Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh

Việc Bộ trưởng Ngoại giao Liz Truss trở thành một ứng cử viên trong cuộc đua giành vị trí lãnh đạo đảng Bảo thủ và trong tương lai sẽ là chiếc ghế Thủ tướng Anh là một điều đáng được chú ý, bởi vì chỉ cách đây chừng 2 năm, bà được cho là ngày càng xa rời, chứ đừng nói đến việc có chân trong hàng ngũ chạy đua quyền lực của xứ sở sương mù.

Theo đuổi sự nghiệp kinh doanh với tư cách là Giám đốc thương mại của Shell và Giám đốc kinh tế của Cable & Wireless, bà chỉ bắt đầu theo đuổi sự nghiệp chính trị một cách nghiêm túc từ năm 2010, khi được bầu làm nghị sĩ đảng Bảo thủ đại diện cho vùng nông thôn Tây Nam Norfolk. Một số tổ chức của đảng này tại địa phương từng kêu gọi gạt bỏ bà khi có thông tin về mối quan hệ ngoài hôn nhân của bà với Mark Field, một nghị sĩ đảng Bảo thủ được chỉ định làm cố vấn cho bà nhiều năm về trước. Tuy nhiên, thủ lĩnh đảng David Cameron đã đứng về phía bà.

Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh -0
Ngoại trưởng Liz Truss - Ngôi sao mới nổi trên chính trường Anh

Chồng bà, Hugh O'Leary, là một nhân viên kế toán và cũng ủng hộ bà. Liz Truss và chồng có 2 cô con gái đang tuổi thiếu niên là Liberty và Frances. Theo các đồng nghiệp, bà Truss không phải là người có quan hệ rộng. Bà nói đùa với bạn bè rằng bà có một cuộc sống nhàn nhã bên ngoài chính trị - bà dành thời gian đi dạo, nấu ăn với gia đình hoặc đọc sách.

Ban đầu, sự nghiệp của bà ở Westminter rất thuận lợi dưới sự dẫn dắt của cựu Thủ tướng George Osborne, người của đảng Bảo thủ. Bà đã kinh qua nhiều vị trí khác nhau - ban đầu là Quốc vụ khanh phụ trách các vấn đề về trẻ em và sau đó là Bộ trưởng Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn, vai trò đưa bà đến với bài phát biểu ca ngợi thị trường thịt lợn của Trung Quốc. Bà trở thành bộ trưởng vào thời điểm căng thẳng giữa chính phủ và cơ quan tư pháp xoay quanh việc thực hiện Brexit đã lên đến cao độ. Sau khi các thẩm phán tại Tòa án cấp cao bị tờ Daily Mail chỉ trích là "kẻ thù của nhân dân" vì khăng khăng cho rằng Quốc hội nên bỏ phiếu thông qua các biện pháp thực hiện Brexit, cơ quan tư pháp nước này đã quay sang tìm kiếm sự ủng hộ của Truss, nhưng bà đã từ chối. Bà Truss cho rằng sự ủng hộ của bà đối với quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí lấn át sự ủng hộ đối với các cơ quan tư pháp độc lập của nước Anh.

Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh -0
Thủ tướng Anh Boris Johnson và Ngoại trưởng Liz Truss

Dưới thời Thủ tướng Theresa May, sự nghiệp của bà đi xuống. Bà dừng lại ở vị trí số 2 trong Bộ Tài chính và nhiều người cho rằng sự nghiệp của bà như thế là chấm hết. Tuy nhiên, sự trở lại của bà bắt đầu vào tháng 7-2019, khi ông Boris Johnson trở thành thủ tướng và bổ nhiệm bà - người ủng hộ ông vào vị trí lãnh đạo đảng - làm Bộ trưởng Thương mại quốc tế. Tuy nhiên, vị trí thì có nhưng được cho là không có mấy triển vọng. Thế nhưng, trong 2 năm tiếp theo, bà đã tận dụng vị trí này để xây dựng danh tiếng của mình trong đảng và nổi lên như một người hùng của những người ủng hộ Brexit, dù sự thật rằng bà đã là người ủng hộ việc nước Anh ở lại Liên minh châu Âu (EU) trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2016.

