Chiều cuối tuần, tại quán nhậu hải sản GB trên đường Yersin (TP Nha Trang), ông chủ quán tên Tùng luôn miệng xuýt xoa khi nguồn tu hài không đáp ứng được nhu cầu ẩm thực của khách. "Cua, ghẹ, cá mú, tôm tít, cá ông binh, cá bò da, bò hòm… quá thường. Tu hài, nhất là những con có sữa đang làm khách điên đầu đó nghen".
Ông Tùng, giải thích: "Tu hài có nghĩa chiếc giầy có vòi. Đây là loài hai mảnh cùng họ với nghêu, sò, ốc, hến xuất hiện ở vùng biển Khánh Hòa vài năm trở lại đây. Do nó có vị lạ, thơm, ngọt nên nam thanh nữ tú đến dân nhậu đều kết".
Các chủ quán tiết lộ, nguồn tu hài cung cấp cho hệ thống quán ăn, nhà hàng hải sản tại vịnh Nha Trang hoàn toàn phụ thuộc vào đội quân khai thác từ tự nhiên tại các làng chài Cầu Đá, Ba Làng, Bãi Tiên, Lương Sơn…
Hàng trăm thợ lặn chuyên nghiệp ngày lại ngày rà từng centimet mặt biển truy lùng "giầy có vòi". Thợ lặn Nguyễn Tám ở xóm chài Lương Sơn (Nha Trang) là một trong số đó. Tám cho biết trước đây chủ yếu lặn tôm hùm giống, cá mú, cá chình, đẻn biển. Sau những loài kia hiếm dần nên Tám chuyển sang lặn ốc tù và, ốc bàn tay và các loại sò như sò điệp, sò lông…
Tu hài mới xuất hiện gần đây nhưng nhờ được giá nên đang là đối tượng chăm sóc chính của Tám. Hùng bạn lặn của Tám, bày tỏ săn được 1 ký lô tu hài bằng hơn chục kí lô sò lông, gặp con có trọng lượng từ 0,5kg trở lên thì càng trúng đậm nên cánh thợ lặn đã rất nhiệt tình lùng sục mái nhà của vua thủy tề đặng tuyển "giầy có vòi" đưa vào quán nhậu.
Với 18 loại axit amin, trong đó có một số loại không thể thay thế, thịt tu hài được các nhà khoa học đánh giá có hàm lượng dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe con người nên là mặt hàng thủy sản xuất khẩu có giá trị. Tại miền Bắc, tu hài tập trung ở Quảng Ninh, Hải Phòng.
Mớ tu hài mới bắt được.
Trong nhiều năm, hầu như không bắt gặp tu hài tại các tỉnh miền Trung, miền
Nhưng buồn làm sao, vừa xuất hiện thì loài tu hài đã đứng trước nguy cơ tàn lụi do sự khai thác quá mức của ngư dân. Điều đáng quan ngại hơn là nạn truy sát tu hài đã để lại nhiều hệ lụy khôn lường. Theo các chuyên gia Viện Hải dương học Nha Trang, với đặc tính lọc thức ăn từ mùn bã hữu cơ của nghề nuôi trồng thủy hải sản, tu hài có tính năng cải tạo sự ô nhiễm của môi trường biển, đặc biệt là tiêu diệt ngoài các loài tảo độc gây hại cho mái nhà đại dương.
Do đó, nạn khai thác tu hài kiểu tận diệt là thiệt thòi lớn cho môi trường biển vốn đã và đang bị tác động nguy hại từ lượng chất thải không mong đợi của hơn 1.000 du khách mỗi ngày. Cùng đó là các hoạt động nuôi trồng, sinh hoạt khác của cư dân bản địa