Lòng dân Lũng Cò với Bác Hồ và kháng chiến

Trong trí nhớ của những người cao tuổi thôn Lũng Cò, xã Minh Thanh, Sơn Dương, Tuyên Quang vẫn còn in đậm hình ảnh Bác Hồ, những ngày Bác về làm việc tại đây, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tháng Tám năm 1945 và hình ảnh các cán bộ Nha Công an Trung ương trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp xâm lược.

Bà Ma Thị Nhậy và ông Ma Văn Khanh (nay đã hơn 80 tuổi) là cháu ruột cụ Ma Văn Hiên, tên thường gọi là cụ Chuột kể lại: Gia đình cụ Chuột nằm trên sườn đồi  nhìn xuống vạt đất bên dòng suối Lê thoáng mát và yên tĩnh đã dành ngôi nhà sàn 3 gian 2 chái để Bác Hồ và phái đoàn Đồng Minh ở, làm việc. Trên nền ngôi nhà ấy hiện đã được dựng tấm bia đá ghi rõ: “Địa điểm ngôi nhà Bác Hồ ở trong dịp đón tiếp phái đoàn Đồng minh tháng 7 năm 1945”. Bà Nhậy nói: “Cụ Hồ ở nhà tôi có 10 ngày, nhưng đến giờ tôi vẫn nhớ như in những việc Cụ làm mà tôi được biết. Là con cháu, chúng tôi chỉ được ở nhà dưới để nhà trên phục vụ phái đoàn và Cụ Hồ làm việc”.

Ông Khanh nhớ lại: “Tôi được phân công gác, nếu thấy người lạ thì báo cho cán bộ. Có buổi chiều tối, từ xa tôi thấy một cụ già mặc áo chàm, đội nón lá cọ men đường đi về phía nhà, tôi nói với mấy anh Việt Minh: “Có ông già Keo Đoóc (người Kinh chân đen) sắp tối rồi mà còn vào bản mua trâu”. Mấy anh vui cười nói: “Ông già Keo Đoóc là Cụ Hồ đi xem địa bàn đang về nhà mình đấy”, lúc bấy giờ tôi mới nhìn lại đúng là Cụ Hồ ở nhà mình thật”.

Ông Ma Văn Khanh và bà Ma Thị Nhậy.
Ông Ma Văn Khanh và bà Ma Thị Nhậy.

Hằng ngày, Cụ Hồ miệt mài làm việc, lúc ngồi viết, lúc trải bản đồ ra thảo luận cùng một số người. Những buổi đêm khuya, Cụ Hồ ngồi bên sàn nói chuyện với cụ Hiên về công việc đời thường và công việc cách mạng. Một số bà con trong bản khi biết có cán bộ Việt Minh ở nhà cụ Chuột muốn lên thăm để biếu chút quà là trái cây, quả trứng phải báo cáo với ông Thược (chú ruột cụ Khanh), khi được Bác Hồ đồng ý tiếp thì dẫn lên. Mỗi lần như vậy, Bác Hồ vui cười nói chuyện, khuyên bà con chăm lo sản xuất và sẵn sàng ủng hộ Việt Minh, cách mạng đánh đuổi Nhật, Tây.

Những ngày sau đó, Cụ Hồ tạm biệt gia đình đi công tác.

Cách mạng Tháng Tám thành công, kháng chiến chống Pháp bùng nổ, dân làng Lũng Cò lại đón cán bộ, chiến sĩ các cơ quan Trung ương và Quân đội lên lập chiến khu chống Pháp. Gia đình cụ Ma Văn Hiên lại được ông Lê Giản lúc đó là Tổng Giám đốc Nha Công an Trung ương chọn làm trụ sở khoảng 6 tháng năm 1947. Mối quan hệ cũ của cụ Hiên, bà Nhậy, ông Khanh với ông Lê Giản cùng với dân làng Lũng Cò đã giúp cán bộ Nha Công an Trung ương nhanh chóng xây dựng, củng cố lán trại đóng quân, luyện tập tham gia kháng chiến.

Câu chuyện về gia đình cụ Chuột được Bác Hồ chọn làm trụ sở làm việc với phái đoàn quân Đồng Minh tháng 7/1945, và trụ sở của Nha Công an Trung ương năm 1947, chúng tôi được nghe kể ngay trên chính mảnh đất có ngôi nhà xưa ở bản Lũng Cò. Chúng tôi còn được chứng kiến cuộc hội ngộ hơn nửa thế kỷ giữa ông Ma Văn Khanh cùng các cháu khi lên thăm ông bà Lê Giản vào tháng 8/2002 tại Hà Nội trong dịp lễ mừng thọ ông Lê Giản tuổi 90. Câu chuyện của vị lão thành cách mạng 90 tuổi với ông già người Tày 75 tuổi từ vùng sơn cước Tuyên Quang là những kỷ niệm đã hơn nửa thế kỷ trôi qua mà như mới diễn ra. Hình ảnh, lời nói, việc làm của Bác Hồ được các ông nhắc đến khá nhiều, cứ như Người đang trong bộ quần áo chàm, đội nón lá cọ, tay chống gậy, men theo dòng suối Lê dưới chân đồi Lũng Cò.

Vâng, có một Lũng Cò bên dòng suối Lê, một địa chỉ đỏ của thời tiền khởi nghĩa và những ngày đầu cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp; ở đó có những người dân, có những gia đình lặng lẽ vì nghĩa lớn với cách mạng. Nhưng lạ thay, hiện tấm bia bằng đá bê tông khắc dòng chữ “Địa điểm ngôi nhà Bác Hồ ở trong dịp đón tiếp phái đoàn Đồng Minh (tháng 7/1945), trước dựng ở vườn, đã bị nhà cửa cấy cối che khuất, chỉ những người thân với gia đình mới được ngắm nhìn.

Thiết nghĩ các cấp, các ngành có trách nhiệm ở TW và địa phương cần kịp thời bổ sung tôn tạo di tích lịch sử nơi Hồ Chủ tịch đã làm việc tháng 7/1945 và nơi giúp cơ quan Công an trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp ở bản Cò ngang tầm với các địa điểm trong quần thể di tích lịch sử Tân Trào, để góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ sau.

Bà Nhậy và ông Khanh là người trực tiếp giúp công sức cho cách mạng những ngày đầu và trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược cũng không nhận được chế độ từ trước tới nay. Được biết, ngày 30/6/2011, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký Nghị định số 52/CP quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng. Nghị định này có hiệu lực từ 15/8/2011, ông Ma Văn Khanh, bà Ma Thị Nhậy là những người có công giúp đỡ cách mạng đã nhiều lần gửi đơn và cả các văn bản xác nhận của một số người (trong đó có ông Lê Giản) đến các cấp chính quyền và đơn vị chức năng nay cần được khẩn trương thực hiện vì tuổi hai ông bà đã quá cao.

Duy Tường

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.