Nhiều nhà quan sát cho rằng, thời điểm bà Truss được thăng chức lên làm Ngoại trưởng Anh, tháng 9-2021 khi bà ở tuổi 46, là thời điểm bà được "phát hiện". Sự trỗi dậy bất ngờ của bà - một số tờ báo gọi là "Nữ hoàng Liz" - sau đó, được định hình không phải bằng lời nói, mà bằng hình ảnh, chẳng hạn như hình ảnh bà ngồi trên xe tăng trong chuyến thăm Estonia, hay sải bước trên boong tàu sân bay hoặc đứng giữa mô hình quả địa cầu và lá cờ Anh tại văn phòng làm việc, gửi lời chào Giáng sinh đến mọi người. Những hình ảnh này dường như đã phản ánh toàn bộ quá trình chuyển đổi khó lường của bà - từ một bộ trưởng không mấy tên tuổi trở thành thủ tướng tiềm năng của nước Anh.

Bức ảnh được chụp vào tháng 1-2022 đã ghi lại khoảnh khắc Ngoại trưởng Liz Truss đứng trầm ngâm trên bậc thềm của Chevening House - tòa dinh thự 15 phòng ngủ được xây dựng theo phong cách kiến trúc Palladia - chuẩn bị chào đón quan chức cấp cao từ Brussels đến thăm. Khi Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic đến gần, ông đã vấp ngã dưới chân bà. Trong bức ảnh, bà Liz Truss đưa tay ra đỡ ông này với một nụ cười rạng rỡ. Còn trong chuyến công du toàn cầu sau khi nhậm chức ngoại trưởng, bà đã khiến các nhà ngoại giao nước ngoài sửng sốt trước phong cách của mình. Điều này lại càng khiến nhiều người nhận định câu chuyện về việc bà thay thế Thủ tướng Johnson dường như không còn xa vời.

Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh -0
Bà Liz Truss phản ứng với cú trượt chân của Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic trên thềm Chevening House

Trong suốt năm 2021 bà là thành viên nội các nổi bật nhất trong số các nhà hoạt động của đảng Bảo thủ, những nhân vật sẽ chọn ra người kế nhiệm ông Johnson. Liz Truss, người từng đóng vai Margaret Thatcher trong một vở kịch ở trường, không giấu giếm mong muốn theo bước nữ chính trị gia anh hùng và trở thành nữ thủ tướng thứ ba của nước Anh. Việc bà nhiệt tình ủng hộ quyền tự do, thương mại tự do, thuế thấp và một bộ máy nhà nước nhỏ gọn đều là sự lặp lại những hành động của bà Thatcher trước đây và điều này đã giúp bà Truss gây được tiếng vang đối với những người ủng hộ đảng Bảo thủ. Hình ảnh bà ngồi trên chiếc xe tăng ở Estonia như đã nói ở trên, dường như là động thái cố tình bắt chước hình ảnh "Bà đầm thép" nổi tiếng thời Chiến tranh Lạnh.

Liz Truss sinh ra trong một gia đình trung lưu ở Oxford. Bố bà là giáo sư toán học và mẹ bà là y tá kiêm giáo viên, đều thuộc cánh tả, ủng hộ việc nước Anh đơn phương giải trừ hạt nhân trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh và không quá coi trọng Margaret Thatcher. Nhưng, cô con gái Liz Truss lại bị cuốn hút bởi cách "Bà đầm thép" đứng lên giữa quần hùng. Thậm chí, sự ác cảm của cha mẹ bà lại là động lực thôi thúc bà "đến gần hơn" với "Bà đầm thép".

Sau khi tốt nghiệp trường công ở Leeds, bà theo học tại trường Đại học Oxford để tìm hiểu về triết học, chính trị và kinh tế. Truss là một người cấp tiến nhưng chưa phải là thành viên đảng Bảo thủ. Thay vào đó, bà trở thành Chủ tịch đảng Dân chủ tự do tại Oxford và đã có một bài phát biểu gay gắt tại Hội nghị đảng Dân chủ tự do năm 1994 ủng hộ phong trào kêu gọi bãi bỏ chế độ quân chủ. Bà tuyên bố: "Chúng tôi - những người theo đảng Dân chủ tự do - tin vào cơ hội cho tất cả mọi người. Chúng tôi không tin rằng mọi người được sinh ra để nằm dưới sự cai trị". Còn theo lời kể của David Laws, Cựu Bộ trưởng Nội các thuộc đảng Dân chủ tự do, lãnh đạo đảng khi đó là Paddy Ashdown từng lẩm bẩm: "Nếu chuyện này xảy ra, thì đảng này đã không còn".

