Lợi dụng vụ án Hồ Duy Hải để xuyên tạc

Trong vụ án Hồ Duy Hải, phán quyết của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao chỉ rõ những sai sót chuyên môn của cơ quan tiến hành tố tụng địa phương, nhưng sai sót đó không làm thay đổi bản chất vụ án. Do đó, không thể suy diễn, thổi phồng vụ án rồi đưa ra yêu cầu “tam quyền phân lập” để chống oan, sai...

Vụ án Hồ Duy Hải diễn ra cách đây 12 năm và kéo dài đến nay, thu hút sự quan tâm đặc biệt của công luận trong và ngoài nước. Để xem xét toàn diện bản chất vụ án và quá trình tố tụng, từ ngày 6-8/5/2020, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao mở phiên giám đốc thẩm. Tuy nhiên, nhiều đối tượng lợi dụng sự kiện này để xuyên tạc vụ án, bản chất của nền tư pháp XHCN, diễn biến tình hình theo chiều hướng “chính trị hóa” vụ án này.

Tung hỏa mù, suy diễn một chiều

Cụ thể, ngày 8/5/2020, Đài BBC đưa bài viết của đối tượng Nguyễn Văn Đài (đối tượng cầm đầu của tổ chức “Hội anh em dân chủ” vốn đã 2 lần bị kết án tù về tội “Tuyên truyền chống nhà nước” và bị trục xuất sang Đức). Nội dung phát biểu xuyên tạc về vụ án Hồ Duy Hải và cho rằng “Tòa Việt Nam chỉ có tam quyền phân lập mới hết được án oan sai. Với chế độ Cộng sản, họ chỉ coi luật sư là vật trang trí cho đủ phiên tòa, để họ tránh sự chỉ trích từ quốc tế, cũng như từ người dân, vai trò của luật sư ít quan trọng... Sau khi xem hồ sơ, cùng với tất cả chứng cứ mà các luật sư của Hồ Duy Hải đã biện luận trước tòa trước đây, tôi cho rằng đây là một vụ án oan sai”.

Trước đó, ngày 8/5/2020, cũng trên BBC đưa bài phân tích với tiêu đề “không loại trừ cạnh tranh chính trị trong vụ án Hồ Duy Hải”,đồng thời suy diễn cho rằng “ngành tư pháp Việt Nam không vận hành và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Từ đó dẫn đến sự mất niềm tin của người dân vào sự công minh và khách quan của Tòa án, Viện kiểm sát, Công an. Thật nguy hiểm khi sự vi phạm pháp luật của không ít cán bộ công chức tư pháp lại nhân danh pháp luật, dẫn đến những hậu quả, oan sai và ảnh hưởng đến uy tín của ngành tư pháp”.

Ngay sau khi Hội đồng thẩm phán TAND tối cao bác kháng nghị của VKSND tối cao, trên báo Tiếng Dân đã đăng tải nhiều bài phân tích theo chiều hướng tiêu cực một cách có chủ đích, suy diễn vô căn cứ kết quả phiên tòa. Họ luận điệu rằng: Công lý và số phận của Hồ Duy Hải có phải là đã ưu tiên quan trọng nhất? “Y án” không đơn giản chỉ để cứu uy tín chính trị của Chánh án Nguyễn Hòa Bình. Bằng phán quyết này, thành tích “phá án” của cơ quan điều tra 12 năm trước được bảo vệ; nền tư pháp không phải ghi thêm một án oan. Rồi “trong lịch sử tố tụng của Việt Nam, hung thủ các vụ án mạng nghiêm trọng gần như đều nhanh chóng bị bắt. Tiền thưởng, huân chương, sao gạch nhanh chóng được ban phát…”.

Không thể phủ nhận tính chất đặc biệt nghiêm trọng và mức độ phức tạp của vụ án, trong đó có sai sót của cơ quan tố tụng địa phương đã được chỉ ra trong kháng nghị và tại phiên tòa. Tuy nhiên, lợi dụng vào diễn biến xét xử giám đốc thẩm vụ án, nhiều cơ quan truyền thông quốc tế, mạng Internet, các trang phản động hải ngoại và mạng xã hội lợi dụng để tung các bài viết, phân tích theo hướng suy diễn, xuyên tạc. Từ đó miệt thị chế độ, nền tư pháp, cơ quan tố tụng; khoét sâu nỗi đau gia đình bị can, quy kết, suy diễn, chính trị hóa vụ án; kích động, gây tâm lý hoang mang, mất niềm tin của nhân dân.

