Quả thực, khi Công an TP Hà Nội giải cứu an toàn cho cháu bé sơ sinh bị bắt cóc tại Bệnh viện Phụ sản TW và bắt giữ đối tượng gây án, tất cả đều ngạc nhiên bởi tội phạm nằm ngoài suy tưởng của mọi người. Lúc đầu, nhiều người cho đây là một đối tượng, hoặc một đường dây chuyên bắt cóc trẻ em chuyên nghiệp, bởi phương thức, thủ đoạn liều lĩnh và ranh ma. Nào ngờ, đó lại là một phụ nữ đã "sa sảy" đứa con và không viết nổi một dòng chữ trọn vẹn.
Nếu đặt họ cạnh nhau quả thực khập khiễng, một bên là người mẹ - nạn nhân gián tiếp của vụ bắt cóc trẻ sơ sinh, một bên là tội phạm gây ra vụ bắt cóc. Nhưng ở họ, có chung một điểm, đó là đã từng rơi vào nỗi đau của cảnh mất con (tất nhiên bây giờ chị Nguyễn Thị Thơm đã tìm lại con mình và đang sống trong niềm hạnh phúc). Và có lẽ vì cùng có nỗi đau ấy, chị Thơm dễ tha thứ cho tội lỗi của người kia hơn. Chị Thơm tâm sự với chúng tôi: "Nếu quả thực đối tượng Lệ bị mất con và bắt cóc con trai tôi nhằm mục đích nuôi dưỡng thì tôi sẽ tha thứ cho Lệ một phần".
Mẹ cháu bé bị bắt cóc: Lòng tôi đã dịu lại
Trưa 11/11, sau 4 ngày cháu bé sơ sinh Phạm Xuân Trường được các chiến sĩ Công an TP Hà Nội giải cứu an toàn và trao trả cho gia đình, chúng tôi mới có dịp trở lại thăm vợ chồng chị Thơm - anh Chiều ở Bệnh viện Phụ sản TW. Chúng tôi gặp anh Chiều ngay cửa phòng số 10, bên trong chị Thơm đang được các y tá tiêm thuốc. Tiêm đau là thế, nhưng chị Thơm vẫn tươi cười, niềm vui rạng rỡ, bừng sáng trên gương mặt nhân hậu của người mẹ. Chợt nhớ đến hình ảnh của người mẹ ấy trong mấy ngày mất con, ôm vết mổ còn chưa lành chạy hớt hải từng phòng hỏi thăm con, rồi như tàu lá héo trong nỗi đớn đau câm lặng…
Chúng tôi nói với anh Chiều: Không phải do vết thương sau mổ đẻ của chị Thơm đã liền, mà quan trọng hơn cả là niềm vui tinh thần khiến chị Thơm như hồi sinh và còn rạng rỡ hơn trước. Cháu Trường do bị sốt virut nên đã được đưa xuống khoa sơ sinh chăm sóc, nhưng chị Thơm luôn yên tâm và biết rằng, cháu luôn nhận được sự chăm sóc đặc biệt của bệnh viện.
Khi chúng tôi nhắc lại việc xảy ra, chị Thơm nhìn chồng khẽ nói: Không hiểu sao lúc đấy mình lại có sức mạnh như thế. Khi biết tin con bị bắt cóc, dù vừa đẻ mổ phải nằm nguyên một chỗ mà tôi cứ như "ma đuổi" chạy hết phòng này phòng kia để hỏi, nhiều khi vết mổ nhói đau nhưng vẫn cố đi dù chỉ còn một chút sức lực.
Sau này, một số người vào thăm còn trêu: "Lúc thấy chị như thế thương quá định vào hỏi, nhưng nhìn cảnh chị không nói không rằng, mặt tái xanh nằm một chỗ lại không ai dám vào vì sợ chạm vào nỗi đau". Người phụ nữ nào đã từng mang nặng đẻ đau 9 tháng 10 ngày mới hiểu và cảm nhận hết được nỗi đau của người mẹ mất con.
Khoảng thời gian ấy, hàng nghìn câu hỏi cứ quanh quẩn trong đầu chị. Cả anh và chị đều loại trừ khả năng do mâu thuẫn, hoặc bị ai ghét bỏ trả thù vì anh - một người làm kinh doanh, chị làm giáo viên bao nhiêu năm ở Đồng Than (huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên)… Nếu chúng đưa cháu ra nước ngoài bán? Nếu chúng phi tang cháu khi thấy cơ quan Công an ráo riết truy lùng? Hàng trăm câu hỏi, kể cả những tình huống xấu nhất đã nảy sinh trong đầu người mẹ mất con. Cứ nghĩ cảnh sẽ không bao giờ được gặp con, chị thảng thốt đau đớn. Gần như chị rơi vào trạng thái stress khi không muốn chia sẻ, không muốn nói chuyện.
