Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng đến giải quyết các điểm nghẽn với cơ chế đặc thù

Những nội dung đột phá về phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực và đổi mới quản trị được đưa ra trong Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua chiều nay (23/4) được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội nâng cao năng lực kiến tạo, chủ động đề xuất và triển khai các chủ trương mới, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay.

Mở rộng phân quyền, tăng tự chủ cho Hà Nội 

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố (TP) Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, trong Luật Thủ đô (sửa đổi), nội dung nào đã rõ, có thể làm ngay thì Hà Nội sẽ triển khai ngay; nội dung cần nghiên cứu sâu sẽ thực hiện theo lộ trình phù hợp. Luật thể hiện bước chuyển mạnh mẽ về tư duy xây dựng pháp luật. Với tinh thần xuyên suốt "Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm", TP không còn chỉ dừng lại ở vai trò thực thi mà đã được giao vai trò chủ động hơn trong thiết kế chính sách.

Sửa đổi Luật Thủ đô: Hướng đến giải quyết các điểm nghẽn với các cơ chế đặc thù -0
Hà Nội được giao hơn 190 thẩm quyền gắn liền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực chặt chẽ.

Đánh giá về những điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô sửa đổi, Phó Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh: Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này được chuẩn bị công phu, nghiêm túc và trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn thi hành Luật Thủ đô hiện hành, bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và sự tham gia rộng rãi của các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và nhân dân, nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý đặc thù, vượt trội, ổn định, lâu dài, đảm bảo Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô.

Luật Thủ đô (sửa đổi) thể hiện bước chuyển mạnh mẽ về tư duy xây dựng pháp luật. Cụ thể, Luật thiết lập ba trụ cột đổi mới quan trọng. Đó là phân quyền triệt để, giao hơn 190 thẩm quyền cho TP gắn liền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Thứ 2 là mô hình quản trị đặc biệt, Hà Nội được chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, biên chế và chế độ công vụ.

Đặc biệt, TP có quyền ban hành các biện pháp đặc thù hoặc thí điểm cơ chế mới ngay cả khi chưa có quy định của Chính phủ hay các bộ ngành. Trụ cột đổi mới thứ 3 là đổi mới quy hoạch và không gian, tập trung vào quy hoạch tổng thể mang tính dài hạn, mở rộng không gian phát triển từ lòng đất đến tầm cao, đẩy mạnh mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và hạ tầng thông minh.

Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi vượt trội về khoa học công nghệ, thu hút nhân tài và mở rộng không gian chính sách trong lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội được kỳ vọng sẽ đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hạt nhân của cả nước.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, Luật Thủ đô (sửa đổi) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc cho phép Hà Nội thí điểm các cơ chế mới sẽ tạo cơ sở để tổng kết và nhân rộng ra các địa phương khác.

Đồng thời, Luật cũng thể hiện rõ triết lý phát triển lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Đây là nền tảng để hướng tới một mô hình phát triển bền vững, bao trùm, có khả năng lan tỏa rộng.

Giao quyền đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát 

Về tác động liên vùng, Luật xác lập rõ vai trò hạt nhân của Hà Nội trong việc giải quyết các vấn đề chung của Vùng Thủ đô như hạ tầng giao thông, bảo vệ môi trường và ô nhiễm liên vùng. Các công cụ pháp lý này sẽ giúp Thủ đô hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng liên tục hai con số theo Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Để sẵn sàng triển khai ngay sau khi được thông qua, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội đã chủ động thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. TP đang rà soát các chính sách kế thừa và chính sách mới để ban hành kế hoạch thực hiện chi tiết với phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm".

Các cấp chính quyền từ TP đến cơ sở đã bắt tay vào xây dựng văn bản hướng dẫn, chuẩn bị nguồn lực tài chính và con người. TP ưu tiên triển khai ngay những nội dung đã rõ, đồng thời chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công chức và đẩy mạnh truyền thông để tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Sửa đổi Luật Thủ đô: Hướng đến giải quyết các điểm nghẽn với các cơ chế đặc thù -0
Các quy định trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng đến giải quyết các điểm nghẽn thông qua cơ chế chính sách đặc thù.

Thực tế, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã thiết kế cơ chế giao quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực một cách chặt chẽ, đồng bộ. Cơ chế giám sát được thực hiện đa tầng, từ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, đến Chính phủ và các bộ, ngành; đồng thời, áp dụng nguyên tắc quản trị hiện đại với “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả).

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Lê Tuấn Phong cho rằng, việc giao quyền như trong Luật Thủ đô (sửa đổi) là để quyền lực được thực hiện có hiệu quả và đúng như mục tiêu của Quốc hội đặt niềm tin vào chính quyền Hà Nội. Xuyên suốt dự thảo Luật là giao quyền đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. 

Với cách tiếp cận mới, ông Lê Tuấn Phong cho rằng, trong Luật Thủ đô (sửa đổi), các quy định đã hướng đến giải quyết các điểm nghẽn của Thủ đô để đưa ra những giải pháp thông qua các cơ chế chính sách đặc thù.

Cùng với những điểm nghẽn đã được chỉ ra như ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ngập úng, ô nhiễm môi trường, an toàn thực phẩm, theo ông Lê Tuấn Phong, Hà Nội hiện còn các điểm nghẽn liên quan đến hạ tầng, thể chế và cuộc sống, dịch vụ công phục vụ cho người dân.

Để giải quyết được các điểm nghẽn này, ngay trong Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này, ban soạn thảo đã thiết kế theo hướng đưa ra các giải pháp, quy định để tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế và nâng cao chất lượng tiếp cận dịch vụ công của người dân. 

Luật đã có quy định tạo cơ chế cho Hà Nội thí điểm những vấn đề mới chưa được pháp luật quy định, thậm chí khác với các quy định của Luật cũng như Nghị quyết của Quốc hội. Trong phạm vi thí điểm đó kèm theo giải pháp để xử lý những vấn đề có thể ảnh hưởng nghiêm trọng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân, đến phát triển kinh tế - xã hội của TP.

Theo ông Phong, đây là quy định mở vì hiện chúng ta xác định được những các điểm nghẽn nhưng tương lai có thể phát sinh các điểm nghẽn khác. Quy định này lường trước những điểm nghẽn có thể xảy ra trong tương lai để Hà Nội chủ động giải quyết, tháo gỡ.

Chi Linh

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.