Lúng túng trong xác định “túi nilon thân thiện với môi trường”

Luật Thuế Bảo vệ môi trường có hiệu lực từ ngày 1/1/2012 và việc đánh thuế đối với túi nilon không thân thiện với môi trường đã được áp dụng. Tuy nhiên do chưa có tiêu chí rõ ràng cho sản phẩm túi nilon thân thiện với môi trường nên phần lớn người tiêu dùng lúng túng trong việc phân biệt các sản phẩm túi nilon.

16/02/2012 18:31

Túi nilon thân thiện với môi trường. Ảnh minh hoạ.

Các doanh nghiệp thì có nhiều phản ứng khác nhau. Một số doanh nghiệp đã lên tiếng sản xuất cầm chừng, chưa muốn chuyển giao công nghệ. Ngày 10/2, Hiệp hội nhựa Việt Nam đã tổ chức họp báo tại TP HCM bày tỏ sự bức xúc của các doanh nghiệp thành viên xung quanh việc thực thi thuế bảo vệ môi trường. Trong đó các ý kiến thống nhất việc đánh thuế không có những tiêu chí rõ ràng với các sản phẩm túi nilon sẽ làm hạn chế sự cạnh tranh. Giá nhựa nguyên liệu đang ở mức 30.000 đồng/kg, nếu tính thuế sẽ đẩy giá bán lên 60.000đồng/kg. Hiện tượng này sẽ đẩy giá thành của hầu hết các ngành hàng sẽ bị đẩy lên cao.

Theo cách hiểu thì túi nilon hiện nay không chỉ được cho là các loại túi mỏng vẫn được sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày, mà còn bao gồm cả các loại bao bì, các loại túi nhựa khó phân hủy. Tiêu chí túi nilon thân thiện với môi trường phải được đánh giá ở nhiều tiêu chí, không chỉ dựa vào việc loại túi đó có tự phân hủy hay không thể phân hủy. Nếu quá trình sản xuất túi nilon thân thiện với môi trường mà sản sinh ra các chất gây hại đến môi trường thì vẫn phải chịu thuế.

Trong khi đó rác thải có nguồn gốc là từ các loại nilon vẫn là một mối đe doạ với môi trường Việt Nam . Hiện chưa có số liệu thống kê chính thức về số lượng túi nilon được sử dụng ở Việt Nam, nhưng theo một khảo sát của cơ quan môi trường: trung bình, một người Việt Nam trong 1 năm sử dụng ít nhất 30 kg các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa. Từ năm 2005 đến nay, con số này là 35 kg/người/năm. Năm 2000, trung bình một ngày, Việt Nam xả khoảng 800 tấn rác nhựa ra môi trường. Đến nay, con số đó là 2.500 tấn/ngày và có thể còn hơn.

Theo các nhà khoa học, túi nilon được làm từ những chất khó phân hủy, khi thải ra môi trường phải mất từ hàng chục năm cho tới một vài thế kỷ mới được phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên. Sự tồn tại của nó trong môi trường gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đất và nước bởi túi nilon lẫn vào đất sẽ ngăn cản ôxy đi qua đất, gây xói mòn đất, làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng, từ đó làm cho cây trồng chậm tăng trưởng. Nghiêm trọng hơn, môi trường đất và nước bị ô nhiễm bởi túi nilon sẽ ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới sức khỏe con người. Trong thực tế, nhiều loại túi nilon được làm từ dầu mỏ nguyên chất, khi ngấm vào nguồn nước sẽ xâm nhập vào cơ thể người, gây rối loạn chức năng và dị tật bẩm sinh ở trẻ nhỏ. Túi nilon làm tắc nghẽn cống, rãnh, kênh, rạch, gây ứ đọng nước thải và ngập úng, dẫn đến sản sinh ra nhiều vi khuẩn gây bệnh.

Tuy nhiên dưới góc độ kinh tế nền công nghiệp liên quan đến các chế phẩm từ nilon đang không ngừng tăng trưởng. Theo Hiệp hội Nhựa Việt Nam, đến hết năm 2011, ngành nhựa có khoảng 2.200 doanh nghiệp đang hoạt động, sử dụng 200.000 lao động, doanh thu ước đạt 7,9 tỷ USD, tăng 38% so với năm trước, trong đó doanh thu xuất khẩu theo số liệu thống kê của Bộ Công thương là 1,37 tỷ USD. Các nước nhập khẩu nhiều sản phẩm nhựa của Việt Nam là: Nhật Bản, Mỹ, Đức, Hà Lan, Campuchia, Anh...

Việc đánh thuế đối với các sản phẩm túi nilon nhằm mục đích hạn chuyển đổi sang các loại sản phẩm thân thiện với môi trường để tránh những tác hại lâu dài. Do đó nếu không có tiêu chí rõ ràng để đánh thuế môi trường sẽ tác động rất lớn đến một mảng kinh tế quan trọng mà vẫn không khuyến khích được doanh nghiệp đầu tư cho những công nghệ xanh. Đồng thời người tiêu dùng cũng không thể phân biệt sản phẩm thân thiện môi trường và không thân thiện môi trường. Như thế dù có đánh thuế cao thế nào mà người dân vẫn chưa có tiêu chí và ý thức để sử dụng các sản phẩm túi thân thiện với môi trường thì những quy định trên vẫn khó mà đem lại hiệu quả như mong muốn

Thanh Tùng