Miễn học phí cho SV sư phạm: Nên thu hẹp đối tượng để tránh lãng phí

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, thay vì miễn học phí đại trà cho sinh viên sư phạm, chỉ nên miễn “đúng địa chỉ” và đúng đối tượng để đầu tư của Nhà nước không lãng phí.

Tại nhiều Hội thảo lấy ý kiến về Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phối hợp với nhiều đơn vị, bộ, ngành tổ chức, nhiều ý kiến đề xuất cần bỏ ngay chính sách miễn học phí đại trà cho sinh viên sư phạm vì chính sách này đã không còn phù hợp. Đề xuất này ngay sau đó đã nhanh chóng trở thành chủ đề nóng được xã hội quan tâm với nhiều ý kiến trái chiều.

Trong đó, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, thay vì miễn học phí đại trà, chỉ nên miễn “đúng địa chỉ” và đúng đối tượng để đầu tư của Nhà nước không lãng phí.

Chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm cần có sự điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh hiện nay. Ảnh: minh họa.
Chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm cần có sự điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh hiện nay.  Ảnh: minh họa.

TS Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng: Việc cho sinh viên các trường sư phạm được miễn học phí chỉ nên áp dụng từng thời kì. Ở thời điểm khi yêu cầu về nhân lực ngành sư phạm, nhu cầu giáo viên rất lớn, nhưng lương của giáo viên thì lại thấp, sinh viên không muốn vào ngành sư phạm thì lúc đó phải đưa chính sách này là đúng.

Nhưng hiện nay, sinh viên sư phạm ra trường không có việc làm nên chính sách này nên thu hẹp lại theo dạng đào tạo có địa chỉ rõ ràng. Còn vẫn thực hiện đại trà như hiện nay là một sự cào bằng, hình thức và gây lãng phí lớn.

Tuy nhiên, ông Khuyến cho biết: Việc bỏ chính sách này nếu thực hiện cũng cần phải mở ra những “cánh cửa” khác cho sinh viên yêu thích sư phạm như chính sách cho vay đi học có kèm theo cam kết về dạy đúng “địa chỉ” sẽ được miễn tiền nợ. Đồng thời, Nhà nước, Bộ GD&ĐT phải thống nhất một đầu mối quản lý đội ngũ giáo viên và phải đào tạo theo một cơ chế phù hợp, tránh tình trạng đào tạo và tuyển dụng theo kiểu “bốc thuốc” như hiện nay.

GS Đào Trọng Thi, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cũng cho rằng: Trước đây, chúng ta quy định miễn học phí cho sinh viên sư phạm, sau khi tốt nghiệp phải phục vụ cho ngành giáo dục, nếu không phải trả lại tiền cho Nhà nước. Nhưng trên thực tế, chúng ta không thu lại được khoản đó nếu sinh viên không theo sư phạm. Lý do là rất nhiều em muốn đi dạy nhưng không có chỗ để dạy.

Từ đó, GS Đào Trọng Thi đề xuất, thay vì miễn học phí đại trà như hiện nay, có thể chuyển thành việc cho các sinh viên ngành sư phạm được vay tín dụng ưu đãi và ra trường nếu em nào làm trong ngành giáo dục một số năm thì được miễn, còn em nào không làm thì phải trả lại. Điều này cũng đồng nghĩa với việc chính sách ưu đãi sẽ phục vụ đúng đối tượng và không gây ra lãng phí cho ngân sách Nhà nước.

Nhà nghiên cứu giáo dục Phạm Hiệp, thành viên nhóm tư vấn chính sách cho Bộ GD&ĐT cũng nêu quan điểm: Trong bối cảnh cử nhân sư phạm thất nghiệp ngày càng nhiều, điểm đầu vào sư phạm đang “rớt giá” thì chính sách này cũng bộc lộ nhiều bất cập, thể hiện sự đầu tư không hiệu quả.

“Thật vô lý nếu phải dùng tiền Nhà nước để đầu tư cho một sinh viên sư phạm với điểm đầu vào chỉ 15,5 trong khi một sinh viên học một ngành rất quan trọng là nông nghiệp tại Học viện Nông nghiệp Hà Nội với điểm đầu vào 25 thì lại không được hỗ trợ một đồng nào vì Học viện Nông nghiệp đã tự chủ tài chính từ năm 2015”-Nhà nghiên cứu Phạm Hiệp nhấn mạnh.

Để giải quyết căn cơ cho vấn đề này, ông Hiệp đề xuất: Cần mạnh dạn xóa bỏ hoàn toàn việc đào tạo các mã ngành đại học (ÐH) và cao đẳng (CÐ) sư phạm, đồng thời biến các trường ÐH, CÐ sư phạm hiện nay, trước tiên thành các trường ÐH, CÐ đào tạo bình thường, hoạt động như một đại học công bình thường theo hướng tự chủ tài chính hoặc không tùy theo định hướng từng trường.

Bên cạnh đó, các thành phần bao gồm giảng viên, chương trình... trước đây vốn phục vụ cho các chương trình cử nhân sư phạm như tâm lý, phương pháp giảng dạy... sẽ được tái sắp xếp thành các khoa/trung tâm chuyên đào tạo về kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm.

Theo nhà nghiên cứu giáo dục Phạm Hiệp, giải pháp trên, ban đầu có thể “gây sốc”, nhưng thực tế lại khá nhẹ nhàng, bởi ngay lập tức, không dẫn đến việc buộc phải tinh giản biên chế hay sáp nhập đơn vị, tổ chức. Nhưng về lâu dài, giải pháp này sẽ vừa hiệu quả về tài chính bởi chỉ đầu tư cho những người xứng đáng, vừa kích thích được sự năng động của các trường ÐH, CÐ sư phạm, vốn đã rất thiếu động lực và sức ép đổi mới như hiện nay.

Huyền Thanh

Các tin khác

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Vụ việc hai học sinh Trường THPT Hướng Hóa, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị liên quan đến một vụ án ma túy đang được cơ quan Công an điều tra đã khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng. Từ sự việc này, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật mà còn là làm thế nào để nhận diện, ngăn chặn từ sớm nguy cơ ma túy tiếp cận học sinh, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Nhiều ý kiến cho rằng, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao mà còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và phương án thi vào lớp 10 THPT chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện. 

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.