Lời giải cho cuộc khủng hoảng năng lượng của châu Âu

Châu Âu chuẩn bị bước vào một mùa đông băng giá với nguy cơ thiếu khí đốt, giá nhiên liệu tăng vọt do gián đoạn nguồn cung từ Nga. Các lãnh đạo tại châu Âu luôn khẳng định chính cuộc chiến tại Ukraine đã đẩy Lục địa già rơi vào tình cảnh này. Tuy nhiên, nguyên nhân thực sự gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu Âu liệu có phải chỉ do chiến dịch quân sự đặc biệt của Điện Kremlin?

Chính sách năng lượng cấm đầu tư vào một số ngành công nghệ chỉ vì những quan điểm về hệ tư tưởng, đồng thời bỏ qua an ninh nguồn cung, đã được chứng minh là sẽ có kết cục thất bại thảm hại. Trên thực tế, nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng ở Liên minh châu Âu (EU) không phải là sự thất bại của thị trường hoặc thiếu các lựa chọn thay thế. Nó được tạo ra bởi sự áp đặt chính trị.

Lời giải cho cuộc khủng hoảng năng lượng của châu Âu -0
An ninh năng lượng trở thành chủ đề chi phối các cuộc họp của EU hiện nay.

Theo thống kê, 70-75% biểu giá điện ở hầu hết các nước châu Âu bao gồm chi phí quy định, trợ cấp và thuế do chính phủ đặt ra. Phần còn lại, cái gọi là phát điện “tự do hóa”, chính là phụ phí phát thải CO2. Ví dụ điển hình là Đức: Theo số liệu của Hiệp hội Các ngành công nghiệp năng lượng và nước Đức (BDEW) năm 2021, chỉ có 24% các chi phí trong hóa đơn điện hộ gia đình là “chi phí nhà cung cấp”. Phần lớn chi phí là thuế và chi phí do chính phủ quy định: Phí điện lưới (24%), phụ phí năng lượng tái tạo (20%), thuế bán hàng - VAT (16%), thuế điện (6%), thuế ưu đãi (5%), thuế trách nhiệm hải ngoại (0,03%), phụ phí cho các nhà máy nhiệt điện kết hợp (0,08%), thuế cho chiết khấu của ngành đối với phí lưới điện (1,3%). Tuy nhiên, “vấn đề”, theo thông điệp của Chủ tịch Ủy ban châu Âu, là thị trường.

Những chính sách can thiệp sai lầm

Sự can thiệp của chính phủ bao gồm đóng cửa các nhà máy sản xuất năng lượng hạt nhân và phụ thuộc ồ ạt vào khí đốt tự nhiên và than non (như Đức đã làm); ngăn cấm sự phát triển trong nước của khí đốt tự nhiên phi truyền thống tại châu Âu; đóng cửa các hồ chứa trong khi thủy điện là chìa khóa để giảm hóa đơn tiền điện của các hộ gia đình; tăng trợ cấp không đúng lúc và sau đó tăng thuế đối với các công nghệ hiệu quả; ngăn chặn đường ống dẫn khí đốt có thể tăng gấp đôi sự kết nối với Pháp; cấm khai thác mỏ lithium trong khi nói về bảo vệ năng lượng tái tạo - vốn cần đến mặt hàng này; điền vào hóa đơn của người tiêu dùng các khoản thuế và chi phí được quy định không liên quan đến việc tiêu thụ năng lượng.

Về bản chất, sự can thiệp là một chuỗi những sai lầm trong chính sách năng lượng khiến châu Âu có giá điện và khí đốt tự nhiên đắt hơn gấp đôi so với ở Mỹ. Việc loại bỏ các năng lượng tải trung bình (hạt nhân, thủy điện) vốn luôn hiệu quả và thay thế chúng bằng năng lượng tái tạo vốn cần dự phòng khí tự nhiên và đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng rất tốn kém. Chính sách này hiện đang được áp dụng trên khắp châu Âu và chưa có dấu hiệu cho thấy thực tế này sẽ được thay đổi.

