Lực lượng an ninh miền Nam trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Ngày 2/5/1975, đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn từ Hà Nội vào, đến Tổng nha Cảnh sát, sau khi nghe báo cáo về việc chiếm lĩnh Tổng nha Cảnh sát ngụy, đồng chí Bộ trưởng khen ngợi: "Các đồng chí giỏi lắm, thế là ta đã chiếm được một kho báu quý giá mà địch để lại, nó là vô giá…”.

Đầu tháng 4 năm 1975, sau những thắng lợi dồn dập trên khắp chiến trường, thực hiện quyết định của Trung ương Đảng, Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (ANTW Cục) đã chủ động đề ra kế hoạch từng bước với nhiệm vụ cụ thể trong quá trình tổng tiến công.

Đồng chí Cao Đăng Chiếm, Phó trưởng Ban ANTW Cục được bổ sung vào Bộ Chỉ huy tiền phương. Đồng thời lúc này lực lượng cơ sở hoạt động bí mật trong các đô thị cũng được giao nhiệm vụ mới: Tiêu diệt các hang ổ đề kháng của địch, tổ chức quần chúng nhanh chóng chiếm lĩnh và làm chủ các mục tiêu, hỗ trợ lực lượng An ninh ổn định trật tự, đảm bảo cho nhân dân trở lại cuộc sống sinh hoạt bình thường.

Ngày 10/4/1975, Thường vụ Trung ương Cục ra Chỉ thị số 06/CT-Z7 về việc chiếm lĩnh và tiếp quản Sài Gòn - Gia Định. Thượng tướng Trần Văn Trà được chỉ định làm Chủ tịch Uỷ ban Quân quản. Các cán bộ ANTW Cục cũng được giao những trọng trách và nhiệm vụ mới: Đồng chí Cao Đăng Chiếm là Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản, phụ trách An ninh nội chính. Đồng chí Nguyễn Hoàng (Hai An) đang công tác trong Ban Quân sự bốn bên ở trại David làm Trưởng ban An ninh nội chính Ủy ban Quân quản. Các đồng chí Ngô Quang Nghĩa, Bùi Thiện Ngộ, Cao Đức Hoàn, Nguyễn Văn Huấn được cử làm Phó ban.

Lãnh đạo Ban An ninh Miền và Tiểu ban An ninh nội chính đã có nhiều cuộc họp để xây dựng, triển khai kế hoạch chiếm lĩnh Sài Gòn - Gia Định và chỉ đạo, hướng dẫn kế hoạch giải phóng cho an ninh các khu, tỉnh, trong đó nhấn mạnh các vấn đề: Tập trung lực lượng cho trọng điểm, truy quét địch lẩn trốn, kêu gọi trình diện, phát động quần chúng phát triển lực lượng, xây dựng bộ máy trật tự trị an để quản lý đô thị, đặc biệt bảo vệ cho được tài liệu địch, các cơ sở vật chất thiết yếu.

Bộ phận Bảo vệ chính trị và Nghiên cứu tổng hợp ngày đêm lập hồ sơ cá nhân đối tượng đầu sỏ cấp trung ương và cấp đô thành, hồ sơ các mục tiêu, cơ quan chiếm lĩnh. Bộ phận Tuyên huấn in các tài liệu, thông báo đăng ký trình diện, thu hồi vũ khí, chính sách, điều lệnh, kỷ luật chiến trường. An ninh Vũ trang tổ chức lực lượng xung kích đi đầu mở đường, bảo vệ các mục tiêu. Hậu cần chuẩn bị kinh phí, phương tiện, lập bệnh xá dã chiến. Thông tin, cơ yếu đảm bảo liên lạc. Bảo vệ nội bộ lo hướng dẫn, quản lý các cơ sở công cộng, nơi làm việc của các cơ quan Trung ương Cục, của quân quản và hành lang ra vào cơ quan đầu não được an toàn tuyệt đối. Ban ANTW Cục chia làm hai bộ phận: Bộ phận ở lại hậu cứ do đồng chí Lâm Văn Thê, Phó trưởng ban phụ trách chỉ đạo an ninh các địa phương. Đại bộ phận cán bộ chiến sĩ ra tiền phương do đồng chí Cao Đăng Chiếm trực tiếp lãnh đạo.