Và luận điệu đòi “tam quyền phân lập”

“Tam quyền phân lập” từ lý thuyết đến thực tiễn mô hình, thể chế nhà nước được hình thành, phát triển trong cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống chế độ phong kiến quân chủ chuyên chế. Lý thuyết này được các nhà tư tưởng, chính trị, triết học như John Locke (1632-1704) người Anh, Montesquieu (1689-1755) và Jean-Jacques Rouseau (1712-1778) người Pháp sáng lập và phát triển. Theo đó, “tam quyền phân lập” là quyền lực nhà nước cần được chia thành 3 quyền: lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Các quyền này có tính độc lập, song có mối quan hệ kiềm chế, đối trọng, kiểm soát lẫn nhau. Sự phân quyền này theo cả chiều dọc và chiều ngang trong hệ thống quyền lực nhà nước tư bản. Không thể phủ nhận, so với thời bấy giờ và xã hội phong kiến, mô hình nhà nước quân chủ chuyên chế phong kiến thì “tam quyền phân lập” là một bước tiến của lịch sử tư tưởng nhân loại về mô hình nhà nước, kiến trúc thượng tầng.

Và thực tế, trên thế giới hiện nay, hầu hết các nước tư bản đều vận dụng thuyết “tam quyền phân lập” trong xây dựng, tổ chức bộ máy quyền lực nhà nước với các thể chế khác nhau, như cộng hòa tổng thống, cộng hòa nghị viện, quân chủ lập hiến…

Mô hình tổ chức nhà nước của Mỹ là một điển hình của thể chế “tam quyền phân lập”, được coi là văn minh, dân chủ tư sản. Tuy nhiên, liệu “tam quyền phân lập” có hết được án oan sai không? Câu trả lời không. Hãng thông tấn Reuters dẫn công bố báo cáo của Tổ chức theo dõi có tên National Registry of Exonerations cho biết, kỷ lục năm 2015 ở Mỹ có 149 trường hợp được công bố giải oan, với những người được hủy án đã ở tù trung bình khoảng 14 năm.

Cũng trên Reuters, Giáo sư Samuel Gross tại Đại học University of Michigan, người đứng đầu tổ chức trên cho hay: “Hiện đang có sự công nhận rằng đây là vấn đề xảy ra thường xuyên, chứ không phải lâu lâu một lần và không tiên đoán được, những trường hợp được giải oan chỉ như giọt nước trong chiếc xô đầy”.

Trong số những người được giải oan có 58 người bị kết tội sát nhân, kể cả 5 người bị án tử hình. Có chừng 3/4 những trường hợp hủy án sát nhân do gồm cả việc giới hữu trách có hành vi sai trái. Một số đông khác những người bị án oan liên quan đến vấn đề ma túy. Có nhiều trường hợp những người bị giam giữ chờ xét xử đã nhận bừa để khỏi phải ra tòa, nơi họ có thể gặp các bản án nặng nề hơn. Trong năm 2015, Texas có 54 trường hợp được biết là hủy án; New York có 17 và Illinois có 13 vụ...

Như vậy, án oan sai là vấn đề không chỉ của nền tư pháp bất kỳ nước nào, không phân biệt chế độ chính trị xã hội, thể chế quyền lực nhà nước, trình độ phát triển kinh tế, xã hội. Nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó có năng lực, ý thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình hoạt động tố tụng của mỗi vụ án cụ thể. Thể chế “tam quyền phân lập” không thể là phương thức và giải pháp duy nhất, phù hợp để giải quyết vấn đề án oan sai hiệu quả.

Sự phân quyền lực theo chiều ngang (lập pháp, hành pháp, tư pháp) và theo chiều dọc (giữa trung ương và địa phương) có giá trị và tính tích cực nhất định, nó tạo ra cơ chế kiềm chế, giám sát, đối trọng giữa các nhánh quyền lực, hạn chế sự lấn quyền, lạm quyền, tập trung quyền lực vào một cá nhân, tổ chức. Tuy nhiên, “tam quyền phân lập” bản thân nó không xóa bỏ được cơ cấu quyền lực, chức vị của tổ chức, cá nhân trong cơ cấu quyền lực nói chung và mỗi nhánh quyền lực nói riêng.

Điều này dẫn đến tác động tiêu cực như: trì hoãn, né trách, phủ quyết các hoạt động, quyết định do lợi ích nhóm, cá nhân; nó không phát huy sức mạnh, nguyên tắc tập trung dân chủ, ý chí, trí tuệ tập thể. Đối với Việt Nam, Cương lĩnh của Đảng xác định: Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, mà nền tảng là liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp”.

Quan điểm này phản ánh đúng hiện thực khách quan, đúng bản chất quyền lực của nhà nước xã hội chủ nghĩa, kế thừa những giá trị tinh hoa của nhân loại, trong đó có giá trị tích cực của “tam quyền phân lập”.

