Xung quanh đề xuất của Bộ NN&PTNT lên Chính phủ xin phép nhập khẩu trở lại nội tạng trắng đông lạnh làm thực phẩm, đã có nhiều ý kiến phản đối bởi đây là loại thực phẩm ít dinh dưỡng, ở các nước phát triển chỉ sử dụng để làm thức ăn gia súc, phân bón. Hơn nữa, loại thực phẩm này nhanh phân hủy nên thường được tẩm ướp hóa chất và làm sạch bằng chất tẩy rửa không có lợi cho sức khỏe con người. Ngay cả người tiêu dùng cũng không đồng tình với đề xuất trên dù sử dụng nội tạng làm thực phẩm là thói quen của người Việt Nam.
Có thể nhập cả mầm bệnh vào trong nước
Công văn do Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám ký gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải nêu rõ, do các cơ quan chức năng ở cửa khẩu đã kiểm soát tốt sản phẩm thịt và nội tạng động vật đông lạnh nhập khẩu, vì vậy đề nghị Chính phủ cho phép các doanh nghiệp được nhập trở lại đối với sản phẩm nội tạng trắng đông lạnh vào Việt Nam sau hơn 2 năm cấm nhập. Nội tạng được đề xuất cho nhập là nội tạng trắng như lòng, tràng, dạ dày.
Bộ NN&PTNT giải thích, các nước thành viên WTO, đặc biệt là các đối tác thương mại lớn đã… gây sức ép với Việt Nam khi cho rằng, nước ta đã vi phạm quy định của Hiệp định Kiểm dịch động, thực vật (SPS) khi cấm nhập nội tạng. Số lượng nhập khẩu nội tạng trắng cũng không lớn và năng lực kiểm soát ATTP đối với các sản phẩm động vật nhập khẩu của Việt Nam đã được nâng lên. Bộ NN&PTNT cho rằng, việc ngừng nhập khẩu nội tạng trắng kéo dài, đang tạo ra những khó khăn trong quan hệ thương mại của nước ta với các đối tác lớn?
Từ thực tế kiểm soát vận chuyển, buôn bán nội tạng trong những năm vừa qua, có thể thấy, mặc dù bị phát hiện thường xuyên với số lượng lớn, nhưng nội tạng bẩn vẫn tuồn vào trong nước, ra chợ, vào nhà hàng, lên bàn nhậu và hầu như loại sản phẩm này không có nguồn gốc rõ ràng, không qua bất cứ khâu kiểm dịch nào. Đối với người chăn nuôi, việc nhập khẩu nội tạng cũng không mang lại lợi ích gì.
Ông Trần Văn Chiến, Chủ nhiệm HTX Cổ Đông, Sơn Tây, Hà Nội cho biết, một lứa chăn nuôi ở HTX ông phụ trách có khoảng 170.000 con lợn. Khi xuất lợn, các lò mổ phản ánh lại, nội tạng tiêu thụ rất khó. “Thậm chí có thời điểm bán nội tạng cho những người nuôi cá sấu cũng vẫn ế. Nếu cho phép nhập khẩu, các cơ quan chức năng không kiểm soát tốt có thể mang theo mầm bệnh vào trong nước, ảnh hưởng tới người chăn nuôi", ông Chiến phản ánh.
Từ góc nhìn của chuyên gia chăn nuôi, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Đăng Vang cho rằng, nội tạng có khả năng tồn dư các độc tố lớn. Hơn nữa, theo ông Vang, về mặt dinh dưỡng, hàm lượng protein trong nội tạng cũng thấp, người ăn phải nội tạng có nhiễm vi sinh vật rất dễ bị ngộ độc. Tuy sản phẩm nội tạng trắng nhập khẩu không nhiều, nhưng có nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh trên gia súc, gia cầm, nhất là qua đường nhập lậu. Do vậy, khi chưa làm tốt công tác kiểm soát nhập khẩu sản phẩm từ động vật thì không nên nhập. “Trước khi đưa ra đề xuất nhập khẩu nội tạng, đáng lẽ Bộ NN&PTNT cần tham khảo ý kiến của người dân và nhà khoa học”.
Nội tạng không rõ nguồn gốc bán tràn lan
Trong khi đề xuất nhập khẩu nội tạng đang bị dư luận “tẩy chay”, thị trường tiêu thụ mặt hàng này không hề biến động. Tại một số chợ, trên địa bàn Hà Nội kinh doanh nội tạng động vật, cả loại sống lẫn loại chín vẫn sôi động và hầu như đều không đảm bảo các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm. Chợ Nguyễn Công Trứ, chợ Bưởi, chợ Yên Phụ, chợ Tứ Liên, lòng lợn, tim gan, tràng, dồi tiết…được bày bán ngay tại cổng chợ không che đậy, phơi bụi đường rất mất vệ sinh. Và đương nhiên, tất cả đều không rõ nguồn gốc, không có bất cứ giấy tờ chứng nhận chúng được lấy từ các lò mổ hợp pháp. 5 giờ chiều, PV có mặt tại chợ Yên Phụ, quận Tây Hồ.
Cả chợ có khoảng gần chục hàng bán đồ ăn chín. Bàn bán lòng được bày bán đủ loại: lòng non, lòng già, tràng, dạ dày, dồi tiết, gan.. bày bán trực tiếp, không tủ, không túi che đậy. Giá bán lòng xe điếu (lòng non của lợn) đã được chế biến sẵn có giá từ 400.000 – 500.000 đồng/kg. Dạ dày: 30.000 đồng/lạng, tràng lợn 40.000 đồng/lạng, dồi 23.000 đồng/lạng.
Chị Lan, kinh doanh lòng lợn tại chợ Hàng Da, cho biết: "Cửa hàng chị chuyên cung cấp lòng lợn và nội tạng cho các nhà hàng, cửa hàng lẩu ở Hà Nội, mặt hàng này bán rất chạy. Giá cả thì sẽ bán theo số lượng đặt hàng của khách. Bao nhiêu cũng đáp ứng được”.
Các món ăn từ nội tạng động vật lại tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ nhiễm bệnh, bởi hiện có rất nhiều lái buôn đã nhập lậu những loại nội tạng động vật không rõ nguồn gốc, thậm chí đã bị ôi thiu, rồi giao cho các cửa hàng chế biến, hay tại các chợ để bán. Liên tục trong thời gian qua, các cơ quan chức năng đã thu giữ hàng tấn nội tạng động vật đã bị thối, được nhập lậu từ Trung Quốc về, những mặt hàng này nếu trót lọt sẽ được tiêu thụ trong nội địa bằng cách tẩy rửa bằng hóa chất rồi lại đem bán cho người dân với giá cắt cổ, nên có nguy cơ nhiễm bệnh rất cao. Vì thế, không nên nhập khẩu nội tạng và Bộ NN&PTNT nên rút lại đề xuất này, vì sức khỏe người tiêu dùng