Theo Cục Đăng kiểm, cả nước có khoảng 37 triệu xe gắn máy. Nếu tổ chức thu phí sử dụng đường bộ, mức “thuế” đường thu được hàng năm sẽ vào khoảng 2.400 tỷ đồng. Để chuẩn bị cho việc thu phí đối với xe máy, Bộ Tài chính đã có Thông tư 197 đốc thúc các địa phương triển khai thực hiện. Song, đến nay, việc triển khai thu phí lại được thực hiện không đồng đều ở các tỉnh, thành.
Một số tỉnh thì rục rịch tiến hành nhưng số khác vẫn “im ắng”. Cụ thể, tại Hà Nam, UBND tỉnh cũng đã ban hành mức thu phí sử dụng đường bộ đối với xe máy có dung tích xi-lanh đến 100cm3 là 75.000 đồng/năm, còn loại có dung tích xi-lanh trên 100cm3 là 125.000 đồng/năm.
Tại tỉnh Hà Tĩnh, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Kim Cự vừa ký ban hành quyết định về việc quy định mức thu và tỷ lệ phần trăm trích để lại đơn vị thu phí sử dụng đường bộ đối với phương tiện môtô (không bao gồm xe máy điện) trên địa bàn Hà Tĩnh. Theo đó, mức thu đối với loại môtô có dung tích xi-lanh đến 100cm3 là 50.000 đồng/năm, còn loại có dung tích xi-lanh trên 100cm3 là 100.000 đồng/năm.
Tương tự, tại tỉnh Phú Thọ, ông Phạm Ngọc Hòa, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải cho rằng, tỉnh cũng mới đang rậm rịch thành lập Hội đồng quỹ, sau đó mới tiến hành tiếp các thủ tục khác được. Theo ông Hòa, mức thu cụ thể ra sao đối với xe máy phải chờ kỳ họp thứ nhất năm 2013 của Hội đồng Nhân dân tỉnh thông qua. “Song, trước mắt, khi HĐND tỉnh chưa thông qua mức cụ thể thì mức thu đối với xe máy sẽ là 50.000 đồng/năm, mức thấp nhất theo thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Nhanh nhất cũng phải hết tháng 1, hoặc sang tháng 2, tỉnh mới có thể triển khai được”, ông Hòa cho biết.
Tại tỉnh Vĩnh Phúc, dù đã được UBND tỉnh thông qua với mức thu tạm thời là 50.000 đồng/xe máy/năm, nhưng ông Phùng Gia Thuận, Giám đốc Sở Giao thông vận tải nhận định, việc triển khai thu phí đối với xe máy là không đơn giản. “Chúng tôi cũng mới bắt đầu bắt tay vào làm, chưa biết thực hư ra sao. Nhưng, sẽ là khó khăn vì việc thu phí được giao về cho các xã, phường. Người đi thu sẽ là tổ trưởng tổ dân phố hoặc thôn trong khi, chưa có chế tài gì?”, ông Thuận bày tỏ quan điểm.
Theo ông Nguyễn Văn Khoái, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải kiêm Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ bảo trì đường bộ tỉnh Hà Nam: “Nếu so với thu phí cầu hoặc qua các trạm thu phí như trước đây thì số tiền nộp vào quỹ của phí sử dụng đường bộ cao gấp 2-3 lần”. “Phí xe máy nên thu theo hộ khẩu thì dễ hơn bởi mức thu là không lớn so với chi phí xe máy hoạt động. Hơn nữa, đơn vị phường, xã có kinh nghiệm thu lệ phí đất đai nên đã quen với cách thu”, ông Khoái khẳng định.
Liên quan đến vấn đề đóng quỹ bảo trì, ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội cũng chia sẻ: Chính quyền phường, xã sẽ gặp nhiều khó khăn trong công tác thu phí và việc thu cũng không được bao nhiêu. Ông Liên cho rằng: “Thu phí phương tiện xe máy sẽ chỉ trông chờ vào sự tự giác của người dân vì trong thông tư, nghị định hiện nay vẫn chưa có chế tài để hướng dẫn hay xử phạt chủ xe không chấp hành đóng phí sử dụng đường”.
Việc thu phí đã khó, việc miễn phí cũng không đơn giản. Đề cập đến việc người nghèo được miễn phí sử dụng đường bộ hoặc nộp phí nhưng mất giấy tờ, một lãnh đạo khác đặt câu hỏi, những đối tượng này nếu ra đường thì phải cầm loại giấy tờ gì khi điều khiển xe máy trên đường để không bị phạt, phải cầm sổ hộ nghèo khi điều khiển xe máy hay không và trong trường hợp hộ nghèo có 2 người điều khiển xe máy sẽ giải quyết thế nào? Trình độ quản lý giấy tờ khi người dân làm mất thì có cấp lại không bởi biên lai thu là mệnh giá? Hàng loạt vấn đề liên quan đến việc thu quỹ bảo trì đường bộ đối với xe máy vẫn đang khiến cả người dân và địa phương băn khoăn, lúng túng…