Một ví dụ cụ thể như thế để thấy, những suy diễn vô căn cứ, luận điệu trên chỉ là chiêu trò lợi dụng vụ án nhằm thực hiện âm mưu chính trị mà họ đã và đang theo đuổi. Thủ đoạn này cần được nhận diện, mạnh mẽ lên án và đấu tranh.

Đối với hoạt động điều tra, truy tố, xét xử ở nước ta, việc để xảy ra một số vụ án oan, sai đã được cơ quan tiến hành tố tụng chỉ ra và các trường hợp đó được đền bù oan, sai theo Nghị quyết 388/2003 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Còn trong vụ án Hồ Duy Hải, phán quyết của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao chỉ rõ những sai sót chuyên môn của cơ quan tiến hành tố tụng địa phương, nhưng sai sót đó không làm thay đổi bản chất vụ án. Do đó, không thể suy diễn, thổi phồng vụ án rồi đưa ra yêu cầu “tam quyền phân lập” để chống oan, sai.

Lê Thế Cương(Học viện Chính trị CAND)

Các tin khác

Thực tiễn sinh động phản bác luận điệu xuyên tạc hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại châu Âu

Thực tiễn sinh động phản bác luận điệu xuyên tạc hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại châu Âu

Vừa qua, nhân chuyến thăm châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (từ ngày 19 đến 24/10/2026 tới Đan Mạch, Liên minh châu Âu - EU và Vương quốc Bỉ), một số tổ chức và cá nhân người Việt hải ngoại tái diễn điệp khúc cũ, lên mạng kêu gọi tụ tập biểu tình, vu cáo, chỉ trích lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam, gây chia rẽ quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với các nước châu Âu.

Cảnh giác việc lợi dụng vụ án Ngô Văn Dũng để xuyên tạc, hướng lái dư luận

Cảnh giác việc lợi dụng vụ án Ngô Văn Dũng để xuyên tạc, hướng lái dư luận

Lợi dụng những tình tiết liên quan đến vụ việc Cơ quan điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk bắt giữ, khởi tố đối với bị can Ngô Văn Dũng, một số đối tượng đã sử dụng thông tin về quá khứ chấp hành án của đối tượng này để diễn giải việc khởi tố theo hướng “trả thù”, “đàn áp”, xử lý vì lý do chính trị, tạo cớ chống phá Nhà nước.

Lại đánh tráo bản chất, quy kết sai trái về tự do tôn giáo

Lại đánh tráo bản chất, quy kết sai trái về tự do tôn giáo

Bổn cũ soạn lại, một số tổ chức khoác danh nhân quyền cùng sự hỗ trợ của cơ quan truyền thông nước ngoài đã đưa ra những nhận định phiến diện, sai lệch về tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam, đánh tráo bản chất, sử dụng một số vụ việc riêng lẻ để phủ nhận những nỗ lực bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta.

Cần tỉnh táo trước những “quan điểm khác” chủ trương của Đảng về trọng dụng nhân tài

Cần tỉnh táo trước những “quan điểm khác” chủ trương của Đảng về trọng dụng nhân tài

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng cơ chế phát hiện, thu hút, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài là yêu cầu khách quan. Tuy nhiên, trước những chủ trương mới của Đảng về thu hút, trọng dụng nhân tài, trong dư luận và trên không gian mạng có những hoài nghi, quan ngại, cả những suy diễn lệch lạc, những luận điệu bôi nhọ, chống phá chế độ đòi hỏi cần cách nhìn tỉnh táo, đảm bảo tính toàn diện, khách quan.

VNeID và những luận điệu xuyên tạc về định danh, liên kết thông tin

VNeID và những luận điệu xuyên tạc về định danh, liên kết thông tin

Sự phát triển của VNeID và quá trình kết nối, chia sẻ dữ liệu đang tạo ra những thay đổi quan trọng trong quản trị số và cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, một số bài viết, thông tin trên không gian mạng hiện nay lại đang cố tình đồng nhất định danh điện tử với “kiểm soát toàn diện”, kết nối dữ liệu với “Nhà nước nắm mọi thông tin cá nhân”, từ đó tạo ra tâm lý hoài nghi, lo ngại trong xã hội.

Không thể nhân danh nhân quyền để đánh tráo bản chất, bao che khủng bố

Không thể nhân danh nhân quyền để đánh tráo bản chất, bao che khủng bố

Ngày 28/9/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Nguyễn Đức Thuận, Hồ Phạm Hiệp Huy, Thái Công Trường Sơn để điều tra về tội “Khủng bố” theo quy định tại Khoản 2, Điều 299 và tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” theo quy định tại Khoản 2, Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Sức mạnh của thế trận an ninh chủ động và bài học cảnh tỉnh

Sức mạnh của thế trận an ninh chủ động và bài học cảnh tỉnh

Kế hoạch tội ác tại cửa khẩu Mỹ Quý Tây đã bị ngăn chặn, khẳng định thế và lực của một đất nước Việt Nam tự tin hội nhập, mở rộng vòng tay hòa hợp với kiều bào và bạn bè quốc tế, nhưng đồng thời luôn kiên quyết, đủ bản lĩnh để bảo vệ bình yên cho Tổ quốc. 

