Lo ngại tình trạng giả mạo chứng nhận xuất xứ hàng hóa Việt Nam

Theo thống kê của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong năm 2018 VCCI đã nhận được hơn 100 thư khiếu nại từ hải quan nước ngoài yêu cầu thẩm tra lại 287 bộ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được phát hành bởi VCCI...

Các mặt hàng bị khiếu nại phổ biến gồm: Tôm, xe, đinh vít, lốp xe, quần áo, gạch men, găng tay, da giày, thực phẩm... Trong đó, thị trường châu Âu khiếu nại chiếm đến 90%, còn lại 10% là các thị trường khác như Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ, Iraq, Turkey...

Nguyên nhân khiếu nại xuất xứ hàng hóa Việt Nam chủ yếu có 2 dạng: Thứ nhất là C/O giả chữ ký con dấu của người có thẩm quyền ký và tổ chức cấp phát C/O; thứ hai, do nghi ngờ về hàng hóa chưa đủ tiêu chuẩn xuất xứ Việt Nam.

Cụ thể, hải quan nước ngoài nghi ngờ năng lực sản xuất của doanh nghiệp (DN) Việt Nam không đáp ứng đủ số lượng hàng lớn cho thị trường xuất khẩu. Hoặc một số mặt hàng nhạy cảm như gỗ, thủy sản đông lạnh... đang bị áp thuế phòng vệ thương mại được xuất khẩu số lượng lớn sang các nước.

Mặt hàng ván ép của Việt Nam bị gian lận xuất xứ, dẫn đến nhiều thiệt hại.
Mặt hàng ván ép của Việt Nam bị gian lận xuất xứ, dẫn đến nhiều thiệt hại.

Theo luật sư Châu Việt Bắc, Phó Tổng thư ký Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC): C/O bị làm giả thường để hợp thức hóa hàng không đủ tiêu chuẩn về xuất xứ hàng hóa Việt Nam hoặc hàng chuyển tải bất hợp pháp, rõ nhất là hàng hóa từ các nước đang bị áp lẩn tránh thuế sẽ chuyển tải sang một nước thứ ba mà nước này không bị áp thuế.

Rõ nhất, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc, Mỹ đánh thuế cao hàng Trung Quốc khi nhập vào Mỹ, nên một số hàng Trung Quốc chuyển sang Việt Nam sau đó gia công đơn giản rồi gắn xuất xứ Việt Nam xuất sang Mỹ.

Với những trường hợp hàng hóa từ các nước chuyển vào Việt Nam và lấy xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu, luật sư Nguyễn Thị Phương Thảo, Văn phòng Luật sư IDVN cũng khuyến cáo DN cần chú ý vì đó có thể là một hình thức lẩn tránh thuế. Gần đây nhất, sản phẩm của Trung Quốc có khả năng bị điều tra là mặt hàng ván ép.

Các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển toàn bộ ván ép sang Việt Nam và chỉ thực hiện khâu mở ra, đóng gói lại, dán nhãn tại Việt Nam và xuất sang Mỹ. Tương tự, một số mặt hàng thép Trung Quốc cũng “đội lốt” hàng Việt Nam. Hành vi này coi là lẩn tránh thuế theo pháp luật Mỹ. Hậu quả, nếu dính lẩn tránh thuế, thì mức thuế sẽ áp cho DN Việt Nam.

Như hiện tại, ván ép bằng gỗ của Trung Quốc mức thuế đang 300%, nếu Việt Nam bị điều tra lẩn tránh thuế thì mức thuế 300% sẽ tự động áp cho DN Việt Nam xuất sang Mỹ. Ngoài ra, cơ quan hải quan của Mỹ sẽ đến DN Việt Nam để điều tra, nhưng không thông báo trước mà họ điều tra âm thầm, bất ngờ, DN sẽ rất bị động vì sẽ không biết khi nào Hải quan Mỹ họ xuất hiện trước cửa nhà máy để kiểm tra. Hiện, DN Việt Nam cũng đã bị điều tra 2 vụ liên quan ống thép dẫn dầu và ván ép gỗ của Trung Quốc.

 LS Châu Việt Bắc cho biết, khi hải quan các nước điều tra về C/O giả hoặc nghi ngờ giả mạo đối với DN Việt Nam xuất khẩu cũng giống như điều tra của Hải quan Mỹ, họ cũng kiểm tra bất ngờ, không báo trước. Điển hình, đoàn kiểm tra Hải quan của EU đến điều tra 1 DN xuất khẩu tôm ở Cà Mau về mặt hàng tôm.

Thực tế, DN này nhập khẩu tôm từ Ấn Độ về gia công lại, lấy xuất xứ Việt Nam xuất khẩu vào EU với số lượng lớn. Tuy nhiên, việc chứng minh cho đoàn hải quan nước ngoài về xuất xứ hàng hóa của DN này rất khó khăn, do DN không quan trọng khâu quản trị chứng từ như: chứng từ cạo sửa, chứng từ giao dịch vào những ngày nghỉ lễ, lệch thông tin trên hóa đơn GTGT và khâu nhật ký sản xuất... Vì vậy, bài học cho DN là phải quản lý, lưu trữ chứng từ liên quan đến xuất xứ hàng hóa nói chung, hay chứng từ liên quan giá cả, giá thành sản phẩm, phải quản trị các chứng từ cho thật chuyên nghiệp, khoa học để phục vụ cho quá trình kiểm tra của nước ngoài.

“Khi việc khiếu nại xuất xứ gia tăng đồng nghĩa với việc sẽ ảnh hưởng đến việc xuất– nhập khẩu hàng hóa, liên quan đến những DN xuất, nhập của các quốc gia khác nhau. Tại VIAC, đã có nhiều vụ tranh chấp liên quan đến chứng nhận xuất xứ hàng hoá, khiếu nại C/O giả”- LS Bắc cho biết.

Thực tế, việc gian lận xuất xứ hàng hóa đang là mối lo lớn đối với DN Việt. Nhiều ngành hàng của Việt Nam hiện đã và đang lọt vào “tầm ngắm” của các nước trên thế giới do lo ngại vấn đề xuất xứ. Theo khuyến nghị từ Bộ Công Thương, để ứng phó với gian lận xuất xứ hàng hóa, bản thân các DN xuất khẩu Việt Nam phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về chứng nhận xuất xứ, không tiếp tay cho các hành vi gian lận; đồng thời, phối hợp theo dõi sát thị trường để có thể kịp thời cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý khi thấy có dấu hiệu bất thường, tránh để các ngành sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam bị liên lụy và ảnh hưởng bởi các biện pháp chống lẩn tránh và phòng vệ thương mại…

Thúy Hà

Các tin khác

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

Cây dừa từ lâu gắn bó với đời sống kinh tế, văn hóa và sinh kế của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với Vĩnh Long, đây không chỉ là cây trồng có giá trị kinh tế mà còn là ngành hàng nông nghiệp chủ lực, góp phần phát triển công nghiệp chế biến, xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Thông tin về sản phẩm được ghi nhận qua từng khâu sản xuất, vận chuyển và phân phối nhưng còn phân tán, thiếu kết nối. Thực trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Nghị định số 372/2026/NĐ-CP ngày 29/9/2026 của Chính phủ Quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá, có hiệu lực 1/1/2027 tạo cơ sở xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia thống nhất, kết nối thông tin và nâng cao hiệu quả truy xuất toàn chuỗi cung ứng.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.