Như Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Nguyễn Thành Tài đã phát biểu tại kỳ họp lần thứ 19 của HĐND vào đầu tháng 12-2010 thì chính những vấn nạn này đã kéo giảm chất lượng cuộc sống của người dân TP. Dù vậy, cũng phải sau chừng ấy năm "gồng" sức người, sức của, loay hoay trăn trở tìm hướng giải quyết, vào năm 2010, tình trạng kẹt xe và ngập nước được cải thiện một cách cơ bản và đây cũng chính là hành trang để TP vững tin bước vào năm 2011.
Giảm kẹt xe từ khai thác hiệu quả diện tích mặt đường
Để có được kết quả kéo giảm 1/3 số vụ kẹt xe kéo dài trên 30 phút trong năm 2010 trong khi hệ thống đường sá chật hẹp tiếp tục gánh thêm lượng phương tiện giao thông tăng thêm bình quân mỗi ngày trên 1.000 xe gắn máy và hơn 120 ôtô. Với các tuyến đường khu vực trung tâm, tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường thường xuyên được các lực lượng, từ Thanh tra xây dựng, Công an phường cho tới CSGT, Thanh tra giao thông… tăng cường huy động lực lượng, ra quân giữ gìn trật tự.
Năm nay tình trạng "lô cốt" án ngữ gây cản trở giao thông, gây cảnh kẹt xe, bức xúc cho người đi đường cũng đã bị Thanh tra GTVT xử lý mạnh tay. Số lượng "lô cốt" trên địa bàn giảm dần, đến những ngày cuối năm số "lô cốt" giảm chỉ còn hơn 60 vị trí, bằng ¼ so với lúc cao điểm. Với người đi đường, giải pháp cho phép các loại xe chạy trộn dòng, tại đầu các giao lộ, vạch sơn mũi tên cho phép ôtô lấn sang phần đường của xe máy để chuẩn bị rẽ phải hoặc đặt dải phân cách cứng chống lấn tuyến cũng được các khu quản lý giao thông đô thị cho triển khai. Phần mặt đường chính giữa các giao lộ, vạch sơn "mắc võng", cấm các loại xe đậu tràn lên để mở hướng lưu thông, tránh ùn ứ cho luồng giao cắt cũng tỏ ra hiệu quả. Năm 2010, nhằm tăng cường chế tài răn đe người vi phạm, TP HCM cũng được phép thí điểm phân định mức xử phạt vi phạm nặng - nhẹ giữa khu vực nội và ngoại thành.
Một nút giao thông hiện đại trên tuyến đại lộ Đông - Tây. Ảnh: Đ.T
Nhằm giảm tải cho các tuyến giao thông huyết mạch, thường xuyên xảy ra tình trạng kẹt xe ôtô, với tuyến QL1A, giải pháp cho xe tải dưới 2,5 tấn được phép chạy vào làn xe hơi trong những giờ nhất định đã được thành phố cho áp dụng… Và chính việc tận dụng diện tích mặt đường này đã kéo giảm được tình trạng phương tiện ùn ứ, ách tắc trên tuyến khi mỗi ngày có khoảng 100 ngàn lượt xe ôtô xuôi ngược trên tuyến đường xuyên tâm thành phố này.
Tại tỉnh lộ 25B, tuyến chính ra vào cảng Cát Lái, để giảm ách tắc giao thông cho 12 - 15 ngàn lượt xe tải, xe container ra vào cảng và qua cầu Phú Mỹ mỗi ngày, hàng loạt hạng mục giao thông cũng đã và đang được hoàn tất như nút giao Cát Lái; nút giao vào cầu vượt Phú Mỹ Hưng, cầu Giồng Ông Tố… Theo nhận xét của ông Lê Hồng Việt, Phó chánh Thanh tra Sở GTVT, năm mới này, ngay sau khi hầm Thủ Thiêm thông xe, một lượng lớn ôtô lưu thông trên tuyến QL1A lâu nay sẽ chạy trên đại lộ Đông - Tây. Điều này sẽ góp phần giảm thiểu cả ùn tắc lẫn TNGT trên tuyến QL1A.
