Thời gian qua, cùng với Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Nguyên, UBND huyện Đồng Hỷ và UBND thị trấn Trại Cau đã tìm hiểu nguyên nhân xảy ra tình trạng này. Kết quả nghiên cứu của Sở Tài nguyên Môi trường và UBND huyện Đồng Hỷ cho thấy, nguyên nhân gây nên hiện tượng lún đất, nứt nhà ở khu vực thị trấn Trại Cau là do có các hang karst trong các tầng đá vôi ngầm và một số nguyên nhân khác nữa...
Một trong những gia đình bị ảnh hưởng nặng nề nhất do hiện tượng sụt, lún gây nên là gia đình anh Lương Văn Tính, ở tổ 1, thị trấn Trại Cau. Sau khi bị lún đất tới 3 mét, một bức tường nhà của gia đình anh Tính đã bị đổ sập. Rất may thời điểm đó không có ai ở trong nhà nên thương tích về người đã không xảy ra. Gia đình ông Nguyễn Văn Phúc, ở tổ 2 và gia đình anh Nguyễn Quý Linh, ở tổ 3, thị trấn Trại Cau cũng bị rạn nứt nhiều nơi và có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.
Nhận thấy rõ sự nguy hiểm nên các gia đình đều phải chuyển ra ngoài để ở. Nhưng khổ nỗi do chính quyền địa phương chưa xây dựng được khu tái định cư nên các hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng dù đã chuyển ra khỏi nhà nhưng vẫn phải ở trong khuôn viên đất bị lún, nứt, thậm chí có một số bức tường nhà còn bị nghiêng hẳn về một bên rất nguy hiểm.
Ngay khi nhận được báo cáo của UBND thị trấn Trại Cau, UBND tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu UBND huyện Đồng Hỷ, Sở Tài nguyên Môi trường phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra làm rõ nguyên nhân gây ra hiện tượng sụt, lún, từ đó có biện pháp cụ thể để hỗ trợ ổn định đời sống cho các hộ dân và phòng tránh nguy hiểm do hiện tượng sụt lún đất gây nên.
Theo Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Nguyên, việc tháo khô mỏ đã làm hạ mực nước, tạo ra phễu hạ thấp mạnh mực nước xung quanh moong khai thác, làm nước dưới đất vận động mạnh, tác động làm mất cân bằng tĩnh trong các tầng lớp phủ dẫn đến đẩy nhanh sự sụt đất, nứt đất.
Cũng theo ông Chủ tịch UBND thị trấn Trại cau, Moong Thác Lạc III thuộc Mỏ sắt Trại Cau (đơn vị thành viên của Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên).
Sau khi có kết luận chính thức của cơ quan chức năng tỉnh Thái Nguyên, tháng 12/2010, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên đã có công văn nhận trách nhiệm và sẽ trích kinh phí đền bù cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Công ty cũng đề nghị UBND tỉnh Thái Nguyên thành lập hội đồng đánh giá thiệt hại của nhân dân để công ty khắc phục thiệt hại về hiện tượng sụt lún đất tại thị trấn Trại Cau.
Với thẩm quyền của mình, UBND huyện Đồng Hỷ đã ra quyết định thành lập tổ công tác, giúp việc Ban chỉ đạo xác định bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên đến thời điểm này, tổ công tác vẫn chưa có được con số thiệt hại cụ thể làm cơ sở bồi thường thiệt hại. Trong khi đó, 135 hộ dân khu vực thị trấn Trại Cau vẫn sống trong tình trạng rất nguy hiểm