Giữa tháng 4/1975, Bộ Công an cử đoàn cán bộ do đồng chí Thứ trưởng Viễn Chi làm trưởng đoàn vào tới ANTW Cục để phổ biến kinh nghiệm công tác an ninh khi chiếm lĩnh các đô thị. Bộ cũng in sẵn bản đồ Sài Gòn - Gia Định, sổ tay, phù hiệu An ninh Giải phóng chuyển vào.

Sáng sớm ngày 29/4, từ hậu cứ Bắc Tây Ninh, một đoàn trên 500 xe quân sự của Ủy ban Quân quản xuất phát hành quân về điểm tập kết sát Sài Gòn. Lực lượng An ninh Vũ trang đoàn 180 được giao nhiệm vụ đi trước mở đường. Tiếp theo các đơn vị An ninh là các tiểu ban quân quản của các ngành. Công tác bảo đảm an toàn suốt chặng hành quân được các lực lượng thực hiện đúng kế hoạch do ANTW Cục chỉ đạo.

Lực lượng An ninh chiếm lĩnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia ngụy ngày 30/4/1975.
Lực lượng An ninh chiếm lĩnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia ngụy ngày 30/4/1975.

Trong những giờ phút sôi động của ngày 30/4/1975, đại quân ta từ các hướng đồng loạt tiến vào Sài Gòn. Thực hiện những nhiệm vụ của Thành uỷ Sài Gòn giao cho, trong đó phải "Chiếm lĩnh và bảo vệ tốt các tài liệu, hồ sơ của Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia ngụy và Nha Cảnh sát Đô thành", An ninh Sài Gòn - Gia Định (T4) đã nhanh chóng triển khai lực lượng áp sát các mục tiêu.

Mũi do đồng chí Lê Thanh Vân (Sáu Ngọc), Trưởng Ban An ninh T4 phụ trách được phân công chiếm lĩnh Nha Cảnh sát Đô thành. Nhóm do đồng chí Thái Doãn Mẫn (Tám Nam ), Phó ban chỉ huy chiếm lĩnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia ngụy (Tổng nha) - một trong năm mục tiêu trọng yếu của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trước đó, khi quân ta pháo kích dồn dập sân bay Tân Sơn Nhất đêm 29/4, một yêu cầu đặt ra là phải hạn chế thấp nhất đổ máu và gây thiệt hại cho thành phố. Để đạt được mục tiêu này "Chỉ có thuyết phục, tác động những người đứng đầu chính quyền Sài Gòn buông súng trước tinh thần hoà giải mới hạn chế được đổ máu và tàn phá". Nhiệm vụ quan trọng này được Điệp báo An ninh T4 đảm nhiệm.

Theo lời của Dương Văn Minh sau này, thì có nhiều người, nhiều lực lượng tiếp cận tác động, nhưng người ảnh hưởng có tính chất quyết định là hoạ sĩ Ớt - tức Huỳnh Bá Thành - cán bộ điệp báo An ninh T4. Anh đã tiếp cận Tổng thống Dương Văn Minh và nói thẳng mình là một người của Mặt trận Giải phóng, yêu cầu ông chủ động tuyên bố ngừng bắn. An ninh T4 cũng đã đưa luật sư Triệu Quốc Mạnh (đảng viên của ta ở bộ phận Trí vận) vào làm chỉ huy trưởng Nha Cảnh sát Đô thành. Đồng chí đã ra lệnh thả hết tù chính trị và cho cảnh sát ngụy tại đây về nhà, làm cho bộ máy kềm kẹp ở cơ sở gần như tan rã.

