Malaysia: Ông Anwar Ibrahim trở lại chính trường

Từng bị cách chức Phó Thủ tướng và sau đó là bị bắt giữ vào ngày 20-9-1998, cựu Phó Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim mới đây tuyên bố sẽ tham gia cuộc bầu cử bổ sung vào ngày 13-10 để trở thành nghị sĩ.

Đây không chỉ là yếu tố quyết định để ông trở lại chính trường mà sự tính toán này còn giúp ông ở vào vị trí kế nhiệm ông Mahathir Mohamad, 92 tuổi, người vừa được bầu làm thủ tướng sau khi Liên minh Hy vọng (PH) của ông giành thắng lợi trong cuộc bầu cử  tháng 5 vừa qua.

Ngày 16-5 vừa qua, ông Anwar Ibrahim, 71 tuổi, cựu lãnh đạo đối lập Malaysia đã được tự do sau khi nhà vua Muhammad V ký lệnh ân xá. Tuy nhiên, quá trình tìm lệnh ân xá cho ông Anwar lại do chính Thủ tướng Mahathir Mohamad thực hiện. Bởi đây chính là một điều kiện để ông Mahathir được làm lãnh đạo liên minh đối lập vừa trở thành liên minh cầm quyền.

Câu chuyện đối đầu rồi hòa giải của hai ông Mahathir và Anwar từng là đề tài bàn tán một thời. Chính vì vậy, việc ân xá không chỉ được ông Mahathir đề cập từ trước đó, mà ông Anwar còn được tính toán để làm lãnh đạo một trong bốn đảng trong liên minh cầm quyền cũng như có chân trong quốc hội và nội các.

Với tuyên bố bất ngờ sẽ chỉ giữ chức Thủ tướng trong 2 năm, sau đó chuyển giao cho lãnh đạo đảng Công lý nhân dân (PKR) của ông Anwar Ibrahim trong PH, giới phân tích cho rằng lệnh ân xá trên chính là bước mở đường cho ông Anwar kế thừa vị trí Thủ tướng của ông Mahathir.

Là ứng cử viên duy nhất cho chức Chủ tịch PKR, ông Anwar được dự đoán dễ dàng chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung sắp diễn ra. Nhưng, xem ra đường đến dinh thủ tướng của ông Anwar lại không mấy bằng phẳng. Giáo sư James Chin, giảng viên cao cấp của Viện Jeffrey Cheah về Đông Nam Á, cho rằng ông Anwar đang hy vọng sẽ trở thành thủ tướng tiếp theo của Malaysia sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung.

Tuy nhiên, điều này dẫn đến một câu hỏi thú vị, vốn là chủ đề bàn tán của giới chính trị gia ở Kuala Lumpur trong vài tháng qua, là ông Anwar và đương kim Thủ tướng Mahathir Mohamad sẽ "chung sống" như thế nào trong nghị viện cũng như tiến trình chuyển giao quyền lực (dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2020).

Vấn đề chuyển giao quyền lực giữa hai nhân vật này là không dễ dàng vì 4 lý do: Thứ nhất, có những băn khoăn trong giới chính trị gia rằng cách thức Anwar trở lại nghị viện có thể tạo ra một "tiền lệ xấu". Cuộc bầu cử bổ sung ở khu vực Port Dickson (bang Negeri Sembilan) sẽ được tổ chức chỉ 5 tháng sau cuộc tổng tuyển cử ngày 9-5 vừa qua.

Thứ hai, nhiều người cho rằng ông Anwar chắc hẳn đã phải yêu cầu một trong hai người thân của mình (vợ và con gái) từ bỏ vai trò nghị sĩ. Bên cạnh đó, vợ ông là bà Wan Azizah còn là đương kim Phó Thủ tướng. Với việc ông Anwar trở lại nghị viện vào tháng 10, một số người nói rằng điều đó giống như "triều đại Anwar" được hồi sinh.

Thứ ba, có những tin đồn dai dẳng rằng nhiều người trong PH không muốn Anwar trở thành thủ tướng tiếp theo của Malaysia mà chỉ muốn ông đóng vai trò của một chính trị gia lão thành và giúp đỡ PH từ bên ngoài nghị trường.

Ông Anwar hồ hởi sau khi được hoàng gia ân xá.
Ông Anwar hồ hởi sau khi được hoàng gia ân xá.