Không thể suy diễn sai trái đường lối của Đảng ta về kiều bào

Không thể suy diễn sai trái đường lối của Đảng ta về kiều bào

Trong chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và thực hiện các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ, tối 21/9 (theo giờ địa phương), tại thành phố New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự sự kiện văn hóa nghệ thuật “Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc” và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ.

Người dân Tây Nguyên cần cảnh giác trước luận điệu xuyên tạc của Ksor Non

Người dân Tây Nguyên cần cảnh giác trước luận điệu xuyên tạc của Ksor Non

Thời gian gần đây, lợi dụng mạng xã hội, Ksor Non - một đối tượng chống phá Đảng, Nhà nước ta đang sống lưu vong tại Thái Lan - đã liên tiếp đăng tải những video clip, những phát ngôn chống phá với mục đích vu khống chính quyền và lực lượng Công an “đàn áp dân tộc, tôn giáo, cướp đất, cướp tài sản” của người dân trên địa bàn Tây Nguyên…

Dự án cảnh quan sông Hồng: Cảnh giác chiêu trò tung hoả mù, kích động đối kháng (Bài 1)

Dự án cảnh quan sông Hồng: Cảnh giác chiêu trò tung hoả mù, kích động đối kháng (Bài 1)

Lợi dụng sự quan tâm đặc biệt của người dân đối với Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, các thế lực xấu tìm cách xuyên tạc, vu cáo mục đích, ý nghĩa, việc triển khai dự án, đưa ra những thông tin sai trái, gây hoang mang, lo lắng nhằm kích động người dân đối kháng chính quyền.

Xử lý thông tin và hành vi sử dụng công nghệ, mạng máy tính, viễn thông xâm phạm an ninh, trật tự trên không gian mạng.

Lại giở trò vu cáo “bịt miệng dân” trên không gian mạng

Luật An ninh mạng 2025 (có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026) quy định về hoạt động bảo vệ an ninh mạng, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Để hướng dẫn thi hành luật, ngày 19/8/2026, Chính phủ đã ban hành các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành. Lợi dụng việc luật có hiệu lực với nhiều quy định mới, các thế lực thù địch, phản động tập trung công kích, đả phá.

Năm học mới, cảnh giác âm mưu xuyên tạc, làm chệch định hướng giáo dục

Năm học mới, cảnh giác âm mưu xuyên tạc, làm chệch định hướng giáo dục

Lĩnh vực giáo dục, đào tạo có vai trò quyết định đến tiến trình phát triển lâu dài của đất nước, tác động đến mọi ngành nghề, đời sống và các tầng lớp xã hội. Các thế lực thù địch coi đây là một trong những mũi nhọn để thúc đẩy “tự diễn biến”, đưa nền giáo dục Việt Nam chệch hướng XHCN và đi theo quỹ đạo của phương Tây.

“Cách mạng màu” - nhận diện rõ bản chất để phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả

“Cách mạng màu” - nhận diện rõ bản chất để phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả


Để thực hiện âm mưu tiến hành “Cách mạng màu” tại Việt Nam, thời gian qua, các thế lực thù địch đẩy mạnh chỉ đạo, móc nối, liên kết với một số tổ chức, hội nhóm, cá nhân có tư tưởng chống đối trong và ngoài nước tiến hành các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng, ngoại giao... Vụ kêu gọi tụ tập dưới danh nghĩa đặt hoa tưởng niệm tại "gốc cây 55" chính là biểu hiện của hoạt động nhằm thực hiện "cách mạng màu".  

Cảnh giác những “biến thể” mượn danh Gen Z phá hoại tư tưởng

Cảnh giác những “biến thể” mượn danh Gen Z phá hoại tư tưởng

Thế hệ trẻ hiện nay được biết đến với sự năng động, khả năng tiếp cận với khoa học, công nghệ hiện đại nhanh nhưng cũng là nhóm người đang chịu sự tác động không nhỏ bởi các tiêu cực xã hội. Các đối tượng chống đối chính trị đã và đang tìm mọi cách tác động, chuyển hóa nhận thức, từng bước làm suy giảm “sức đề kháng” trước các thông tin xấu, độc, gieo rắc mầm mống biểu tình, bạo loạn, “cách mạng màu” trong giới trẻ ở Việt Nam.