Sau khi tốt nghiệp đại học, bà Truss gia nhập đảng Bảo thủ. Bà nói với bạn bè rằng chuyến đi đến Đông Âu vào những năm 1990 là một sự kiện quan trọng đối với mình. Một đồng nghiệp của bà nói: Những quốc gia đó vừa giành lại tự do và cảm giác tự do mới tìm được ngập tràn trong lòng Truss. Đó là một trong những lý do khiến bà hành động theo bản năng như vậy và cho rằng mọi người đang cố gắng khôi phục sự tự do đó.

Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh -0
Bà Liz Truss trên xe tăng năm 2021

Sức hấp dẫn của bà đối với các nhà hoạt động thuộc đảng Bảo thủ ngày nay không phải là điều khó hiểu. Một bộ trưởng thân cận với bà nói: "Bà ấy thích được so sánh với Margaret Thatcher". Một cựu thành viên nội các nói về Liz Truss: "Mọi nữ nghị sĩ đều bị đặt câu hỏi là họ có giống Margaret Thatcher hay không. Nhưng, có vẻ như bà ấy đang thực sự chuyển tải điều đó bằng sự gợi mở có chủ ý của mình. Điều đó phản ánh sự bộc trực và cách nhìn nhận của bà".

Một trong những lời được cho là "Tuyên ngôn của Truss", được viết vào năm 2021 cùng 4 đồng nghiệp theo chủ nghĩa Thatcher, là tác phẩm mang tên "Britannia Unchained" (tạm hiểu là Tháo xiềng cho nước Anh) ca tụng các thị trường tự do. Trong tác phẩm này có đoạn nhận xét: "Người Anh nằm trong số những người lười biếng nhất, làm việc ít giờ nhất, nghỉ hưu sớm nhất và năng suất kém nhất thế giới". Theo cuốn sách này, Anh nên ngừng tham gia các cuộc tranh luận không liên quan về việc chia sẻ miếng bánh giữa sản xuất và dịch vụ, giữa miền Bắc và miền Nam, giữa phụ nữ và đàn ông.

Liz Truss - Gương mặt mới trên chính trường Anh -0
Ông Johnson và bà Truss lúc nghỉ ngơi giải trí cùng nhau.

Liệu Liz Truss có thể thuyết phục các cử tri tại các khu vực bầu cử mà đảng Bảo thủ mới giành được ở các khu vực thuộc tầng lớp lao động ở miền Bắc nước Anh tiếp tục bỏ phiếu cho một phiên bản chặt chẽ như vậy của chủ nghĩa bảo thủ thế kỷ 21 hay không là một trong những câu hỏi gây khó khăn cho mọi nỗ lực giành quyền lãnh đạo đảng của bà. Và, Ngoại trưởng Truss cũng không phải không có những vấn đề của mình. Việc giữ thái độ không khoan nhượng về kinh tế và không ưa thích sự đúng đắn về chính trị khiến bà trở thành một nhân vật gây chia rẽ. Nhiều người cho rằng bà là một bộ trưởng mới mẻ, chú trọng đến tư tưởng và không ngừng tỏ ra năng động. Trong khi đó, một vài người khác lại xem bà là một trò đùa chính trị.

Bài phát biểu quan trọng của Ngoại trưởng Liz Truss về chính sách đối ngoại vào năm 2021 có vẻ không được đánh giá cao nhưng đối với một số người, tên tuổi của Truss sẽ còn mãi mãi gắn với bài phát biểu kỳ quặc của bà tại Hội nghị đảng Bảo thủ năm 2014 với ấn tượng không tốt chút nào. Tuy nhiên, 8 năm là một chặng đường dài trong sự nghiệp chính trị của một người. David Gauke, cựu Bộ trưởng Tư pháp Anh thuộc đảng Bảo thủ, cho rằng mọi thứ đã thay đổi. Ông nói: "Tôi nghĩ rằng bà ấy (Liz Truss) có cơ hội để trở thành lãnh đạo của đảng Bảo thủ".

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.