Thứ tư, sự cân bằng quyền lực trong PH đang trong tình trạng căng thẳng. Đảng Người Mã Lai bản địa thống nhất (BERSATU) của ông Mahathir chỉ có 13 ghế ở quốc hội. Trong khi đó, cả đảng Hành động dân chủ (DAP) và PKR đều có hơn 40 ghế. Vậy nhưng BERSATU lại được chia phần to nhất trong các vị trí của chính phủ.

Ví dụ rõ ràng nhất là trường hợp bang Perak. BERSATU chỉ giành được đúng 1 ghế trong cuộc bầu cử Hạ viện hôm 9-5, song đại diện duy nhất được bầu của BERSATU đã được trao vị trí thủ hiến của bang này.

Điều khiến những người này lo lắng bắt nguồn từ việc họ cho rằng ông  Anwar có thể sẽ trở thành một trở ngại về chính trị trong con mắt những cử tri gốc Mã Lai ở vùng nông thôn trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo. Họ lập luận: PH dưới dự lãnh đạo của Anwar đã không thể đánh bật liên minh cầm quyền Mặt trận quốc gia (BN) trong các cuộc tổng tuyển cử năm 2008 và 2013. Điều này chỉ xảy ra khi có sự xuất hiện của ông Mahathir.

Vũ khí của ông Mahathir chính là khả năng trong việc có được 1/3 số phiếu của cử tri Mã Lai vùng nông thôn, cho phép liên minh PH đánh bại đảng Tổ chức dân tộc Mã Lai thống nhất (UMNO) cũng như BN.

Có nhiều người cho rằng ông Anwar sẽ không giữ được sự ủng hộ của người Mã Lai khu vực nông thôn, nhất là từ những gì đã xảy ra trong quá khứ. Trong tháng 8 vừa qua, ở Kuala Lumpur xuất hiện tin đồn gây xôn xao dư luận rằng thậm chí ngay cả ông Mahathir và ông Daim Zainuddin - cố vấn chính trị thân cận nhất của ông Mahathir - cũng không tin ông Anwar có thể đảm bảo PH giành thắng lợi trong cuộc bầu cử tiếp theo.

Mặc dù cả ba người đều lên tiếng bác bỏ nhận định này, song, những thông tin đó phần nào cho thấy có vẻ như ông Anwar là người thiếu tố chất lãnh đạo? Một số người còn nói rằng ông Anwar chỉ là “một người biết về chính trị” chứ “không có tố chất lãnh đạo”, rằng ông Anwar rất giỏi trong "trò chơi chính trị" song lại thiếu khả năng điều hành bộ máy chính phủ trên thực tế.

Gần như chắc chắn là ông Anwar sẽ ngồi ở vị trí "ít quyền lực" dành cho những nghị sĩ mới nếu giành thắng lợi trong cuộc bầu cử ngày 13-10 tới. Ông Anwar cũng không thể tham gia nội các trừ phi bà Wan Azizah đồng ý từ bỏ ghế phó thủ tướng. Truyền thống chính trị lâu đời của Malaysia không cho phép một gia đình có 2 hoặc trên 2 người cùng làm việc trong nội các.

Tuy nhiên, thậm chí nếu trở thành nhân vật số 2 (sau Mahathir), ông Anwar cũng sẽ ít được tự do thể hiện quan điểm cá nhân và có ít khoảng không chính trị để "thi thố".

Những người ủng hộ cho rằng việc ông Anwar có thể nắm giữ vị trí phó thủ tướng sẽ là một điều có nhiều ý nghĩa bởi sẽ giúp đảm bảo cho việc chuyển giao quyền lực diễn ra êm đẹp vào năm 2020. Tuy nhiên, có lẽ quan trọng hơn, điều này sẽ thủ tiêu các nỗ lực của một ứng cử viên thứ ba muốn trở thành người kế nhiệm ông Mahathir.

Trong hệ thống chính trị của Malaysia, nếu bất cứ điều gì xảy ra đối với thủ tướng chính phủ thì phó thủ tướng đương nhiệm sẽ tự động nắm quyền thủ tướng. Ông Mahathir đã 92 tuổi nên ông Anwar sẽ "có tương lai chính trị an toàn" nếu chính thức trở thành người đứng thứ 2 trong chính phủ.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.