Niềm vui, hạnh phúc và sự may mắn của anh Chiều và chị Thơm khi nhận lại con sau những ngày cháu bị bắt cóc không thể nói hết bằng lời. Nhưng khi câu chuyện của chúng tôi chuyển về "nhân vật" Nguyễn Thị Lệ, nét mặt chị chùng xuống. Chúng tôi hỏi chị:
- "Nếu như sự thật Lệ bắt cóc cháu Trường vì muốn có con để bù đắp đứa con mà đối tượng để mất (theo lời khai ban đầu của Lệ với cơ quan điều tra) chị nghĩ sao?
Trầm ngâm một lúc, chị Thơm lại nhìn chồng, rồi nói:
- "Tôi cũng đã trải qua cung bậc mất con khi cháu Trường bị bắt cóc, thế nên tôi hiểu phần nào tâm trạng của Lệ khi mất đi đứa con mà mình dứt ruột đẻ ra. Khi biết chính xác con tôi đã bị bắt cóc, tôi gần như hoá điên. Có lúc tôi nghĩ, nếu như có phép mầu cho tôi tìm thấy con, tôi sẽ lao vào đánh, cào cấu và mắng chửi kẻ đã nhẫn tâm đưa con tôi đi. Nhưng giờ lòng tôi đã dịu. Tôi có thể cảm thông và chia sẻ những gì mà cuộc đời của Lệ đã trải qua. Nhưng để tha thứ cho hành động của Lệ đã gây ra cho tôi, thì tôi chỉ tha thứ một phần trong tình thương cảm của những người phụ nữ với nhau. Lấy nỗi đau của người khác để "trám" vào hạnh phúc của mình là thứ hạnh phúc không lâu bền. Hạnh phúc không thể vay mượn. Giờ tôi không muốn nghĩ đến điều gì, chỉ mong chăm con khoẻ mạnh, đó là thứ tài sản vô giá không có gì đánh đổi và thay thế được mà tôi có lúc này".
Chị là một nhà giáo, can trường và nhân hậu. Bởi khi tiếp xúc, được nghe chị nói lời tha thứ cho kẻ đã gây tội lỗi với gia đình mình, dù chỉ một phần thôi, chúng tôi cảm thấy cuộc sống này trở nên tốt đẹp hơn.
Đối tượng Nguyễn Thị Lệ: Lời sám hối thật lòng?
Chúng tôi gặp đối tượng Nguyễn Thị Lệ 3 lần tại ngôi nhà số 7 Thiền Quang, trụ sở của Phòng CSĐT tội phạm về TTXH (PC45) - Công an TP Hà Nội. Không hẳn là cần nhiều tư liệu đến thế, nhưng quả thực, chúng tôi vẫn muốn một lần nhìn được sự sám hối thực sự trên gương mặt của nữ đối tượng gây ra vụ án "nổi tiếng" này. Chiều tối ngày bị bắt, Lệ vẫn lạnh lùng trong khai báo, trả lời rành rọt những câu hỏi của các điều tra viên. Thỉnh thoảng Lệ lấy tay che mặt, hay cúi xuống bàn, nhưng đó không hề là sự sám hối, mà chỉ là sự lảng tránh ống kính của phóng viên. Đến hôm sau, tôi xin phép các điều tra viên được trò chuyện với Lệ dưới góc độ của những người phụ nữ, cô ta bắt đầu cởi lòng hơn nhưng vẫn chưa thật lấy được trong tôi sự thiện cảm.
Đến lần thứ 3, khi chúng tôi đem cho Lệ bộ quần áo cô ta xin để "mặc ra tòa cho xinh", đôi mắt Lệ long lanh, hình như có nước mắt: "Mấy đêm rồi em không ngủ được, cũng không ăn được". Đôi bàn tay Lệ gày guộc, xanh xao, những đường gân nổi hằn lên trên mu bàn tay. Các điều tra viên cho chúng tôi biết một thông tin mới nhất về vụ án: hóa ra Lệ đã sảy thai ngay khi cái thai trong bụng được hơn 2 tháng. Sau đó, cô ta cứ độn bụng để chửa giả khi sống tại nhà chồng.
Thông tin nói trên khiến tôi thấy giận đối tượng Lệ vì nói dối quanh, nhưng xét cho cùng, Lệ vẫn mất đi một đứa con, dù nó đang ở tháng nào của thai kỳ và cô ta rất sợ gia đình nhà chồng không chấp nhận mình nếu mất đi đứa con ấy. Có thể suy luận lại về động cơ gây án của Lệ. Khi gần đến ngày sinh (nếu tính theo cái thai đã hỏng), nhân một lần cãi nhau với chồng, Lệ đã bỏ ra ngoài ở. Lúc đầu, cô ta tính về nói với gia đình chồng rằng đã sinh con và bị chết ngạt. Nhưng rồi, có lẽ sợ mất con thì cũng không được nhà chồng thừa nhận, Lệ đã tìm cách bắt cóc cháu Trường thế vào, coi như con mình đẻ ra với chồng.