Tại Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia, cơ sở điệp báo của ta cũng bí mật chiếm giữ và bảo vệ kho hồ sơ, tài liệu, hướng dẫn đơn vị An ninh T4 vào chiếm lĩnh mục tiêu nhanh gọn, an toàn.

Lúc 9h, một cơ sở của An ninh mang hàm trung tá quân đội ngụy tên là Phi Hổ, đã lên một chiếc xe tăng cắm cờ trắng từ Bộ Tổng tham mưu chạy thẳng đến dinh Độc Lập xin gặp tướng Dương Văn Minh, đánh một đòn cân não: Dương Văn Minh phải nói nhỏ: "Thôi em hãy về đơn vị của mình đi, mọi việc để anh lo liệu, đừng làm rối ruột anh trong lúc này"...

11h10 ngày 30/4, quân ta từ các mũi tấn công ập vào trung tâm thành phố. Mỗi mũi tiến công đều có những chiến sĩ An ninh cùng với cơ sở và biệt động thành dẫn đường. Một đại đội xe tăng xung kích tiến thẳng đến dinh Độc Lập dưới sự hướng dẫn của các chiến sĩ biệt động và An ninh nội đô.

Chiến sĩ An ninh T4 Nguyễn Hữu Thái lúc đó có mặt trong dinh, kể lại: Lúc đó, Đại tá Vũ Quang Chiêm thuộc Phủ Tổng thống đã đến dẫn anh Thận và anh lên nóc dinh cắm cờ. Anh giúp anh Thận bẻ gập chiếc cần ăng-ten mới lọt được vào bên trong chiếc thang máy loại nhỏ. Đến nóc, các anh còn phải leo qua chiếc thang gỗ mới đến được chân cột cờ. Các anh phải vất vả mấy phút mới giật nổi  cờ Sài Gòn xuống, kéo lá cờ Giải phóng lên.

Lúc này, tại trạm dừng chân ở Trảng Cỏ (Tây Ninh), qua radio cầm tay, đồng chí Bùi Thiện Ngộ đã nghe được lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện của Dương Văn Minh. Lực lượng An ninh trong Ban Quân quản của Trung ương Cục nhanh chóng cắm cờ Chính phủ Cách mạng lâm thời lên nóc xe và phóng thẳng về Sài Gòn. Trong đêm đó, đồng chí Cao Đăng Chiếm mang nhật lệnh của Bộ chỉ huy tiền phương đến và phổ biến tình hình, chủ trương cụ thể cho Tiểu ban Quân quản các ngành.

5h sáng hôm sau, Tiểu ban Quân quản của An ninh miền Nam vào đến Tổng nha Cảnh sát ngụy. Theo kế hoạch, nhóm Bảo vệ chính trị do các đồng chí Bùi Thiện Ngộ, Nguyễn Duy Hạc vào chiếm khối Cảnh sát đặc biệt. Nhóm Trật tự trị an do đồng chí Nguyễn Chí Thành chỉ huy chiếm khối Cảnh sát tư pháp. An ninh vũ trang do đồng chí Nguyễn Văn Huấn, Nguyễn Văn Bên chỉ huy chiếm khu Cảnh sát dã chiến. Nhóm Hậu cần do đồng chí Chín Cán phụ trách chiếm lĩnh khối tiếp tế. Nhóm Y tế do bác sĩ Lê Văn Nhuận dẫn đầu vào chiếm Bệnh viện cảnh sát ở đường Hùng Vương. Nhóm Chấp pháp, trại giam do đồng chí Đoàn Văn Chi chỉ huy chiếm khám Chí Hoà.

Ngày 2/5/1975, đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn từ Hà Nội vào, đến Tổng nha Cảnh sát, sau khi nghe báo cáo về việc chiếm lĩnh Tổng nha Cảnh sát ngụy, đồng chí Bộ trưởng khen ngợi: "Các đồng chí giỏi lắm, thế là ta đã chiếm được một kho báu quý giá mà địch để lại, nó là vô giá - điều mà tôi mơ ước từ lâu"

Trần Quang Đạo

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.