Ngày 6/7, tại Hà Nội, Bộ LĐ-TB&XH đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến các Sở LĐ-TB&XH, Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN, KCX) về phương án điều chỉnh mức lương tối thiểu theo vùng trong các loại hình doanh nghiệp. Đây là một trong những vấn đề cấp bách được đặt ra nhằm đảm bảo đời sống của người lao động, trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng liên tục tăng từ đầu năm tới nay.
Điều chỉnh càng sớm càng tốt
Nhiều ý kiến đã đồng thuận với đề xuất tăng lương tối thiểu vùng sớm trước lộ trình 1 quí, nhằm giải quyết tình thế cấp bách đảm bảo đời sống tối thiểu cho người lao động.
Ông Ngô Chí Hùng, Phó Trưởng ban Quản lý khu công nghiệp- chế xuất Hà Nội đưa ra thực tế, 6 tháng đầu năm 2011, Hà Nội đã có 35 cuộc đình công và nguyên nhân chủ yếu là những vấn đề liên quan đến tiền lương. Hầu hết trong số 250 doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội, vẫn chỉ chấp nhận áp dụng mức lương tối thiểu. Mức lương trung bình tại Hà Nội khoảng 1,7 triệu đồng/tháng và hoàn toàn không có trợ cấp. Công nhân có thâm niên trong nghề cũng không có khoản trợ cấp nào khác. Ví dụ như công ty Yamaha Việt Nam có hơn 4.000 lao động, những người lao động ở đây có thâm niên lao động đến 10 năm, vẫn có mức lương bằng với mức lương của một công nhân mới vào làm.
Nhiều đại diện các Ban Quản lý KCN ở các tỉnh Bắc Ninh, Thanh Hóa cũng chung quan điểm cần phải thực hiện tăng mức lương tối thiểu càng sớm càng tốt vì giá cả hiện nay tăng quá nhanh, mức lương tối thiểu đã không thể đáp ứng được nhu cầu. Riêng về đề án tăng mức trợ cấp ăn ca là hoàn toàn hợp lý, bởi qua khảo sát tại Thanh Hóa hiện có DN qua khảo sát chỉ cho công nhân ăn với mức 6.000 đồng/ bữa, như vậy công nhân sẽ không đảm bảo được sức khỏe để làm việc.
Theo phương án được Bộ này đề xuất, dự kiến phương án trình Chính phủ, mức lương tối thiểu sẽ được điều chỉnh tăng theo 4 vùng và sẽ sáp nhập lương tối thiểu trong tất cả các loại hình doanh nghiệp (không phân biệt loại hình doanh nghiệp trong nước và FDI như trước đây).
Bộ LĐ-TB&XH cho biết, mức lương tối thiểu hiện nay còn thấp, chưa đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động. Chỉ số giá sinh hoạt tăng cao, làm tiền lương thực tế bị giảm sút. Năm 2011 dự kiến GDP tăng 6 - 6,5%, CPI tăng 17%, lương công việc giản đơn như quét dọn, phục vụ cũng tới 2 triệu đồng/tháng; bảo vệ cũng phải 2,2 triệu đồng/tháng/người thì mức lương tối thiểu như hiện nay (nhất là vùng IV) không thể đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động.
Điều chỉnh mức lương tối thiểu tương đương với các nước trong khu vực
Bộ LĐ-TB&XH đưa ra phương án điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng từ ngày 1/10/2011 (sớm 1 quí so với lộ trình Đề án cải cách tiền lương) như sau: Mức lương thống nhất ở cả hai loại hình doanh nghiệp (DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài FDI) ở vùng 1 là 1,9 triệu đồng/tháng; vùng II lên 1.730.000 đồng/tháng; vùng 3 lên 1.550.000 đồng/tháng; vùng 4: 1.400.000 đồng/tháng). Với phương án trên sẽ đảm bảo được mức sống tối thiểu và tiền lương thực tế của người lao động trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng tăng. Các mức lương dự kiến từ 1,4 - 1,9 triệu đồng (70-92 USD) là tương đương với mức lương tối thiểu của các nước trong khu vực như
Theo tính toán sơ bộ, với phương án điều chỉnh trên, thì chi phí do tăng lương và BHXH của các DN lâu nay vẫn bám vào mức lương tối thiểu do nhà nước qui định, DN sử dụng nhiều lao động thuộc ngành dệt may, giày da tăng khoảng 1,8 - 2,0%, những DN còn lại mức độ ảnh hưởng thấp hơn. Với tác động này đòi hỏi DN phải chia sẻ lợi ích và có giải pháp tiết kiệm các chi phí khác, để thực hiện phương án điều chỉnh mức lương tối thiểu.
Ngoài kiến nghị tăng mức lương tối thiểu, Bộ LĐ-TB&XH cũng kiến nghị Chính phủ có quy định DN hỗ trợ tiền ăn giữa ca cho người lao động mức tối thiểu 15.000 đồng/bữa/người (tăng từ 3.000 - 5.000 đồng/bữa). Đối với DN 100% vốn nhà nước thì tăng lên 730.000 đồng/tháng (hiện nay là 620.000 đồng/tháng). Với mức hỗ trợ này mới đảm bảo đủ sức khỏe cho người lao động làm việc có năng suất để đóng góp nhiều hơn vào kết quả kinh doanh của DN.
Cũng theo vị này, mức lương tối thiểu vừa đề xuất này đã dựa trên điều tra mức sống dân cư do Tổng cục Thống kê công bố, xác định được mức sống tối thiểu mỗi tháng của người lao động theo vùng vào năm 2012