Làng mộc Văn Hà với nỗi lo… thất truyền

Làng mộc Văn Hà thuộc thôn Văn Hà xã Tam Thành, huyện Phú Ninh là một làng mộc nổi tiếng lâu đời ở Quảng Nam. Cho đến nay, làng mộc có đến 300 năm tuổi. Những năm gần đây làng mộc Văn Hà long đong mất dần vị thế, không tìm được hướng đi mới. Nỗi lo thất truyền nghề mộc cứ lớn dần theo tuổi tác của các nghệ nhân trong làng…

Đến làng Vân Hà, hỏi bất kỳ người nào không ai không biết một nghệ nhân nổi tiếng, đó là cụ Thẩm. Ở cái tuổi xưa nay hiếm, khi được hỏi về gốc gác làng nghề, cụ liền kể: "Người thợ Văn Hà ngày xưa dựng làng trên một gò đồi miền quê xen kẽ bàu nước, đất ruộng nhỏ hẹp lại xa xôi, hẻo lánh. Hơn nữa, hồi đó ở miền quê dân dã nghề làm nhà rường rất "kén" bởi ít nhà giàu có (mới đủ kinh phí cất dựng). Hằng năm, khoảng vào ngày Rằm tháng Giêng âm lịch, trai tráng lại rời làng đi đến khắp nơi trong tỉnh để làm ăn. Công cụ lao động của họ là những chiếc cưa, rìu, đục, chàng, khoan... các loại, từ 20 - 30 chiếc, tất cả được xếp gọn gàng trong một chiếc thùng gỗ nhỏ xách trên tay, có khi vài người góp lại để gánh. Cứ thế, họ len lỏi vào tận hang cùng ngõ nhỏ theo yêu cầu của gia chủ hoặc những tộc họ, làng bản, họ dựng lên những ngôi nhà gỗ, đóng bàn ghế… Đây là dịp để các "nghệ nhân" phô diễn tài nghệ khắc chạm trên những chiếc tránh (trính), xà gỗ trên những ngôi đình, nhà thờ, hay những hoa văn trang trí, kiểu dáng cầu kỳ nhưng vẫn mang hơi hướng dân dã, đồng quê. Đến cuối tháng 12 âm lịch, họ rủ nhau về quê, sắm sửa, giỗ chạp tiền nhân… Công việc cứ thế kéo dài, năm này qua năm khác. Nhiều thế hệ nối tiếp nhau theo kiểu cha truyền con nối".

Nói về làng mộc Văn Hà, giai thoại xưa kể lại rằng đã có một cuộc đấu xảo làm trụ đèn tại kinh đô Huế thời vua Thành Thái giữa hai phường thợ Văn Hà và Kim Bồng vẫn còn lưu truyền. Thợ Văn Hà đã thắng với biển vàng vì không những chạm được hình rồng chung quanh thân đèn mà còn có công chạm lộng phần bên trong. Trong từ đường họ Đinh còn giấy sắc phong 27 nghệ nhân của làng Văn Hà.

Làng mộc Văn Hà chỉ còn lại những xưởng gỗ nhỏ…
Làng mộc Văn Hà chỉ còn lại những xưởng gỗ nhỏ…

Nhưng cho đến bây giờ, chỉ có làng mộc Kim Bồng (Hội An) tồn tại và ngày càng phát triển. Còn Văn Hà, một làng mộc có truyền thống gần 300 năm giờ đây đang dần tàn lụi với thời gian, chỉ còn lại lưu lại những tác phẩm chạm khắc như một chứng tích của làng Văn Hà vàng son xưa kia. Cả làng Văn Hà hiện nay có khoảng 200 hộ dân, đều là dòng dõi của những thợ mộc danh tiếng một thuở, nhưng chẳng ai còn tha thiết với nghề.

Hiện ở Quảng Nam có khoảng hơn 300 ngôi nhà cổ, đều lưu dấu bàn tay tài hoa của các nghệ nhân làng mộc nổi tiếng xứ Quảng - Làng mộc Văn Hà. Những ngôi nhà cổ này, đều mang một phong cách kiến trúc đặc trưng và thuần nhất của miền Trung...

Vừa qua, UBND huyện Phú Ninh đã có quyết định khôi phục nghề mộc Văn Hà, UBND xã đã giao cho HTX Tam Thành 2 đứng ra lập đề án để tìm ra hướng đi cho làng nghề nơi đây. HTX Tam Thành 2 đã mở lớp tập huấn do Phòng Nông nghiệp huyện hỗ trợ kinh phí, đào tạo 30 học viên tham gia học làm mộc. Bước đầu mở lớp học nhưng  thiếu kinh phí và sự hỗ trợ của các cấp, vì thế cũng không có gì thay đổi lớn so với trước.

Hiện nay, trong thôn Văn Hà còn chưa tới 10 hộ làm mộc. Như gia đình anh Trần Văn Công mở xưởng mộc nhưng chủ yếu là đóng quạt lúa. Vợ chồng anh tâm sự: "Không có đầu ra nên vợ chồng tui làm cầm chừng, ai đặt gì đóng nấy! Tôi tha thiết mong lãnh đạo cấp trên khôi phục nghề mộc để thương hiệu mộc Văn Hà nổi tiếng như hồi xưa, khi đó những người làm nghề như chúng tôi sẽ đỡ vất vả hơn".

Ông Võ Ngọc Đức, Chủ tịch xã Tam Thành bộc bạch:

"Xã rất muốn khôi phục làng mộc Văn Hà nhưng không biết lấy kinh phí đâu ra, chính vì thế làng mộc Văn Hà ngày càng mai một dần. Để khôi phục làng nghề, chúng tôi cần có sự góp sức của ban, ngành, các cấp may ra mới có thể thực hiện được". Nếu như ngày trước chỉ đến đầu làng đã rộn ràng tiếng đục tiếng tiếng gõ thì nay dường như những âm thanh đó cũng dần trôi vào quên lãng. Trước nguy cơ làng mộc Văn Hà dần tàn lụi, nên chăng các cấp lãnh đạo tỉnh, huyện và các nhà doanh nghiệp hãy hỗ trợ, lập đề án khôi phục làng mộc Văn Hà - nơi đã một thời hưng thịnh.

Mạnh Cường

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn vừa có Quyết định bổ nhiệm PGS.TS Bùi Đức Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Đại học Kinh tế Quốc dân làm Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhiệm kỳ 2026-2030.