải tháo dỡ khẩn cấp, 6 hộ phải di dời khẩn cấp. Trong vành đai đang bị sạt lở tiếp tục xuất hiện các vết nứt khá lớn, có nguy cơ tiếp tục sạt lở rất cao. Nhiều ngôi nhà trong vành đai đang bị sạt lở, chỉ cách bờ sông vài mét.
Đây là vụ sạt lở thứ 11 xảy ra trên địa bàn 8 xã thuộc huyện Hồng Ngự. Tổng diện tích đất sạt lở là trên 5.000 m2, gần 40 hộ dân phải di dời khẩn cấp ở tạm trên các trục lộ, cụm tuyến dân cư, gây thiệt hại về tài sản khoảng 800 triệu đồng. Ông Nguyễn Văn Lịch, Phó Chủ tịch UBND xã Thường Phước 1 cho biết, hiện nay có nhiều nhà dân cách nơi sạt lở từ 3 - 10m, có 60 hộ dân đã làm cam kết di dời đến ở tạm trên cặp tuyến tỉnh lộ ĐT 841 và đến ở tại khu dân cư cách, nhưng nhiều gia đình vẫn chưa di dời với lý do việc di dời sẽ hư hao tài sản, nơi ở cụm dân cư không có chỗ neo đậu xuồng ghe.
“Sống trên lưng hà bá”
Toàn tỉnh Đồng Tháp có trên 100 điểm sạt lở bờ sông, xảy ra tại hầu hết trên địa bàn gần 40 xã, phường, thị trấn tại 9 huyện, thị, thành, với tổng chiều dài hơn 45km. Tập trung nhiều nhất, là thị xã Sa Đéc, các huyện Châu Thành, Lấp Vò, Hồng Ngự và Thanh Bình. Có nơi sạt lở sâu vào đất liền từ 10 đến 15m. Ngoài 272 hộ dân đã di dời, hiện toàn tỉnh còn gần 1.000 hộ dân cần phải di dời khẩn cấp.
Chỉ tính riêng huyện Thanh Bình có đến 42 điểm sạt lở, với tổng chiều dài gần 27km. Tập trung ở các xã Tân Quới, Tân Bình, Bình Thành, Tân Thạnh và An Phong. Hơn 1.600 hộ nằm trong vành đai sạt lở cần phải di dời, trong đó phải di dời gấp khoảng 800 hộ. Nhiều tuyến đường nông thông bị chia cắt, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. Chiều 4/11, tại ấp Tân Thới (xã Tân Quới) xảy ra một vụ sạt lở đất ven bờ sông Tiền. Đoạn sạt lở dài 70m, ăn sâu vào đất liền khoảng 10m, ảnh hưởng trực tiếp đến 9 hộ dân nơi đây.
Theo thống kê, xã Tân Quới có khoảng 6km bị sạt lở, trong đó nặng nhất là ấp Trung, có hơn 516 hộ nằm trong vành đai sạt lở, trong số này phải di dời gấp khoảng 264 hộ, nhưng đến nay chỉ di dời được gần 90 hộ. Nhà ông Phạm Thành Nghĩa, ngụ ấp Trung (xã Tân Quới) nằm cách vị trí sạt lở chưa đầy 10m, hiểm họa chực chờ, nhưng ông vẫn bám trụ chứ không chịu di dời. “Hoàn cảnh tôi nghèo, chỉ sống bằng nghề làm thuê làm mướn và câu lưới, nên không có điều kiện để di dời. Ở đây, tôi có thể làm ăn để sống qua ngày, nếu dời xa không làm ăn được”, ông Nghĩa bộc bạch.
Tại ấp Vĩnh Tường 1 (xã Châu Phong), hiện có đến 9 hộ bị sạt lở. Đây là những hộ có hoàn cảnh khó khăn, chuyên đi làm thuê kiếm sống. Do nhà nghèo lại không có đất sản xuất, hoặc chỉ có diện tích rất nhỏ, nên bà con phải cố ở lại đây lúc nào hay lúc đó. Ông Nguyễn Văn Tâm (ngụ tổ 10, ấp Vĩnh Tường 1) lo lắng nói: “Gia đình tôi sống trong vùng sạt lở nên luôn thấp thỏm, thậm chí có đêm không dám ngủ vì sợ đất lở rồi mình rớt luôn xuống sông. Hoàn cảnh gia đình tôi quá khó khăn nên mới phải chịu sống cảnh như thế này”.
Theo kế hoạch, trong năm 2013 toàn tỉnh Đồng Tháp sẽ di dời, bố trí khoảng 1.200 hộ, trong đó huyện Thanh Bình nhiều nhất với trên 500 hộ, kế đến là huyện Hồng Ngự và thị xã Hồng Ngự với gần 400 hộ đến nơi ở an toàn. Những gia đình bị ảnh hưởng do sạt lở, chính quyền địa phương đã kịp thời hỗ trợ cho người dân di dời, cùng với hỗ trợ tiền, bình quân là 10 triệu đồng/hộ di dời. Tuy nhiên, trong quá trình vận động, nhiều hộ dân không muốn di dời đến nơi an toàn vì có tài sản gắn liền trên đất, mồ mả ông bà và gặp khó khăn trong việc mưu sinh khi chuyển đến nơi ở mới.
Hỗ trợ người dân an cư
Nhằm hỗ trợ sắp xếp ổn định đời sống dân cư vùng ngập lũ, vùng sạt lở, vùng biên giới ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất, gắn phát triển kinh tế - xã hội với an ninh quốc phòng, UBND tỉnh Đồng Tháp đã lập kế hoạch bố trí 6.400 hộ có chỗ ở ổn định ổn định trong gia đoạn 2014- 2015. Trong đó, gồm bố trí dân cư do thường xuyên bị ảnh hưởng thiên tai ở vùng sạt lở, vùng thường xuyên bị ngập lũ vào các cụm, tuyến dân cư giai đoạn II là 4.800 hộ, bố trí di dân biên giới là 1.600 hộ