EU đang gấp rút triển khai các nhà máy nổi tái hóa khí. Trên thực tế, tất cả các tàu khí đốt tự nhiên hóa lỏng cho mùa đông này đã được ký hợp đồng. Cũng chính các chính phủ từng từ chối tăng cường chuỗi cung ứng khí đốt tự nhiên khi nó còn rẻ hiện đang chi một lượng lớn tiền cho các giải pháp hiệu quả thấp.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula Von Der Leyen đã đưa ra 2 thông điệp gây nhiều chú ý: Đầu tiên, bà tuyên bố can thiệp mạnh mẽ vào thị trường điện. Sau đó, tại Hội nghị thượng đỉnh về an ninh năng lượng Biển Baltic, bà đã công bố đề xuất tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 45% tổng sản lượng điện vào năm 2030. Tuy nhiên, thực tế là việc gia tăng năng lượng tái tạo một cách ồ ạt không giúp loại bỏ được nguy cơ phải phụ thuộc vào Nga hoặc các nhà cung cấp hàng hóa khác.

Năng lượng tái tạo là chìa khóa giải quyết vấn đề?

Thứ nhất, năng lượng tái tạo chỉ có thể trở thành một nguồn năng lượng tích cực nếu được đặt trong một sự hài hòa cân bằng các nguồn năng lượng, chứ không tự nhiên mà tích cực, bởi tính chất biến động và không liên tục của ngành công nghệ tạo ra loại năng lượng này. Tuy nhiên, các chính trị gia đã áp đặt một sự pha trộn các năng lượng không ổn định với chính sách cấm các công nghệ nền tảng có thể hoạt động liên tục và điều này khiến giá cả tăng vọt với người tiêu dùng, đồng thời đe dọa an ninh nguồn cung.

Thứ hai, triển khai năng lượng tái tạo không giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên. Năng lượng tái tạo, theo định nghĩa, không liên tục và rất biến động cũng như khó lập kế hoạch.

Thứ ba, đầu tư nhiều hơn vào năng lượng tái tạo là tích cực nhưng không chính trị gia nào có thể nói rằng chúng là giải pháp duy nhất. Vấn đề lưu trữ, chi phí thiên văn của một mạng lưới pin và cơ sở hạ tầng cần thiết - ước tính hơn 2.000 tỷ euro nếu khả thi - là những yếu tố chính. Nếu ngày nay, châu Âu có 100% hỗn hợp năng lượng đến từ mặt trời và gió, nó sẽ biến động quá mức và không có tính liên tục. Trong giai đoạn năng lượng mặt trời và gió thấp, nó sẽ làm tăng sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên, vốn cần thiết như một loại năng lượng dự phòng và tăng nhu cầu về thủy điện, điện hạt nhân, các loại năng lượng tải trung bình có hiệu quả trong mọi thời điểm. Ngoài ra, việc triển khai nhiều năng lượng tái tạo cũng đòi hỏi chi phí lớn cho đầu tư truyền tải và phân phối, điều làm cho biểu giá càng trở nên đắt hơn.

Nếu có một điều mà cuộc khủng hoảng này có thể cho chúng ta thấy thì đó là thực tế rằng thứ mà châu Âu cần là nhiều thị trường hơn và ít can thiệp hơn. Châu Âu lâm vào cuộc khủng hoảng như hiện nay là do hàng loạt chính sách sai lầm của các nhà lập pháp, những người đang kiểm soát hỗn hợp năng lượng. Tầm quan trọng của một sự phối hợp cân bằng giữa điện hạt nhân, thủy điện, khí đốt và năng lượng tái tạo ngày càng rõ ràng hơn. Chính sách năng lượng theo chủ nghĩa can thiệp đã thất bại thảm hại. Sự can thiệp nhiều hơn sẽ không giải quyết được cuộc khủng hoảng này.

Ngọc Bích

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.