Giảm ngập và tích cực phát hiện "hố tử thần"
Năm 2010, ảnh hưởng nặng nề từ hiện tượng biến đổi khí hậu, nước biển dâng, mực nước đỉnh triều liên tiếp vượt báo động 3; nhiều lần tổ hợp mưa - triều xuất hiện cùng lúc; số trận mưa gây ngập tăng gấp rưỡi so với năm trước… song số điểm ngập hiện hữu và số điểm ngập mới phát sinh cũng đã giảm một nửa so với năm trước với thời gian, mức độ ngập được cải thiện đáng kể.
Theo ông Đỗ Tấn Long, Trưởng phòng thoát nước, Trung tâm điều hành chương trình chống ngập, ngay trước khi bước vào mùa mưa, thành phố đã chỉ đạo quyết liệt việc tháo gỡ vướng mắc để đưa vào vận hành các công trình phục vụ thoát nước. Công tác duy tu, sửa chữa hầm ga, mở rộng miệng thu nước, thay nắp hầm ga, nạo vét cống… được đồng loạt thực hiện. Những tuyến cống mới lắp đặt xong cũng được thành phố chỉ đạo nhà thầu khẩn trương đấu nối, nhất là tại những vị trí thoát nước trọng yếu.
Ngay từ đầu mùa mưa, Trung tâm chống ngập cũng đã kiểm tra, rà soát và phát hiện tổng cộng 274 vị trí cống thoát nước bị xâm hại, cản trở dòng chảy và kiến nghị nhà thầu, đơn vị thi công xử lý được tới 234 vị trí...
Với kết quả giảm ngập năm vừa qua, mục tiêu mà chính quyền TP HCM đặt ra trong năm mới này là sẽ giải quyết cơ bản tình trạng ngập nước tại khu vực trung tâm với diện tích khoảng 100km2; kiểm soát, ngăn chặn không để phát sinh điểm ngập mới trên 5 vùng còn lại với diện tích 580km2 là hoàn toàn có cơ sở. Nhất là khi hàng loạt công trình thoát nước nữa cũng đang được thành phố chỉ đạo khẩn trương hoàn thành trong năm 2011.
Hiện tượng mặt đường sụt lún trở thành "hố tử thần" cũng đã được chính quyền TP quyết liệt chỉ đạo các cơ quan chuyên trách kiểm tra, xử lý. Một mặt, các đơn vị liên quan đã đưa máy móc, thiết bị hiện đại vào dò tìm. Mặt khác, lực lượng Thanh tra GTVT và các khu quản lý đô thị tích cực phối hợp kiểm tra, phát hiện khiếm khuyết trên hệ thống đường giao thông.
Ông Trần Hồng Nam, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT cho biết, UBND TP cũng đã chỉ đạo các lực lượng chuyên trách phải khẩn trương rào chắn, trực chốt cảnh báo để bảo đảm an toàn cho người đi đường ngay khi phát hiện "hố tử thần" và tìm biện pháp khắc phục sớm. Và Sở GTVT cũng đã cho công bố số điện thoại nóng của các cơ quan chuyên trách để người dân phát hiện "hố tử thần" sẽ phản ánh kịp thời với các đơn vị quản lý...
Dù kết quả còn khiêm tốn, để giải quyết hệ lụy phát sinh từ thực trạng quá tải hạ tầng đô thị chính quyền TP HCM còn nhiều việc phải làm, song chính cách vào cuộc tích cực, khẩn trương của chính quyền TP trong việc giải quyết vấn nạn kẹt xe, ngập nước và "hố tử thần" đã phần nào làm vơi bớt đi nỗi lo âu, bức xúc tạo được sự cảm thông của người dân. Đây cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm của một chính quyền đô thị do dân, vì dân
