Các chuyên gia cho rằng việc “EVN độc quyền, làm chi phí tăng và hiệu quả một số khâu thấp đi”. Mấu chốt vẫn là giải quyết vấn đề này. Cơ chế “1 mình 1 chợ” của EVN khiến cho các động lực tiết giảm chi phí, tính cạnh tranh hoàn toàn không có.
Vì vậy, “giá điện chỉ có tăng, chưa bao giờ có giảm, trái hẳn với cước viễn thông ngày càng giảm vì có cạnh tranh” – TS Nguyễn Minh Phong – Viện Nghiên cứu kinh tế Hà Nội nhận định. “Ngành Điện tồn tại nhiều nghịch lý. Liên tục mấy năm nay kinh tế suy giảm, sản xuất giảm, nhưng nhu cầu dùng điện vẫn tăng 15%/năm, và giá cũng chỉ có 1 chiều tăng. Thứ nữa là việc ngành Điện kêu lỗ nặng, nhưng lương vẫn cao ngất ngưởng. Dù có viện lý do là trả lương đúng nguyên tắc, thì trách nhiệm xã hội của họ ở đâu khi vẫn nhận những đồng lương ấy?”.
Và nghịch lý lớn nhất được chỉ ra là việc chưa bóc tách được sản xuất, phân phối và quản lý ngành Điện. “Chúng ta đang hiểu lầm cơ chế thị trường. Trong bối cảnh không có cạnh tranh mà để EVN được điều chỉnh giá điện theo chi phí đầu vào mà họ tự tính. Như vậy là vừa đá bóng vừa thổi còi”.
Cũng do EVN độc quyền hầu như cả 3 khâu: phát điện (mặc dù hiện nay đã có nhiều đơn vị khác tham gia, nhưng EVN vẫn chiếm trên 50% lượng điện phát, chưa kể các nhà máy họ có cổ phần), truyền tải, phân phối dẫn đến hành vi mà TS Nguyễn Minh Phong gọi là “mang lợi ích xã hội ra làm con tin”