- Em có hay nghĩ về đứa con đã bị hỏng của mình không? Tôi hỏi Lệ
- Lúc không nghĩ thì thôi, cứ nghĩ ban ngày là đêm về em lại mơ thấy một đứa bé trai, em cũng không rõ mặt bởi em cũng có nhìn thấy con em bao giờ đâu
- Thế sao em không đẻ đứa nữa mà lại đi bắt cóc con của người khác? Tuổi em còn trẻ mà?
- Nhưng em không thể nói với gia đình chồng là em mất con. Ngày trước, cũng vì có cái thai này mà gia đình chồng mới cho em về ở và cho em đăng ký kết hôn. Chồng em là con cả trong gia đình. Nếu em mất đứa con này, chắc gì em đã được quay trở lại nhà chồng?
- Nhưng còn sức khỏe và tính mạng của cháu bé nữa chứ? Nó mới có mấy ngày tuổi đã bị tách khỏi mẹ, rồi đưa đi xa như thế.
- Em chăm bẵm cháu như con mình, em gọi nó là Cò đấy.
- Trong 5 ngày thực hiện việc bắt cóc, em có lúc nào đọc báo, xem ti vi biết về cơ quan Công an đang ráo riết truy tìm vụ việc không?
- Em làm gì có thời gian hả chị? Chăm sóc một đứa trẻ sơ sinh mệt lắm, cứ hở ra lúc nào cháu ngủ là em cũng ngủ luôn.
- Thế em có nghĩ rằng, em mưu cầu hạnh phúc của mình nhưng đã khiến một gia đình khác, một người mẹ khác vô cùng đau khổ, tuyệt vọng?
Lệ im lặng. Một lúc lâu, cô ta mới ngẩng lên nhìn tôi và bảo: "Chị cho em gửi lời xin lỗi đến gia đình cháu Cò, nhất là mẹ cháu. Em biết em sai rồi". Nhìn thái độ của Lệ lúc này, chúng tôi muốn tin đó là lời xin lỗi chân thực.
Lệ bảo, ngày xưa em xinh lắm, béo và trắng. Điều đó có lẽ đúng bởi bây giờ, dù đã gầy rộc và bị bắt giữ tại cơ quan Công an, Lệ vẫn khá xinh với những nét rất "tây". Có lẽ chính vì cái nhan sắc ấy nên phận Lệ cũng bạc. 29 tuổi, tính ra cũng lỡ dở đến 3 lần đò, tuy chẳng phải đám nào cũng cưới hỏi đầy đủ. 18 tuổi, cô ta đã một lần lỡ dở với người chồng đầu tiên. Rồi lại một lần nữa lỡ làng và sinh ra một đứa con ngoài giá thú vào đầu năm 2006. Người chồng bây giờ thì cũng chỉ được về ở và có hôn thú khi Lệ đã có thai. 3 lần gọi là có chồng, mà chưa thực sự có một mái ấm. Có lẽ vì thế mà Lệ luôn muốn bấu víu với người chồng hiện tại và tìm mọi cách, kể cả bắt cóc trẻ con để mong mưu cầu một mái ấm cho mình như lời cô ta khai?
Lúc đầu, cũng như bao người khác, chứng kiến nỗi đau mất con quặn thắt của sản phụ Nguyễn Thị Thơm và gia đình, tôi rất căm phẫn hành vi phạm tội của Lệ. Có thể sau này, khi vụ án tiếp tục điều tra, cơ quan Công an làm rõ một động cơ đê hèn nào đó của Lệ trong việc bắt cóc cháu bé Phạm Xuân Trường. Bởi cuộc sống luôn có những bất ngờ, có những điều chúng ta, hoặc ngay cả những người thân của đối tượng Lệ cũng không thể nhận ra ngay.
Nhưng tiếp xúc với Lệ và tìm hiểu cho đến chiều 12/11, khi chúng tôi viết bài báo này, động cơ phạm tội của Lệ vẫn được cơ quan Công an tạm chấp nhận như cô ta khai: bắt cóc cháu bé về để nuôi, để níu giữ hạnh phúc gia đình, chúng tôi bắt đầu thấy xót xa nhiều hơn. Xét cho cùng, chính Lệ bây giờ đang là người bất hạnh: Mất con, mất gia đình, và chắc chắn sẽ mất cả tự do nữa... Tất nhiên, ai cũng biết đó là cái giá cô ta phải trả bởi cuộc sống buông thả và những hành vi phạm tội của mình. Nhưng hiện tại, ở một góc độ nào đó, chúng tôi vẫn mong mọi người, nếu có thể có cái nhìn bao dung hơn. Một phần cho cô ta, một phần để thấy cuộc sống này nhân văn hơn
