Ngành thực phẩm Việt Nam tăng tốc chinh phục thị trường EU dưới ‘bệ phóng’ EVFTA

Sau 6 năm thực thi EVFTA, xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang EU tiếp tục tăng trưởng, mở ra nhiều cơ hội cho ngành lương thực thực phẩm. Tuy nhiên, những yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững đang đặt doanh nghiệp trước áp lực đổi mới toàn diện.

Theo số liệu do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - EU đã đạt khoảng 74 tỷ USD, vượt qua mốc 73,8 tỷ USD của cả năm 2025, trong đó xuất khẩu đạt 57,42 tỷ USD (tăng 23,3%) và xuất siêu đạt 40,8 tỷ USD. Riêng ngành hàng lương thực thực phẩm ghi nhận những dấu ấn đậm nét với cà phê đạt 2,89 tỷ USD (chiếm 40,9% tổng kim ngạch cả nước), rau quả đạt 310,6 triệu USD (tăng 25,8%) và thủy sản đạt hàng trăm triệu USD.

Tuy nhiên, dưới góc độ thực tiễn doanh nghiệp, sự gia tăng về sản lượng chưa đi đồng pha với giá trị thu về; điển hình như cà phê tăng 18,1% về lượng nhưng lại giảm 5,4% về giá trị. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ những rào cản khắt khe chưa từng có từ thị trường châu Âu.

xuat-khau-sang-anh.jpg
Các đại biểu tham gia thảo luận về các giải pháp xuất khẩu hàng hoá sang châu Âu.

Trước thềm các bộ quy định mới của EU như Quy định chống phá rừng (EUDR), Quy định về bao bì và chất thải bao bì (PPWR), cùng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc “một bước trước, một bước sau” và dữ liệu ESG, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang chịu áp lực chuyển đổi toàn diện.

Hơn 91% doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ (MSMEs) đánh giá cao tầm quan trọng của phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn, nhưng phần lớn vẫn đối mặt với rào cản lớn về nguồn tài chính, thiếu hụt nhân lực chuyên môn, khó khăn trong quản lý dữ liệu và tiếp cận tín dụng xanh.

Trước yêu cầu cấp thiết đó, ngày 18/11/2026, ITPC phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Việt Nam) tổ chức Hội thảo “EVFTA - Xu hướng chuyển đổi xuất khẩu bền vững và cách thức tiếp cận thị trường châu Âu đối với ngành Lương thực thực phẩm Việt Nam”. Sự kiện không chỉ cung cấp bức tranh toàn cảnh về thị trường mà còn giới thiệu các chương trình hành động thiết thực như Chương trình ICEP, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản kỹ thuật, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và tối ưu hóa lợi ích từ Hiệp định EVFTA.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) nhấn mạnh, EU là một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, đặc biệt đối với nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến kể từ khi EVFTA có hiệu lực từ ngày 01/8/2020.

Kể từ khi EVFTA có hiệu lực vào tháng 8/2020 đến nay, tổng kim ngạch thương mại lũy kế EU - Việt Nam đã vượt mốc 356 tỷ EUR. Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC nhấn mạnh, để duy trì đà tăng trưởng này, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và chủ động đáp ứng các quy chuẩn về an toàn thực phẩm và trách nhiệm môi trường.

anh.jpg
Ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch EuroCham Vietnam cho biết, cho biết sau 6 năm thực thi EVFTA, tổng kim ngạch thương mại hai chiều lũy kế EU – Việt Nam đã vượt mốc 356 tỷ EUR.

Dù kim ngạch tăng trưởng cao, ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Việt Nam) lưu ý các doanh nghiệp xuất khẩu hiện phải đối mặt với nhiều điều kiện bắt buộc mới từ EU, bao gồm kiểm soát chất gây dị ứng, hóa chất thôi nhiễm từ bao bì, tuân thủ EUDR, PPWR và quy tắc xuất xứ EUR.1. Do đó, doanh nghiệp phải tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và kiểm nghiệm trước khi xuất hàng. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện truy xuất nguồn gốc theo nguyên tắc “một bước trước, một bước sau” gắn với Quy định chống phá rừng (EUDR) và chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU)…

Đồng quan điểm, bà Emily Thủy Nguyễn, Đồng Chủ tịch EuroCham FAABS, Giám đốc Phát triển Bền vững của De Heus Châu Á chỉ ra nghịch lý tăng trưởng sản lượng nhưng sụt giảm giá trị ở một số mặt hàng chủ lực như cà phê. Nguyên nhân chính là do thiếu sự đồng bộ trong kiểm soát từ khâu trang trại, thức ăn chăn nuôi đến việc đáp ứng dữ liệu ESG.

xuat-khau-2a.jpg
Các đại biểu dự hội thảo.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp, Chương trình Thúc đẩy áp dụng ESG và Kinh tế tuần hoàn toàn diện (ICEP) do EuroCham, ASSIST phối hợp triển khai giai đoạn 2026 - 2029 đặt mục tiêu đào tạo 750 doanh nghiệp MSMEs, hỗ trợ chuyên sâu tại 90 doanh nghiệp và kết nối tài chính xanh.

Theo đại diện Hiệp hội Châu Á về Phát triển xã hội và cải thiện bền vững (ASSIST), dữ liệu khảo sát cho thấy có tới 77% doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính và 52,9% lúng túng trong thu thập dữ liệu ESG. Do đó, định hướng sắp tới sẽ tập trung đào tạo chuyên sâu về an toàn thực phẩm, nguồn cung có trách nhiệm, truy xuất nguồn gốc và đo lường dấu chân carbon, giúp doanh nghiệp Việt Nam vững vàng vươn ra biển lớn.

Nguyễn Cảnh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng SJC giảm 1,5 triệu đồng mỗi lượng sáng 6/11, nối dài đà điều chỉnh sau khi lập đỉnh tuần. Giá vàng thế giới biến động, Ngân hàng Thế giới dự báo giá còn cao đến năm 2027.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Thêm dư địa giảm lãi suất

Thêm dư địa giảm lãi suất

Việc hoán đổi ngoại tệ có kỳ hạn lên tới 6 tháng được đánh giá là động thái chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để hỗ trợ nền kinh tế.